Chủ Nhật, 16 tháng 8, 2026

CON KIẾN CÁNH - Dương văn Na

 
Ngày xưa chúa ong và chúa kiến là đôi bạn thâm giao. Giang sơn thành quách cũng không xa xôi chi mấy. Hai vị hẹn với nhau rằng hễ ai có món gì ngon thì cũng mời chung nhậu để chia ngọt xẻ bùi. Một hôm, chúa kiến được quân hầu mang đâu về một cục đường to thật to, đây là một món ăn ngon lành, quí giá. Nhớ lời ước hẹn, chúa kiến sai tên cai kiến hầu cận sang mời chúa ong sang cùng dự yến tiệc. Cai kiến vâng lời đi ngay nhưng chúa ong bận xây thành đắp lũy, không thể bỏ mà sang dự tiệc được. Cai kiến trở về tâu y như thế. Song chúa kiến không tin nổi giận đùng đùng, đập bàn, đập ghế la hét:
 
- Cha chả là hay cho cai kiến! Ta với chúa ong xưa nay là bạn thâm giao, rất quí nhau, hễ mời một tiếng là sang ngay. Điệu này chắc là mày đi không đến nơi, rồi trở về bịa chuyện để lừa ta... Tội rất đáng bêu đầu!
 
Cai kiến sợ quá cố van nài, nhưng vẫn không thể minh oan được. Biết trước sau gì mình cũng chết, cai kiến hoảng kinh, chạy sang xứ của chúa ong kẻ lể hết mọi sự tình để xin tị nạn. Chúa ong ngẫm nghĩ rồi bảo:
 
- Không được! Ta với chúa kiến vốn là chỗ thâm giao. Mày trốn bên ấy, sang ở bên này, có ngày chúa kiến hay được sẽ trách ta... Chi bằng ta tặng cho mày một đôi cánh, rồi mày muốn trốn đi đâu tùy ý.
 
Cai kiến mừng quá cám ơn chúa ong ríu rít. Thế là chúa ong sai quân hầu vào kho lấy một cặp cánh gắn vào lưng cho cai kiến bay vút đi. Từ đó, bắt đầu trên thế gian có loài kiến cánh.
 
 
DƯƠNG VĂN NA      
 
(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 126, ra ngày 1-7-1974)


Thứ Sáu, 14 tháng 8, 2026

HOÀNG HÔN - Nhã Uyên

 

Hoa lài thoang thoảng hương thơm
Trắng tinh những nụ bông đơm đầy cành
 
Bướm vờn rất nhẹ mong manh
Líu lo chim hót trời hanh nắng vàng
 
Gió lùa man mát mùa sang
Lá rơi từng chiếc mơ màng lãng du
 
Mây ngàn trên núi sương mù
Suối reo thác đổ bao thu vẫn còn
 
Mặt trời khuất bóng hoàng hôn
Trăng lên dốc núi nước non hữu tình
 
Giữa không gian tĩnh yên bình
Đâu đây vang vọng lời kinh nguyện cầu 
 
Êm đềm đêm xuống rất mau
Trời cao lác đác vì sao lạc loài
 
Nỉ non tiếng dế miệt mài
Bên trong cửa sổ nhà ai thắp đèn
 
Im lìm cửa đóng cài then 
Ánh trăng mờ ảo đêm đen mơ hồ


                                              Nhã Uyên


Thứ Năm, 13 tháng 8, 2026

MONG ĐỢI - Diễm Phượng

 


Từ ngày gởi bài cho báo Thiếu Nhi đến hôm nay ngót đã 20 tuần trôi qua. Tuần nào cũng vậy, cứ đến chiều thứ sáu là em đã "đóng đô" ở sạp báo để chờ chực báo Thiếu Nhi ra là mua ngay sợ hết. Lần nào cũng như vậy, mỗi lần giở đến trang cuối cùng, lòng em lại tràn đầy thất vọng lạ kỳ, không như những cái khác. Những lần đó, tự dưng em cảm thấy mình tủi thân chi lạ!
 
Thú thực với các anh chị : em "ôm" mộng "văn sỡi" lâu lắm rồi. Từ cái hồi còn ngồi lớp nhì của bậc tiểu học cơ! Úi chao ôi! Cái thời gian ấy kéo dài đến nay thật xa lơ xa lắc, hiện em đang học lớp 6 "lận" cơ - cao quá xá - Bởi thế nên em thường tỏ vẻ ngơ ngơ, ngẩn ngẩn, hết ra rồi lại vào. Em thường ngồi bên khung cửa sổ ngắm từng đám mây lờ lững ở tít chân trời - Gớm!... Mấy anh mấy chị đừng cười em nha! Để em nói cho mà nghe nè - Em lại hay ngắm mưa rơi nữa mới chết chứ. Ý! Mà em thấy mưa rơi cũng đẹp thực phải không mấy anh chị? Những lúc này, em hăng hái lấy giấy bút ra ghi "dữ dội" ; em cũng chả hiểu em viết cái "quái" gì nữa - rõ lẩn thẩn - Viết rồi lại xé, rồi viết nữa, cuối cùng thì chỉ còn cái đầu óc trống rỗng - vì văn hay quá nên nó bay theo bác gió, bác mây chơi rồi - với mớ giấy bị xé nát ra từng mảnh nhỏ.
 
Tuy vậy, em vẫn không nản chí, tối ngày cứ ghi ghi, viết viết mãi. Riết rồi em trở nên ít ăn ít nói, nhưng vẫn hay nghĩ ngợi vu vơ. Ba me thấy thế mắng em, cho rằng em "bệnh" bèn "tức tốc" đi hốt thuốc cho em uống. Thực! Em khổ tâm hết sức, chẳng có ai chịu hiểu cho em cả. Lại thêm mấy "cụ non" trong nhà nữa chứ! Tối ngày cứ theo chọc phá em hoài làm "người ta" mất "hứng" hết "chọi chơn" hà! Nghĩ mà phát ghét!
 
Sau một tuần lễ "moi tim nặn óc" em mới "sáng tác" được một bài thơ hay "hết chỗ nói". Khỏi bảo em liền gửi ngay cho báo THIẾU NHI. Lòng thầm mong, phen này mình sẽ gỡ lại "danh dự" với mấy... "cụ non", sư tổ của "phái" phá đám!
 
Chờ đợi được hơn một tháng, mấy "cụ non" bắt đầu chọc quê em. Thằng Duy - thằng có tiếng là hay cãi nhất - nói bi bô:
 
- Bài của chị Phượng chắc được chi Khanh cho phép đi "ngao du" xem phong cảnh "biểu tình" bên... sọt rác rồi chứ gì?
 
Cả "bọn" phá lên cười làm em tức... "cành hông" muốn thoi cho mỗi "cụ" vài cái mới hả dạ!
 
Anh Diệp nheo mắt cho cả "bọn" rồi thản nhiên nói:
 
- Sai, sai, tụi bây sai bét hết, đâu có, tại bài của "cô nường" hay "quá xá cỡ" nên người ta hổng... dám đăng chớ gì...?
 
Mấy "đệ tử" gật đầu tỏ vẻ tán thành làm em thẹn đỏ cả mặt mày, sượng sùng như "khoai lang" vậy đó. Mấy anh chị nghĩ có tức cho em hông? Giá như em có phép mầu, em sẽ "biến" mấy "cụ non" thành gỗ hết trơn cho hả dạ!
 
Mấy anh chị biết hôn! Mỗi lần nghe những lời chế riễu "quá ư tàn nhẫn" đó, em khổ tâm biết bao nhiêu! Thực đó, nếu mấy anh chị mà ở hoàn cảnh của em, mấy anh chị mới thấu rõ, mới thấy thương hại không những riêng em mà còn những người "đồng cảnh ngộ" nữa kìa!!! 
 
Thôi thế thì mộng "văn sỡi" của em đành tan như nước bọt. Nhìn bài của mấy anh chị được chọn đăng, em thấy tủi thân cho mình thật nhiều. Không biết chị Khanh và chú Nhật Tiến nghe những lời này có cười em hôn nữa? Chị Khanh và chú Nhật Tiến ơi! Đừng cho em "alade" nhé! Em còn một hy vọng mỏng manh duy nhất là nó không đi "chu du" bên sọt rác. Sự chờ mong và thất vọng đã làm chiếc cổ "rụt" của em nó dài, dài cả "hằng triệu" thước rồi kia. Có anh chị nào thấu hiểu nỗi lòng chờ đợi của em không? Nếu có anh chị nào thông cảm, em xin muôn vàn cảm tạ!!!
 
 
DIỄM PHƯỢNG (Nguyễn thị Hồng)    
khung trời Lê văn Duyệt Gia-Định      
 
(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 52, ra ngày 20-8-1972)



Thứ Ba, 11 tháng 8, 2026

MẮT MƯA - Trần Ngâm Dạ Vũ

 

Em đứng ngắm cành lá me xa vắng
Nghe trên vai lẳng lặng bóng thu về
Xót xa cho từng phiến lá u mê
Hờ hững như chiều êm qua cửa sổ
 
Trời tháng sáu đã bắt đầu mưa đổ
Con đường dài in dấu bước em đi
Mưa vẫn rơi chẳng xót cánh chim di
Ôi trắng xóa con đường em đi học
 
Trên thinh không nhánh sầu như vừa mọc
Khóc lá vàng mây trắng bỏ đi hoang
Buồn vời vợi như vào đến nghĩa trang
Em đang khóc hay mưa rơi trên mắt
 
Phím tơ đồng mơ màng đang réo rắt
Những cung âm vời vợi đỉnh thương đau
Trời mưa rơi em đừng vội bước mau
Dẫu xa xa chuông trường reo rộn rã 
 
Mưa đón em bằng âm thanh vồn vã
Để vành mi lấp lánh dấu mưa rơi
Mà em ngỡ nghìn giọt lệ tuyệt vời
Thành suối nước trong linh hồn hương ngát
 
Chân bước đi dập dìu em khẽ hát
Cho giọt mưa dịu vợi những xót xa
Cỏ xanh thơm nghe hơi thở thật thà
Của rong rêu bám trên vai đá cuội
 
Mây đan cánh trong suối ngàn mê muội
Để ươm thơm giọt nước mắt mặt trời
Em vào trường sao mưa vẫn còn rơi
Cho em nghe niềm vui trong cửa mắt
 
Và ngọn buồn đã âm vang héo hắt
Trên bảng dài và bàn học êm mơ
Nghe long lanh mắt tuổi dại ngây thơ 
Như lúc sáng bên thềm em hong tóc
 
                                 TRẦN NGÂM DẠ VŨ
 
(Trích từ bán nguyệt san Ngàn Thông số 7, ra ngày 5-8-1971) 



Thứ Hai, 10 tháng 8, 2026

ĐOÀN KẾT - Nguyễn Hữu Tâm

 

Đàn trâu đứng bên đường ăn cỏ
Chợt vừa nhìn thấy hổ bò ra
Không còn ngẫm nghĩ gần xa
Kêu gào đồng bọn năm, ba chụm vào
 
"Chúng ta hãy cùng nhau phải chống
Quyết giành về sự sống cho đàn
Hãy đoàn kết, chớ phân tan
Để xem nó có còn gan không nào"
 
Lời trâu đực hô hào vừa dứt
Bảy cặp sừng lập tức đưa ra
Đồng lòng quyết chí xông pha 
Cùng nhau chống xự dù sa hiểm nghèo
 
Hổ thấy vậy đâm "teo" ngao ngán
Giết làm sao cả đám trâu này
Thôi đành bỏ lỡ dịp may
Phải chi chúng nó không hay biết gì?
 
Đó cũng chỉ là vì đoàn kết
Cả đàn trâu thoát chết cùng nhau
Là người biết nghĩ trước sau
Đừng nên chia rẽ với nhau bao giờ.
 
                                          Nguyễn Hữu Tâm
 
(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 94, ra ngày 15-8-1968) 


Thứ Bảy, 8 tháng 8, 2026

MỘT TẤM LÒNG - Tô Hoàng Giang

 Hôm nay ngày chủ nhật. Thành phố Sàigòn hầu như đắm chìm trong biển lửa. Để thay đổi không khí, hàng ngàn chiếc xe nhà bóng nhoáng nối đuôi nhau vùn vụt rời khỏi "Hòn ngọc Viễn-Đông" để tiến dần về những miền thôn dã...
 
Nga cùng các em theo mẹ đi hóng mát tại Biên Hòa. Chiếc xe nhà hiệu 403 mới toanh nhằm hướng Biên Hòa vùn vụt lao tới. Ngồi trên xe, Nga thấy tâm hồn thoải mái và trí não thơ thới dưới làn gió mát hiu hiu... Đã qua khỏi xa lộ, xe ngừng lại, đậu sát lề đường, bên cụm rừng cao su mênh mông, bát ngát... Nga bước xuống xe làm vài động tác thể thao cho đỡ mỏi rồi nhìn mẹ đang ngồi lom khom bên lề đường để gọt bưởi cho lũ em của nàng ăn "giải khát" và cũng để coi chừng chúng nó tung tăng đùa giỡn.
 
Nga thong thả tẻ vào con đường mòn đất đỏ để tiến sâu vào cụm rừng cao su bát ngát... Nga chợt nghe có tiếng róc rách đâu đây, nàng liền quay mặt lại... Ồ... cả một đầm sen... Trong đầm hoa sen đua nở, vượt lên mặt nước trong xanh phẳng lì, trong những tàu lá tròn lơ lửng như chiếc bè buông trôi theo dòng nước cuốn. Một làn gió nhẹ thoảng qua. Hoa sen lắc lư, nghiêng ngả như thi nhau trình diễn những vũ khúc nhịp nhàng, lại thêm hương sen ngào ngạt thoảng qua làm cho người nữ sinh trẻ tuổi ngây ngất vì muôn ngàn ý nghĩ trong đầu. Bất chợt, Nga nhớ đến bài học thuộc lòng về hoa sen mà cô giáo lớp tư đã dạy cho nàng hồi tấm bé tại trường tiểu học Biên Hòa:
 
"Trong đầm gì đẹp bằng sen,
Lá xanh bông trắng lại chen nhị vàng.
Nhị vàng bông trắng lá xanh,
Gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn..."
 
Mải nhìn đầm xen, Nga không để ý gần đấy có một chiếc xuồng con đang dần dà lướt tới. Trên xuồng, một ông lão từ từ bơi và một cô gái lia tay cắt những bông sen, nhẹ nhàng đặt xuống mạn xuồng. Ngà nảy ra ý mua một bó sen về cho mẹ chưng ở bàn thờ Phật, và nàng kêu to:
 

- Chị ơi! Đến đây cho tôi mua một bó sen.
 
Cô gái quê hái sen đang cặm cụi bó hoa thành từng bó bị kêu bất ngờ ngước mặt lên rồi cúi mặt xuống. Tưởng chị hái hoa không nghe, Nga kêu lại lần nữa và lớn tiếng hơn. Ông già bơi xuồng lướt tới. Cô gái quê gọn ghẽ trong bộ đồ bà ba đen vá nhiều nơi, ngước mắt lên, vuốt mồ hôi trán, nhìn khách. Nga đăm đăm nhìn cô gái, chợt la lên:
 
- Trời ôi! Chị Thủy!
 
Cô gái kia mừng rỡ và ấp úng:
 
- Ồ... chị... Nga!
 
Rồi chẳng nói được một lời...
 
Nga và Thủy là hai bạn gái cùng học chung một lớp hồi còn nhỏ tại trường Biên Hòa. Cha Thủy làm ruộng ở làng còn cha Nga làm công chức. Hai người tuy hoàn cảnh gia đình có khác, kẻ giàu người khó nhưng vẫn mến nhau như chị em ruột.
 
Mấy năm lộn xộn, Thủy phải thôi học về làng, còn Nga theo gia đình về Sàigòn theo đuổi việc bút nghiên...
 
Sau phút bỡ ngỡ ban đầu, Nga ân cần hỏi bạn:
 
- Chị Thủy, hiện giờ gia đình chị ra sao?
 
- Ba má Thủy mất hết rồi Nga à, Thủy chỉ còn một thân thôi.
 
Thủy buồn bã đáp lời.
 
- Thế ông lão chèo xuống kia là ai vậy?
 
Lúc ấy, ông già buông cây dầm xuống và giở nón lá đội đầu ra, khoát nước rửa mặt thì Nga rú lên:
 
- Trời ơi! Thầy! Ôi, thầy sao đến nỗi nầy?
 
Ông lão ngơ ngác nhìn...
 
- Thầy còn nhớ con không, con là Nga đây, hồi trước con học với thầy ở lớp Nhì, trường Biên Hòa.
 
Ông lão suy nghĩ một chốc rồi thốt nhỏ:
 
- Thế à? Thầy không còn nhớ nữa.
 
- Ồ! Chị Nga còn nhận ra thầy à? Thầy khổ lắm chị ơi. Mấy năm lộn xộn thầy không làm việc với Tây cứ tản cư hết chỗ nầy đến chỗ khác rồi bị máy bay bắn phải cưa chân tại nhà thương rồi đến tin hai người con của thầy cũng bỏ mình trong khói lửa...
 
Nói đến đây, Thủy không ngăn được giòng lệ.
 
Ông giáo tiếp lời:
 
- Lúc ấy thầy bị tàn tật và cô độc bơ vơ thầy định xin vào trại dưỡng lão thì may gặp cháu Thủy đây đem về nuôi thầy như cha ruột dưới nếp nhà tranh ở xóm dưới kia. Nhờ có Thủy thầy cảm thấy bớt cô độc và được an ủi nhiều. Tội nghiệp, nó làm việc vất vả lắm. Suốt năm, hết cấy đến gặt lúa, hái sen đem bán để chi độ qua ngày.
 
Thủy đỡ lời:
 
- Nhờ có thầy em cũng thấy đỡ tủi phận côi cút chị ạ!
 
Nghe qua câu chuyện, Nga nghẹn ngào và cảm phục người bạn cũ, một người bạn "dưới manh áo rách, một tấm lòng son".
 
 
TÔ HOÀNG GIANG     
 
(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 19, ra ngày 25-7-1964)


Thứ Sáu, 7 tháng 8, 2026

MIỀN KÝ ỨC - Trần thị Phương Lan

 

Nhỏ ngồi bó gối
Trong căn bếp tối
Than đã gần tàn
Vo ve bầy muỗi

Những tháng năm xưa
Vào buổi chiều mưa
Nghe bà kể chuyện
Trên võng đu đưa

Bé Quàng Khăn Đỏ
Bạch Tuyết, Lọ Lem
Hay tích Tấm Cám
Bao chuyện thần tiên

Mùi bắp nướng thơm
Xôi nếp tỏa hương 
Nồi khoai mới luộc
Kỷ niệm thân thương 

Củi tí tách hồng
Mưa đổ ngoài sân
Bữa cơm đầm ấm
Chan hòa tình thân

Năm tháng dần trôi
Ngày xanh xa rồi
Trong căn bếp cũ
Bóng chiều nhẹ rơi...

             Trần Thị Phương Lan 
               (Bút nhóm Hoa Nắng)