Thứ Năm, 19 tháng 2, 2026

SUỐI MÁT - Đỗ Phương Khanh

 


Thư của em B.Y. Saigon:
 
... Đời sống vật chất em thật đầy đủ và sung sướng, nhưng em thấy nó trở nên vô nghĩa, và nếu có ai đánh đổi lấy tình thương, em sẽ đổi tất cả đời sống vật chất hiện tại mà không bao giờ tiếc.
 
... Những ngày dài chờ đợi em mong mẹ luôn ở cạnh em dỗ dành an ủi em. Và buổi tối em mong được thấy cảnh gia đình sum họp dưới ánh đèn, được cha mẹ nhìn em âu yếm thương yêu mỗi khi em được khen thưởng. Ôi! Một thiên đàng hạnh phúc.
 
Trả lời:
 
Em thương yêu,
 
Trước hết, chị cám ơn lòng tin cậy của em khi viết bức thư chi chít với lòng khắc khoải chờ hồi âm. Chị tiếc kỹ thuật offset không cho phép chúng ta gặp nhau sớm hơn, để cho em phải mong chờ.
 
Em thân mến! Đọc thư em, chị thấy em suy nghĩ rất chín chắn. Em có một tâm hồn bình dị, thích sống đơn giản trong một bầu không khí yêu thương đầm ấm. Em ơi! Chị thông cảm và thấy yêu mến em vô cùng. Tuy nhiên, chị mong em vui lòng nghĩ thêm vài khía cạnh khác, chị hy vọng em sẽ nhìn sự việc một cách khoáng đạt hơn.
 
Em thân mến. Trong xã hội ta hiện nay, vì bị chiến tranh chi phối, nên đã tạo cho các bậc phụ huynh một quan niệm nhìn đời một cách không mấy tin tưởng. Bất trắc có thể xẩy tới bất cứ giờ phút nào. Thành ra chị thấy nhiều bậc phụ mẫu thương con quá, cứ phải lo kiếm tiền để phòng xa cho con, hầu tránh cho con một ngày nào đó bị nghèo nàn sa sút phải bỏ học, phải lam lũ khổ cực. Vì thế chị thấy nhiều vị cứ chỉ vì nghĩ tới tương lai của con mà quên mất hiện tại, với những nhu cầu tinh thần của con. Hành động đó tuy là không đúng nhưng rất đáng quí. Cũng chỉ vì tương lai của con đó mà thôi. Cho nên, chị cầu mong một ngày kia các vị sẽ xét lại, và thay đổi quan niệm sống, để con cái được yên ổn tinh thần trong lúc đang ở tuổi dễ giao động. Trong khi chờ đợi, bằng vào lá thư của em với những ý nghĩa hướng thượng và rất xác đáng, chị đề nghị em thấy này. Trước nhất, em nên tỏ lòng yêu thương quấn quít với ba má, vì em cũng nên thông cảm với những nỗi cực khổ của ba má, đấu tranh với đời vất vả lắm, đừng thấy ba má có vẻ tươi tỉnh nhàn nhã mà tưởng ba má đang sung sướng, trái lại, ba má thương các em, không muốn các em thấy ba má mệt mỏi mà buồn nên phải gượng vui đấy. Ba má đã chống chọi với đời, ba má cũng cần tình thương của con cái, như con cái cần tình thương của ba má vậy, cho nên em hãy nghĩ tới ba má, lo cho ba má ly nước, cái khăn, kiếm tờ báo, buông mùng, lo viên thuốc cảm, sáng ba má dậy hỏi thăm coi các người có ngủ ngon, ba má về thì chạy ra đón, hỏi thăm sức khỏe. Đừng lạnh lùng với ba má. Đừng chỉ nghĩ tới nỗi buồn của mình mà thôi. Hãy nghĩ rằng ba má cần em, ba má cần sự săn sóc và âu yếm của em. Em ơi! Hãy tin chị! Chị thiết tha mong em hãy bớt nghĩ tới riêng em, hãy nghĩ tới nỗi cô đơn, vất vả của ba má. Chị tin chắc chắn ba má sẽ yêu quí em, và sẽ cần được thấy em trong gia đình. Đừng đi chơi, hãy tạo thói quen sống trong gia đình. Mỗi người con gái đều phải là một bóng mát trong sa mạc mông mênh của cuộc đời.
 
Em thương yêu, chị mong kỳ tới chị sẽ được đọc một lá thư tràn ngập tình yêu thương gia đình của em. 


Chị Đỗ Phương Khanh     
 
(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 27, ra ngày 20-2-1972)


Thứ Tư, 18 tháng 2, 2026

NGÀY XUÂN - Trần thị Nguyệt Mai

  
 
Như trong truyện cổ tích
Một bà tiên hiện ra
Cầm đũa thần gõ nhẹ
Úm ba la… ba la…
 
Bỗng thấy mình nhỏ lại
Thuở còn thơ bé thơ
Xúng xính quần áo mới
Tóc ngang vai, cột nơ

Cây mai nở vàng rực
Trước sân nhà khoe bông
Cùng cúc vàng, thược dược,
Thắm tươi với hoa hồng
 
Tủ thờ lư sáng loáng
Mâm ngũ quả đong đầy
Bánh chưng xanh, dưa hấu
Mừng năm mới sum vầy
 
Vòng tay con chúc Tết
Ông bà cùng mẹ cha
Đồng tiền thơm mừng tuổi
Con sung sướng hít hà
 
Xa xa vang tiếng pháo
Giòn giã nơi nhà ai
Ngày xuân tươi vui quá
Mong xuân cứ đến hoài
 
Chợt giật mình thức giấc
Ô! Giấc mơ mà thôi
Soi gương đầu đã bạc
Cô bé xưa xa rồi…
 
             Trần Thị Nguyệt Mai


Thứ Ba, 17 tháng 2, 2026

KHAI BÚT - Thạch Thủ

 


Chào mừng bạn đọc. Chào mừng năm mới. Chào mừng những trang báo phải lấp đầy. Chào mừng những "công việc trâu bò". Chào mừng những ngày tháng đen như mõm chuột chù. Chào mừng những hên xui bất ngờ như hàm răng bà già không biết rụng lúc nào. Chào mừng tòa soạn Ngàn Thông với "lão" chủ nhiệm mặt cô hồn Django... giao chỉ, với bộ xương cách trí Quyên Di miệng lúc nào cũng cười toe toét như bát bánh đúc vữa, với Thái Bắc có cặp kiếng đít chai và bộ ria khiêu vũ trên mép, với cụ Tiếu Ngạo người còng như chiếc compas, với tất cả người ngợm, con nhà lành lẫn những chuyên viên nham nhở... trong ban biên tập. Xin chào mừng tất cả!
 
Và để chào mừng những cái "chào mừng" trên, trong bài báo khai bút đầu năm, Thạch Thủ xin kể cho bạn đọc nghe một vài hoạt động vui vui trong 3 ngày Tết của tòa soạn Ngàn Thông để làm duyên tái ngộ.
 
Sáng mồng một tết, sau khi đã "mày râu nhẵn nhụi, áo quần bảnh bao", Thạch Thủ xuất hành đến xông đất tòa soạn. Người mà Thạch Thủ chạm trán đầu tiên là chị quản lý Vân Lan (nhất định năm nay thế nào Thạch Thủ cũng có tiền) rồi đến Quyên Di (chắc Thạch Thủ sẽ teo lại bằng cây tăm và cười toe toét bằng năm bằng mười năm cũ) sau đó gặp Đại Phá (thôi chết, Thạch Thủ sẽ bị... phá sản trong năm con chuột vì vía của Đại Phá cho mà xem) tiếp theo đụng đến rầm tên Đại Quấy (thế này thì đúng là số Thạch Thủ sẽ phải bỏ nghề viết báo mà đi làm hề, hoặc đi lộn đầu xuống đất trong năm nay), sau cùng Thạch Thủ được phép trình diện trước mặt bà mẹ của Quyên Di (không lý Thạch Thủ sẽ biến thành... lão bà trong những ngày sắp tới?). Thạch Thủ còn đang phân vân không hiểu những nhân vật vừa gặp sẽ đem lại cho mình số đen hay số đỏ thì mẹ Quyên Di đã lên tiếng:
 
- Được Thạch Thủ xông nhà chắc cả năm gia đình bác ai cũng bị "cưỡng bách hàm tiếu" đây. Thôi thì bác cũng chúc Thạch Thủ luôn luôn cười cho rằng... hàm gẫy hết!
 
- Con cũng xin chúc bác được bách niên... đẹp lão. 
 
Có lẽ "chịu" lời chúc của Thạch Thủ, mẹ Quyên Di bèn lì xì cho Thạch Thủ "bức ảnh đức Lê văn Duyệt". Vừa ra khỏi nhà, gặp hàng bầu, tôm, cua, cá, cọp, máu đỏ đen dâng lên như thủy triều. Thạch thủ ghé lại đặt luôn cả một bóp vào chỗ "mì hai con cua xanh". Khi nhà cái mở nắp ra thì hỡi ơi "cua ơi, bây giờ em ở đâu mà chỉ thấy trước dung nhan anh có hai cái bầu, một con cọp và một con tôm". Bị cháy túi, Thạch Thủ bèn "ôi ta buồn ta đi lang thang". Qua một rạp chiếu bóng, Thạch Thủ định lẻn vào coi cọp liền bị cảnh sát hỏi giấy tờ quân dịch. Chán nản trước "nhân tình thế thái", Thạch Thủ đành lê dép nhật về nhà mà ẩn dật trên giường cho đến sáng hôm sau mới tỉnh giấc. Quả đúng như lịch Tam Tông Miếu viết: mồng một, ngày sát chủ. Thạch Thủ không phải là chủ mà cũng bị sát tan tành xí quách trong ngày đầu Xuân này... thì có đáng chết đứng như mông xừ Từ Hải không cơ chứ?  

Mồng hai tết, sau khi đánh răng không có thuốc, Thạch Thủ vận bộ đồ vía vào đi chúc tết bà con thân bằng quyến thuộc. Tới đâu Thạch Thủ cũng được thiên hạ xoa đầu khen ngoan (làm tóc tai rụng như lá mùa thu), chúc hay ăn, chóng nhớn và... hết ngủ nhè (!) đồng thời lì xì, nơi thì 5 đồng, chỗ 10 đồng để đi ăn cà rem, tổng cộng Thạch Thủ được cả thảy 81 tì, không kể tờ giấy năm cắc Kampuchia bị lộn vào.
 
Đến chiều đúng 3 giờ, vâng lệnh các quan lớn của Ngàn Thông, Thạch Thủ tung cánh chim tìm về tòa soạn để tiếp độc giả. Gớm sao mà đông thế. Căn phòng chỉ nhỉnh hơn cái mắt muỗi mà có đến trên 50 mạng "viếng thăm xã giao" khiến có nhiều vị phải an tọa cả trên cầu thang, hoặc chễm chệ trên giường, hay bò lê bò càng trên mặt bàn, nhiều vị ngồi cả xuống đất hay đánh đu trên thành lan can hoặc ngồi cả trên đùi, trên lòng nhau... Phía tòa soạn có Hoài Mỹ, Quyên Di, Thái Bắc, vợ chồng Vi Vi, Đỳnh Bảng, Thúy Vũ, Đại Khuấy, Đại Phá, Từ Nguyên Thủy và... Thạch Thủ. Bên "địch", Thạch Thủ chỉ nhận ra được một số bộ mặt quen thuộc như Khóc Dai Châm Khanh, Dạ Vũ, Hương Duyên, Phương Cương (Dũng), Nguyễn Khoa Diệu Yến, Trang Vi, cô bé Hương, Hoàng... Những đĩa hạt dưa, đĩa mứt, kẹo, những tách nước trà siêu hạng bị thanh toán trong nháy mắt. Quyên Di thay mặt tòa soạn lì xì mỗi vị độc giả những... một đồng bạc Việt Nam đựng trong chiếc phong bao đỏ có hình ông Thọ đầu trọc lốc như trái dừa khô. Thỉnh thoảng "để thay đổi không khí", toàn dân lại cùng nhau hợp ca những nhạc bản về Xuân. Vui ơi là vui! Đến 4 giờ chiều, đúng như chương trình đã định, Hoài Mỹ lên tiếng chúc tết độc giả đồng thời tuyên bố bế mạc cuộc họp mặt đầu xuân của gia đình Ngàn Thông sau đó làm quà cho mỗi vị hai ba trái quít để giải khát trên đường về. Nhưng vì quá quyến luyến nhau, tâm sự quá lòng thòng, chia tay không đành, nên bà con cứ đứng lên lại ngồi xuống, rồi ngồi xuống lại đứng lên đến năm bẩy lượt mới ra về. Đồng hồ gõ keng keng sáu tiếng.
 
Tiễn độc giả ra về xong, anh em trong tòa soạn lại vội vàng leo lên xe đi chúc tết các tòa báo bạn như Tuổi Hoa, Thiếu Nhi, Lasan Ấn Quán... mãi đến mười giờ đêm mới quay về "tổ ấm" để dự một "bữa cơm gia đình" nhân ngày đầu xuân - Bữa cơm vui... như tết... chẳng thế mà sau khi "tiệc đã tàn canh", ba bốn chai rượu đã ra đi không hẹn ngày về, thịt mỡ, dưa hành, bánh chưng xanh đã "ngậm cười nơi chín suối" thì vị nào cũng "lắc lư con tàu đi"... để rồi sáng hôm sau Hoài Mỹ "ngơ ngác như con nai vàng" không hiểu sao mình lại đang nằm tại... tòa soạn, Quyên Di, hai tay bưng đầu, miệng méo xệch, ca bản "dầu cù là đâu, cạo gió đi, nhức đầu quá, Chúa ôi!". Thái Bắc quờ quạng tìm cặp kính đít chai... còn anh chị Lầu, giám đốc Lasan Ấn Quán, "bừng con mắt dậy" thấy chiếc xế Honda đang nằm cạnh mình... trên giường! Riêng Thạch Thủ thì... khá hơn, vừa mở mắt, Thạch Thủ đã thấy một cái "thau" dán nhãn hiệu "ô kê" đặt ở dưới chân, đồng thời những bàn ghế, vật dụng như những làn sóng "nhấp nhô, nhấp nhô, vô bờ, vô bờ... ớ ờ!"
 
Mãi đến 10 giờ sáng mồng ba tết, mặc dầu còn ngất ngư trong cơn mê, anh em trong tòa soạn cũng bồng bế nhau trên xế Honda đến mừng tuổiđòi nợ họa sĩ Vi Vi. 

Vừa bước vào nhà, Thạch Thủ choáng váng mặt mày vì cảm động thấy Vi Vi hình như đang cầm cọ vẽ, nhưng đến gần hơn mới hay chàng đang gặm đùi gà. Gặp Ngàn Thông, chàng họa sĩ 27 xuân xanh này mừng nhảy cà tưng, cà tưng, đoạn cất chiếc đùi gà đang gặm "nửa chừng Xuân" vào túi quần rồi xoa tay lên mặt ra dấu chào bạn bè. Sau khi chúc Vi Vi "đầu năm con trai, cuối năm con gái và giữa năm sinh cá cặp". phái đoàn liền đòi nợ 4 bìa báo. Nghe vậy, Vi Vi há miệng cười tồ tồ. Nhìn hàm răng của Vi Vi vừa sún vừa thưa như hàng rào ấp chiến lược, Thạch Thủ cảm nghĩ có thể lạng xe Honda dễ dàng qua các cột răng đó. Sau màn "hàm tiếu đệ nhất chưởng", Vi Vi cho biết chưa vẽ gì được trong khi vẫn phải ca đều đều "một trăm, em ơi, chiều nay lại cắm trại rồi". Thế là một cuộc bàn cãi sôi nổi diễn ra để tìm một lối thoát, bởi vì sau tết là phải cấp tốc đưa hình cho nhà in mà mỗi lần phải đưa một lúc bốn bìa. Ai cũng thương cảm Vi Vi vì biết chàng đầu tắt mặt tối đêm ngày, nào phải chu toàn nhiệm vụ của một quân nhân, nào nhận vẽ bìa cho ba bốn tuần báo và tủ sách, đó là chưa kể phải "sửa sắc đẹp" cho những trang báo, trang sách. Dĩ nhiên Vi Vi không muốn "dục tốc bất đạt" - chẳng thà không vẽ, chứ vẽ xấu thì "em chả, em chả". Với Ngàn Thông vì là chỗ bạn thân tình nên mỗi lần vẽ, Vi Vi đã đem hết cả vốn liếng tài năng và tâm hồn vào bức họa - Nếu chẳng may có bìa báo nào bị nhà in làm xấu đi (Thí dụ bìa NT số 16, 17, 18, 21) thì Vi Vi đau khổ hơn người "đau khổ vì bệnh trĩ", mặt xịu xuống như chiếc Bốt đờ-xô rách và ánh mắt tối đen lại không khác gì đôi bí tất (vớ) cả năm chưa được giặt! Ai bảo làm họa sĩ sướng, khổ hơn "hiệp sĩ mù"!
 
Cuối cùng mọi người đều đồng ý giải pháp: từ nay, để nâng đỡ "bé" Vi Vi, bìa báo Ngàn Thông thỉnh thoảng sẽ có những ảnh chụp đẹp tuyệt vời xen kẽ vào các họa phẩm của Vi Vi. Như vậy nhiếp ảnh và hội họa sẽ sống chung hòa bình trên Ngàn Thông yêu quí của chúng mình. Bốn bìa báo tới sẽ chứng minh Thạch Thủ làm báo không bao giờ nói láo ăn tiền. Cam đoan quí độc giả sẽ mê, nếu không cứ tới tòa soạn mà kí vào đầu đá của Thạch Thủ cho tàn một đời hoa Nylon!
 
Sau khi bắt tay tiễn bạn bè ra về, Vi Vi lại lấy trong túi ra chiếc đùi gà, và sau khi phủi đất cát và kiến đi, chàng lại thổi "harmonica" tiếp!
 
Quân ta lại "đường ta, ta cứ đi" cho mãi tới tối mịt mới quay về nhà Thái Bắc dự bữa "chén cha chén chú" để mừng đứa con của chàng vừa chào đời: Ngát trên lưng đồi!
 
Đến đây chấm dứt chương trình của ba ngày Tết! 


THẠCH THỦ     
 
(Trích từ bán nguyệt san Ngàn Thông số 21, ra ngày 5-3-1972)


Thứ Hai, 16 tháng 2, 2026

CÂU CHUYỆN NGÀY TẾT CỦA MỘT CON NGỰA GIÀ - Như Mỹ Diệu Liên

  Nguyên tác của Mimi Malmqvist.

Bản dịch Anh ngữ đăng trong họa báo Butterfly số 210.
 
dec. 1963.
 
NHƯ MỸ DIỆU LIÊN

G
iờ đây con Black già nua đang nằm trong chuồng ngựa, đôi mắt nó lim dim. Tuy nó không muốn ăn uống gì, mà cũng chẳng để ý đến những động tĩnh ở xung quanh ; nhưng nó vẫn tỉnh táo hồi tưởng về thời kỳ lý thú xưa khi ông chủ già còn ở nhà trông nom nông trại. Black chẳng hề quên lời khen tặng mà ông ta thường nhắc đi nhắc lại luôn miệng: "Kiếm được một con ngựa kiệu hay như Black là chuyện hiếm có trên đời."

Black nhớ lại ngày nó đưa người trại chủ ra ga, nhưng xe tới đó trễ nửa giờ nên lỡ một chuyến tàu. Nó không chịu thua lại vội vã kéo chiếc xe đuổi theo xe lửa. Black lao mình nhẹ như tên bay, và nó cũng đưa ông chủ tới đoàn tàu. Sau chuyến đi ấy Black bị đau lưng suốt một tuần lễ. Nhưng nào có ai hay? Dù sao nó đã làm xong việc cần thiết là bắt kịp chuyến tàu cho chủ.

Nhân ngày cưới cô chủ trẻ tuổi, người đánh xe xin đóng hai ngựa để kéo cỗ xe rước dâu lộng lẫy. Nhưng ông chủ già đưa ý kiến: "Này Philip ạ, anh cứ để Black kéo xe ấy một mình đủ rồi. Không ngựa nào sánh kịp sức vóc nó đâu. Tôi biết rõ là chỉ riêng nó cũng bằng ba con khác. Tôi muốn con Black sẽ kéo xe cô dâu. Giờ thì chúng ta lên đường."

Black nhớ như in cái ngày vui mừng ấy. Người ta sửa soạn, trang điểm cho nó thật chu đáo, đẹp lạ - kẻ thì buộc vào trán nó một quả chuông nhỏ bằng bạc, người thì đính lên bờm nó từng cái lá đỏ kết thành hình bông hồng. Mọi người trong đám tân khách đều khen ngợi Black hết lời, vì nó đã chịu khó tới nhà họ để rước từng người tới dự lễ, rồi lại đưa họ ra ga xe lửa, hoặc đưa về tận nhà sau khi lễ tất. Nó chạy ngược chạy xuôi suốt đêm hôm ấy. Khi về chuồng nghỉ ngơi, Black được thưởng thêm một khẩu phần lúa mạch. Trước khi về nhà chồng, cô dâu đã tự tay lấy thêm nhiều thức ăn ngon và quả hạnh nhân đem cho Black ăn. Sau khi mãn tiệc, Black bật khóc trong đêm tối! Đó là những giọt lệ đầu tiên trong đời nó, tuôn rơi lã chã không thể ngăn lại được. Khóc vì quá mệt mỏi, khóc vì phải xa cô chủ trẻ tuổi!... Chính ra Black cũng chẳng rõ vì lẽ gì.

Hôm nay Black lại khóc một lần nữa. Đó là ngày nó kéo xe đưa ông chủ già đi nằm bệnh viện. Nước mắt nó loang rộng nhuộm thấm nỗi u buồn nặng chĩu, bao phủ cả mõm nó. Niềm nhớ mong tràn ứ khắp cơ thể Black, từ khi người trại chủ vắng nhà. Con ngựa già ngày đêm những muốn thấy mặt chủ nó. Nhưng than ôi! Có lẽ ông già chẳng còn dịp nào trở về thăm ngựa nữa.

Và ngày lễ Giáng Sinh gần tới rồi mà Black vẫn bị bỏ quên trong chuồng ngựa, không được kéo xe đưa người chủ trẻ tuổi đi nhà thờ như mọi năm. Dù Black đã tận tụy làm việc lâu năm ở nông trại, vậy mà người ta vẫn xem thường nó, như đối với một con ngựa nhỏ mới chập chững non kém.

Người chủ trẻ tuổi vừa mua về bốn con ngựa mạnh khỏe, con nào cũng tốt vó và đầy vẻ tự kiêu. Chúng thấy Black quanh quẩn tối ngày trong chuồng không làm gì, thì ra chiều nhạo báng lắm. Lại được tên coi chuồng ngựa nhỏ tuổi, mới vào làm việc ở nông trại nầy, cứ quen thói hai ngày mới chịu chải lông cho Black một lần. Anh ta làm biếng đến chẳng thèm dắt nó đi uống nước, dẫu nó đã hết sức tỏ dấu khát nước.

Cứ như vậy, Black phải trải qua một mùa hè bực tức cực khổ nhiều bề. Nó cảm thấy tuổi già trôi đi thật là thảm hại.

Mặc dù vậy, lúc nào Black vẫn gắng gượng nuôi ước vọng sẽ được kéo xe trong ngày lễ Giáng Sinh, như những năm xưa. Thế rồi, ngày lễ đã gần kề. Gã coi chuồng ngựa trẻ tuổi sửa soạn mấy ngày trước, hắn đem lại đầy đủ đồ lễ như bộ lục lạc, mấy tấm choàng lưng ngựa màu đỏ. Thấy vậy, Black khởi sự hí vang, bốn vó dậm thình thịch xuống sàn gỗ cho giãn gân cốt. Nhưng mà sự đánh động của nó vô hiệu quả...

Buổi sớm mai ngày lễ Giáng Sinh, Black thấy người ta đẩy xe tới trước cửa chuồng. Philip tới rất sớm để thắng lục lạc cho hai con ngựa trẻ, tiếng chuông leng keng có vẻ ròn rã hơn bộ lục lạc cũ ngày xưa. Lúc vó ngựa khua động ở phía ngoài, cất bước chở mọi người đi xem lễ, thì Black ở trong chuồng cảm thấy như có gì đang đè nặng trên lồng ngực nó.

Những ngày cuối năm đầy kinh hoàng đã trôi qua. Black đoán chừng buổi đầu năm sắp tới sẽ diễn ra giống như ngày lễ vừa qua - nó sẽ bị bỏ quên - và mọi người lại sẽ lên đường đi nhà thờ, dự buổi viếng thăm nhân dịp năm mới, theo cổ lệ. Black nghĩ bụng sẽ nhất quyết nằm lí trong chuồng, và chỉ trở dậy nếu có người ra lệnh...

Ngày đầu năm đã tới... Tháp chuông nhà thờ ngân vang lần đầu trong năm mới, Black nghe âm thanh du dương vọng về nông trại. Black nghĩ: phen này con Pal và con Pelle lại lên đường kéo xe không chút do dự. Bỗng người đánh xe đi tới, mở rộng cửa chuồng, gã đeo trên vai hai bộ lục lạc. Kìa lại cả ông chủ trại già cũng đã trở về đang đi tới chuồng ngựa.

Black nhảy mừng...  nó không ngờ ông chủ già còn trở lại chốn cũ, thật nó chẳng dám mong đợi buổi hội ngộ bất ngờ này.

Người trại chủ reo lớn: "Thế nào Black, có mạnh không. Chuyện gì xảy ra bấy nay? Ta nghe đồn lúc này mày đổi tính lắm, chỉ ưa giận dữ thôi, phải vậy không?"

Black chồm hai cẳng trước lên, nó thích thú, hí từng tiếng dài, đầu nó lắc qua bên này bên kia rối rít, hai vó sau luôn cựa quậy móng thì cào xuống đất bới tung bụi lên. Người chủ già bước vào ngăn chuồng riêng của Black, vuốt ve vào lưng nó... Một lúc sau, tay ông ta đầy bụi bặm.

Ông la lớn: "Coi này, Black có đau yếu gì đâu. Chỉ tại nó bị bỏ rơi không ai chăm sóc đó thôi".

Rồi ông lại nói tiếp: "Này bạn Black già thân mến ơi, giờ đây tôi đã về nhà thật sự rồi nhé."
 
Nói rồi, người chủ già đặt tay lên lưng ngựa, vuốt lông nó ngược chiều. Đó là cách vỗ về đã quen, hồi xưa ông vẫn thường làm như vậy.

Ông kể lể với Black: "Hồi ta đi nằm bịnh viện, mày không ở đó nhỉ! Nhưng ta với mày đều hiểu nhau. Tuy hai ta cùng phải đón nhận tuổi già, như mọi người, lông tóc đã hoa râm ; nhưng không vì thế mà chúng mình chịu lép vế để người khác lấn áp."

Nói rồi, ông kêu người đánh xe lại căn dặn: "Này Philip, anh hãy chải lông cho Black, xong đâu đó thì anh thắng yên cương cho nó nhé! Tôi thấy Black vẫn là con ngựa tốt vó nhất đấy: năm nay nó sẽ kéo xe đưa chúng ta đi chúc mừng năm mới".

Nghe ông chủ già sai bảo như vậy, Philip rất buồn lòng phật ý. Nhưng rồi mọi việc cũng trôi chảy - và sau hai mươi phút sửa soạn - Black kéo xe lên đường tới nhà thờ. Nó biết là sẽ tới nơi trễ. Ông chủ trại là trưởng giáo làng này, vì thế ông cần có mặt ở nơi hội họp trước khi giáo dân tới nơi. Black cố hết sức phi nước đại ; dọc đường nó vượt qua bảy chiếc xe để tiến tới thềm nhà thờ trước nhất.

Sau chuyến đi gấp này, người ta đưa Black vào nghỉ tạm trong chuồng ngựa của gia đình Minister, đó là một nhà láng giềng của vị mục sư. Nơi đây, Black cảm thấy không khí ấm áp dễ chịu. Nó được khoan khoái trong mình, vì từ lâu nay giờ nó mới có dịp trổ tài, như xưa kia nó vẫn thường làm.

Trên đường trở về nông trại mọi người ai cũng có vẻ thảnh thơi, vậy mà Black vẫn phi thật mau, bỏ xa chín chiếc xe khác. Chiếc xe chở ông trưởng giáo lăn lẹ trên con đường làng trắng ngập những tuyết, nhấp nhánh dưới ánh nắng mai gợn ánh long lanh như bạc. Mỗi khi Black vượt ngang qua chiếc xe nào, mọi người vui vẻ chúc nhau một năm mới hạnh phúc.

Xe về gần cổng trại thì Black dần dần chậm bước. Nó nghe tiếng người chủ già nói một giọng run rẩy vì quá cảm động: "Có thế chứ! Không một con ngựa nào trên trái đất này có thể sánh với con Black."

Một năm mới tốt lành yên vui đã bắt đầu chớm nở trong lòng con ngựa Black già nua.


NHƯ MỸ DIỆU LIÊN    

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa Xuân Bính Ngọ, 1966)


Chủ Nhật, 15 tháng 2, 2026

ĐẦU XUÂN - Nhã Uyên

 
 
Nghi ngút trầm hương mâm ngũ quả

Giao thừa sắp đến tối ba mươi

Bánh tét, bánh chưng, tràng pháo nổ 

Năm mới  xuân sang khắp mọi nơi


Mai nụ vàng tươi, đào đỏ thắm

Trời xanh chim hót khúc hoan ca

 Trong gió nhẹ bay hồn say đắm

 Lộc mới vận may đến mọi nhà


Đầu xuân ăn Tết lòng hoan hỉ

Mứt mãng cầu xiêm với mứt gừng

Mứt dừa,  mứt khoai cùng mứt bí 

Chén trà, chén rượu cạn ly mừng


Câu chúc tình thân vui ngày Tết

Mọi người năm mới được an khang 

Chuyện buồn năm cũ nên quên hết

Mong đợi tương lai sáng huy hoàng


                       Nhã Uyên


Thứ Bảy, 14 tháng 2, 2026

ÁNH SAO ĐÊM - Nguyễn thị Mộng Ngọc

 

Trời đã bắt đầu về chiều. Sương mù lởn vởn mờ mờ che khuất con đường lát sỏi dẫn từ nhà ra cổng vườn, con đường mà sáng nay em tưởng nó sẽ dẫn em vào một thế giới đầy tình thương mà từ khi bắt đầu hiểu biết, em chưa hề được biết đến.

Từ bao lơn em có thể nhìn khá xa. Nhưng tầm mắt của em bị chận lại bởi sương chiều. Cố giương to đôi mắt, em cũng chỉ thấy thấp thoáng cánh cửa vườn màu xanh lá cây đậm. Mây chiều đùn lại từng cụm to lớn, trắng bạc pha màu tim tím. Những tàn cây màu xanh lam mờ dịu trong sương. Ngần ấy thứ tạo nên một cảnh thật buồn và đẹp. Trời Đà Lạt lạnh lạnh là. Em tự hỏi:
 
- Đã 30 tết rồi sao?

Em nhắm mắt nhớ lại cuộc sống bình thản pha chút vội vàng của em trong cô nhi viện suốt 12 năm dài. Trong ấy, em thực sự thiếu thốn tình thương. Chẳng phải các soeur không thương nhưng ngoài việc lo cho các cô nhi, các soeur còn phải tìm cách sinh nhai. Số tiền của những người hảo tâm tặng đã thấm vào đâu so với thời vật giá mắc mỏ, mà các soeur thì phải lo một lúc hàng ngàn trẻ em về đủ mọi mặt.

Câu chuyện ban sáng lại trở về với em. Từ 8 giờ sáng em đã nhấp nhỏm chờ mặc dầu em dư biết đến 10 giờ "người ta" mới đến. Đến để đem em về làm con nuôi.

Em thèm vô cùng được kêu tiếng "mẹ" cũng như được nghe tiếng "con" ngọt ngào thương yêu. Em cũng chưa hề được biết thế nào là hơi ấm của lòng mẹ. Đó cũng là những lẽ khiến em gật đầu không suy nghĩ khi biết có người muốn xin em về làm con nuôi.

Nhà ba mẹ nuôi em là một biệt thự ở giữa một khu vườn rộng lớn ở Đà Lạt. Em bước vào nhà, còn đang ngỡ ngàng trước vẻ sang trọng của căn phòng khách thì một cô bé tóc thắt bím, mắt thật to, den nhánh, xinh như búp bê chạy ra sà vào lòng mẹ nuôi em tíu tít hỏi chuyện. Mẹ nuôi em khẽ đẩy cô ra, mắng yêu:

- Xấu nào! Kiều Nhi có để mẹ nói không? Món quà mẹ nói với Nhi lúc nãy đây này.

Kiều Nhi ngạc nhiên quay lại nhìn em. Mẹ nuôi em nói thêm:

- Mẹ xin Bình về làm con nuôi. Với lại để chơi với con kẻo rồi suốt ngày cứ kêu là không có bạn chơi.

- Con hổng chịu đâu.

Cô bé vừa phụng phịu nói vừa vụt chạy biến vào trong. Em sững sờ mở to mắt nhìn theo. Ba má nuôi em cũng ngạc nhiên không kém, hai người nhìn nhau lắc đầu, thở dài. Ba nuôi em an ủi:

- Thôi, con đừng buồn, Nhi nó được cưng chiều nên sanh ra khó tính. Vả lại, nó chưa hiểu được con ngay đâu. Để rồi ba mẹ nói với nó sau. Giờ con lên xem phòng đi.

Em cắn chặt môi cố giữ cho nước mắt - nước mắt đã đọng đầy khóe - khỏi trào ra. Mọi vật trước mắt em, trong căn phòng khách sang trọng này bỗng tối sầm lại, nhạt nhòa. Lâu đài hạnh phúc của em vừa sụp đổ theo bước chân của Kiều Nhi. Từ lúc mới gặp Nhi, em đã xây trong lòng biết bao mộng ước đẹp đẽ, huy hoàng. Kiều Nhi là con một, sống thừa thãi tình thương nhưng Nhi không bằng lòng san sẻ cho em dù chỉ là một chút. Đối với em, Kiều Nhi sung sướng và kiêu sa quá.

Không hiểu sao lúc xảy ra câu chuyện không vui ấy, ba mẹ nuôi của em đã nói gì với Kiều Nhi mà khi Nhi nhìn em, trong đôi mắt hiện rõ những nét khinh ghét, hận thù pha chút lạnh lùng. Đôi mắt của Nhi to và đẹp thật, nhưng sao nó lạnh như băng, không chút cảm tình.

Em nuốt nước bọt và nghe đắng cả cổ họng. Nghẹn ngào dâng lên tận cổ. Ý tưởng xin được trở về cô nhi viện đã bắt đầu manh nha trong đầu óc em. Không, em không muốn về. Em thèm được gọi tiếng "mẹ" như Kiều Nhi và cần tình thương yêu ruột thịt. Trời đã bắt đầu vào tối và lạnh hơn. Em rùng mình trở vào nhà cố xua đuổi ý nghĩ ấy. Bóng Kiều Nhi thấp thoáng hình như đang tìm ai. Định bụng sẽ cố gắng làm quen với Kiều Nhi, em tiến lại gần hỏi:

- Kiều Nhi tìm gì vậy?

Nhi đáp trống không:

- Me bảo đem lọ cổ rửa để chốc nữa cắm hoa cúng giao thừa.

Hẳn là mẹ nuôi em tạo dịp cho em với Kiều Nhi nói chuyện với nhau.

Em hỏi tiếp:

- Me bảo Bình hở?

- Ừ!

Em đón lấy chiếc lọ trên tay Nhi, cố gợi chuyện:

- Mọi năm me vẫn dùng lọ này để cắm hoa hở?

- Ừ - Nhi đáp cộc lốc.

Em kiên nhẫn hỏi tiếp:

- Những năm trước thì Nhi rửa lọ hở?

Hiểu lầm em phân bì, Nhi đỏ mặt giận dữ một cách không ngờ.

- Không rửa thì trả đây.

Vừa nói Nhi vừa giật lại chiếc bình trên tay em. Chiếc lọ để lâu không dùng nên bụi bám đầy, trơn trợt.

Xoảng!

Chiếc bình tuột khỏi tay Nhi rơi xuống vỡ tan. Gương mặt Nhi lúc nãy đỏ vì giận dữ giờ trở màu xám ngắt sợ hãi. Em sững sờ đứng yên không biết nói gì.

Quên cả giận, Kiều Nhi lắp bắp:

- Chết...! Chiếc lọ này... Ba quí lắm...

Một phút im lặng trôi qua. Bầu không khí thật nặng nề khó thở. Em tự cảm thấy mình cần phải làm một cái gì. Em nắm tay Nhi, bàn tay lạnh ngắt, rồi thì thầm:

- Nhi đừng sợ, Bình sẽ nhận là Bình làm bể, Bình chỉ...

Thốt nhiên, cổ họng em nghẹn lại, em định nói là em chỉ mong được làm bạn với Nhi. Nhưng... em đang đi xin tình thương đây sao. Em lại muốn  khóc. Nhi thở một hơi dài, siết chặt tay em:

- Bình tốt quá. Cho Nhi xin lỗi nhá. Nhi cứ tưởng... Mà thôi, lát nữa, hai đứa mình cùng nhận tội. Thấy mình hòa thuận chắc ba me không nỡ rầy nhiều đâu.

Em nghe lòng ấm hẳn lại. Tình thương cuối cùng rồi cũng đến với em. Nhìn sang Nhi, Nhi cũng đang mỉm cười sung sướng.

- Mình sẽ là bạn thân Bình nhá.

Em gật đầu không nói. Lời nói bây giờ không đủ diễn tả sự sung sướng của em lúc này.

Em nhìn ra ngoài trời. Một vài vì sao xuất hiện đầu tiên lấp lánh như cười với em. Trong phút chốc câu chuyện chiếc bình vỡ bị rơi vào quên lãng để nhường chỗ cho hạnh phúc. Mùa xuân năm nay, mùa xuân đầu tiên đến trong đời em với đầy đủ hương vị yêu thương.


NGUYỄN THỊ MỘNG NGỌC    

(Trích từ bán nguyện san Tuổi Hoa Xuân Tân Hợi, 1971)

Thứ Sáu, 13 tháng 2, 2026

MỘT THỜI YÊU DẤU - Tao Châu

  
 
Ta lớn lên xa dần vùng tuổi dại,
Biết mấy lần bưng mặt khóc cô đơn.
Chồng sách kia mang bao nét tủi hờn
Bao kỷ niệm buồn vui tràn lênh láng.

Có những đêm thức khuya đèn chong sáng,
Lòng chợt buồn tiếc nuối những ngày qua.
Nhớ năm xưa hoa phượng nở mặn mà,
Có đứa trẻ đang rập rình bắt bướm.

Chiều học về, trên đường chuồn bay lượn,
Mon men gần ta nín thở chìa tay,
"Chuồn ơi đừng bay, ta mến thương mày!"
Bỗng chuồn vụt bay, ta ngẩn người luyến tiếc.

Tháng ngày thơ ta vui chơi mài miệt
Quên học hành, quên cả những bữa ăn.
Mẹ rầy la, ta đứng lặng âm thầm,
Khóc thút thít, cơm chẳng thèm ăn nữa.

Lại mắc thói, chiều ăn cơm giở bữa,
Mẹ không cho, ta buồn tủi giận hờn.
Chị em cười: "Ô! Xấu quá bay ơi!
Con trai lớn thế, mà vẫn còn nũng nịu".

Những buổi chiều gió thơm lành mát dịu,
Đồng quê ta thắm đẹp ánh hoàng hôn
Cánh diều bay cao, thoảng thoảng tiếng chuông buồn,
Chim én lướt mây ngàn về chốn ấy.

Rồi tiếng pháo đầu xuân cười vang dậy
Chiều ba mươi, làng xóm rộn ràng vui.
Ta về nhà náo nức hỏi tới lui,
"Tết đến rồi, áo con đâu hở mẹ?"

Sung sướng lắm những ngày xuân thơ bé,
Có lì xì, có áo đẹp mới tinh,
Có bánh chưng, có pháo nổ bên đình
Có tất cả niềm vui thời thơ ấu...

Thôi, ta đã mất đi một quãng đời yêu dấu.
Ngoài trời khuya gió lạnh rít qua thềm...

                                                         TAO CHÂU
                                               "một chiều trông mưa"
                                               Châu Sơn, Banmêthuột

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 44, ra ngày 25-6-1972)