Thứ Ba, 3 tháng 2, 2026

BÉ TUYỆT THỰC - Linh Hương

  - "Trước cửa hoa mai vàng nở rộ, trời xanh thực xanh, gờn gợn một vài cụm mây trắng mịn..." A ha! Chị Phương định làm thi sĩ ta...

"Biết ngay mà!" Bé chỉ kịp nhủ thầm một câu rồi tuột vội ngay xuống giường, cáu sườn ghê lắm đấy nhá! Những "tác phẩm" dang dở, sáng tác lúc "nửa khuya" về tối... à không về sáng là chồng giấy cồm cộm dày dày Bé xếp ở đầu giường. Ai đụng tới là cả một điều tối kỵ đối với Bé... thế mà..., Bé vẹt màn bước ra sân "oai phuông" như một nữ tướng:

- Trả cho Bé, Bé không giỡn với Minh đâu nhé!

Mặc, Bé nói gì thì nói, cu Minh - vâng, cái tên em lì lợm của Bé - vẫn nhảy múa trước mặt Bé y như làm trò xiếc, tay phất phơ mảnh giấy chi chít chữ, thỉnh thoảng lại nổi hứng cúi xuống đọc rồi phá ra cười trông ghét ghét là, ừ, mà có tiếng khúc khích của ai hưởng ứng đấy nhỉ? Bé "pháo kích" tầm mắt ra chung quanh hàng xóm. Một thoáng tai Bé nóng ran lên. Trời ơi! Buổi trưa sao mà "thiên hạ" đủ mặt hết vậy kìa: chị Hạnh nè, anh Huy và cả chị Loan nữa. Chị Loan chị Hạnh rũ ra cười, còn anh Huy xoay lưng lại nhưng Bé thấy rõ ràng vai anh ấy rung rung. Thôi rồi, bí mật "quân sự" của Bé bị bật mí mất rồi, một bánh pháo nổ thật ròn ở xa như nhắc nhở Bé sự hiện diện của mùa xuân, thảo nào "bàn dân" mới quy tụ đông đảo như thế chứ. Tức quá đi mất. Bé hét lên làm cu Minh choáng người:

- Trả ngay đây, đừng làm Bé nổi nóng, Bé hét một tiếng nữa giật mình bi giờ!

Sau hai phút định thần, thằng bé xếp thẳng nếp tờ giấy rồi vênh mặt yêu sách:

- Nhưng... chị Phương phải đền em cái gì cơ!

"Đền"! Hừ! Định làm tiền Bé nữa à, Bé "quắc mắt":

- Còn khuya... Tết Bé mới đền.

Thằng bé nhảy cỡn lên reo:

- Tết hả? Thế thì Tết rồi đây... ngày nay 30 nhé, mai là... là...

Chết! Quen miệng bảo Tết, Bé quên bẵng tối hôm nay là Giao Thừa, nguy quá đi mất! Bé xấn bước lại ông trời con ấy:

- Im, đưa đây!

- À... mà em có một thắc mắc nầy chị Phương ạ!

Giọng thằng bé trịnh trọng gớm thế, Bé nói mau:

- Đưa đây, Bé không phải là kẻ đi gỡ rối tơ lòng.

Miệng hắn ta bô bô:

- Nầy nhá, gần Tết rồi, chị Phương viết bài Tết, rứa thì báo nào đăng đây?

- Ơ... ơ, Bé viết cho số Tân Niên mà lị... Thằng "hỏi xạo" quá, đưa cho Bé, không bé mách Me đấy.

Thằng bé nhe răng cười khì, Bé chạy một mạch ra nhà sau:

- Me ơi!... Cu Minh lấy đồ của con.

Me đang loay hoay bên soong mứt tầm ruột mới sên đỏ mọng trông phát thèm. Chà, Me có vẻ nhọc ghê, mồ hôi lấm tấm, chắc lại mới vào bếp chứ gì. Me cau mày:

-Đồ" gì?

Có bước chân cu Minh chạy lọt xọt phía sau và tiếng hắn ta vang lên:

- Tập bản thảo viết bài đăng báo đấy Me ạ.

Trời ơi! Thằng bé ác ghê! Dám khai huỵch toẹt ra thế nầy, thế nào Me cũng rầy Bé cho xem, và quả thế thật:

- Bé hư quá nhé, cứ viết báo mãi, tháng nầy sụt hạng Me mách Ba đấy!

- Nhưng...

Bé định nói "nhưng hôm nay là 30 Tết, là ngày nghỉ mà" Nhưng Bé không nói được vì cơn uất nghẹn đã chặn cổ Bé. "Mách Ba!", nước mắt Bé trào ra. Không nghỉ ngợi, Bé chạy vào giường úp mặt lên gối. Bé buồn Me, buồn cu Minh kinh khủng. Bé muốn "quên" cu Minh đi, nhưng lạ kìa... khuôn mặt thằng bé vẫn hiện ra với nụ cười trêu chọc dễ ghét như là bộ mặt méo mó của sạp báo lúc Bé ra hỏi mà không có Tuổi Hoa vậy. Còn Me nữa, không thông cảm hoàn cảnh của Bé chút nào hết hà, giận ghê đi. "Giận!". Như một đốm ánh sáng lóe lên trong vùng tối, Bé ngồi bật dậy "suy nghĩ". A! Cái gì chứ giận Bé nhất rồi, "thành tích" của Bé làm Me phải nể luôn, có lần Bé nhịn ăn... 2 ngày, uống nước lạnh không đấy, ngán chưa? Lúc đầu Me cũng giận lại Bé, nghĩa là không thèm nói gì tới Bé, mặc Bé nằm lì trong giường, nhưng đến ngày thứ ba thì "Bé ơi! Xuống ăn cơm với Me nào!..." Hic! Thế là Me đã chịu "xuống thang chiến tranh" vô điều kiện. Dĩ nhiên Bé phải tỏ "thiện chí" bằng cách xuất hiện nơi bàn và cười một phát thực tươi, như chả thèm để ý đến cái bao tử đói meo chút nào. Nhưng thực ra Bé để ý lắm chứ, cứ mỗi buổi sáng, trưa, chiều, đúng giờ ăn nó sôi đùng đùng như đòi Bé phải chịu "nhượng bộ" - Thế mà Bé "khuất phục" được nó đấy. Bé cũng có chí - mà không - có ý chí như ai chứ chơi à!

Thế thì Bé phải giận Me mí được. Giận đây còn được "yểm trợ" bởi hai chữ nhịn ăn nữa đó! Nầy nhé, phải nhịn ăn sáng nầy, ăn trưa nầy và cả ăn chiều nữa, bộ mặt phải lầm lầm lì lì cho Me sợ nầy. Thế là cái điều kiện ắt có và đủ: giận thì phải thế nầy, thế nầy chắc chắn là giận đã được Bé ôn nằm lòng rồi nhé, chỉ còn áp dụng nữa là xong. Nhưng mà "nhàn cư vi bất thiện", nếu mà nằm "suy tư" như thế nầy thì có lúc, Bé phải "động binh" mất thôi, Bé lò dò bước ra ngoài tìm quyển sách hình vĩ đại ôm vào giường với một chai nước lọc, một cái ly. Dĩ nhiên bộ mặt lạnh lùng của Bé lúc sửa soạn cho một thái độ phản đối gián tiếp khỏi cần nhắc đến, nó cũng đã túc trực "nơi đó" rồi. Me hình như không chú ý đến sự thay đổi của Bé chút nào vì lúc Bé nện mạnh cái ly vào đầu chai nước vô tội và xếp quyển sách cái ầm, đúng là Me có nhìn lên, nhưng quái nhỉ, Me vẫn thản nhiên cho những đòn bánh tét mới nấu xong vào thanh tre vắt vẻo ngang xà nhà, rồi cúi xuống sắp những trái mứt me vào chiếc quả tròn để đãi khách, chao ơi, chắc ngòn ngọt và phải chua chua lắm một khi nó đã vàng quánh thế kia. Nản quá, Bé đi tìm thằng Minh, đây rồi, hắn ta đang cho một cây pháo vào chiếc lon sữa bò úp kín trên mặt đất, nối liền với một sợi dây tẩm xăng rồi đốt từ từ sợi dây ấy để bắt lửa cho cây pháo và... bù... u... ùng! Chiếc lon tung cao lên trời rồi rơi xuống trên xác pháo đỏ lả tả, chắc cu cậu đã quên bẵng câu chuyện trêu ghẹo ban nãy vì qua mấy cái đầu lố nhố đứng trước sân hâm mộ và làn khói xanh nhạt, gương mặt thằng bé hả hê vô cùng.

Nhưng đã bảo ý chí Bé mạnh lắm mà, mím môi một cái cho vững "đức tin" Bé cương quyết quay trở vào giường, chúi đầu vào diễn biến của câu chuyện trong quyển sách hình... Nhưng Bé nghe nôn nao lạ lùng (Tết mà!), thẫn thờ Bé xếp quyển sách lại, nghĩ đến trò chơi của cu Minh ban nãy, hay đấy chứ! Bé chắc lưỡi tiếc rẻ. Nếu không giận hờn thì Bé đã nhập cuộc rồi ạ. Có tiếng chim ríu rít trên chòm cây mãng cầu lòa xòa bên cửa sổ. Bé phóng tầm mắt ra ngoài, trời xanh thực xanh, nắng rẽ phăng kẽ lá ươm từng mẩu tơ vàng mịn trên mặt đất, tiếng pháo vẫn ròn tan, khuấy động bầu không khí, Bé thở dài khe khẽ rồi thiếp dần...

*

- Nào, Tính chào Dì Hai đi nào, cả Thu nữa, sao chóng quên thế, cứ mở tròn mắt ra...

- Ối dào, cháu Thu chóng lớn ghê nhỉ! À! Mời ba Dì cháu ngồi, không khéo lại quên khuấy đi mất...

Bé tỉnh dậy giữa những tiếng rộn rịp nơi phòng khách. Hẳn là Dì Ba chứ không ai, đến thăm Me vào chiều 30 vẫn là thông lệ của Dì hằng năm. Có tiếng Me gọi vọng ra bếp:

- Minh à, rót nước cho Dì Ba đi con.

Tiếng thằng bé vang lên từ sau bếp, ngập ngọng (chắc lại ăn vụng mứt chứ gì):

- Dạ... à, mà cái ly Me để đâu, rót nước gì Me nhỉ?

Không xong rồi, thế nào cu ta cũng bị rầy một trận vì không biết gì cả, lại lo ăn không! Tội nghiệp, con trai mà! Bé bước xuống giường, suỵt khẽ:

- Thôi đi "cụ", làm ơn ra chỗ khác dùm, Bé làm cho.

Hắn ta ngơ ngác mở to mắt:

- Chứ chị Phương không giận nữa à?

Thật tỉnh, Bé đáp (thì ra "hắn" có ý tứ ghê chứ lị!):

- Sao không, làm xong Bé sẽ giận tiếp. Bi giờ chỉ là "đình chiến" thôi nhé!

Cu Minh cười tủm tỉm có vẻ trêu chọc:

- Ghê thế cơ à.

Bé lặng im rót nước ra tách rồi nhè nhẹ mang lên. Tiếng Dì Sáu rõ to:

- Ối chào! Cháu Phương đấy hở, lâu ngày trông lớn và xinh ghê!

Ghê không! Bé lớn rồi chứ bộ, cứ bắt Bé nhỏ hoài sao! Bé quay đi, có tiếng Me:

- Năm nay, cô ấy 14 rồi đấy!

Thu reo lên:

- À! Thế thì bằng tuổi con, Phương ơi, mình bồ nhé!

- Ừ..., nhưng nếu có kẹo, bé được quyền ưu tiên ăn trước cơ!

Thấy cuộc "tiếp xúc thân mật" có thể làm cản trở ý định của Bé, Bé vội vã cáo từ:

- Thôi, xin phép Dì, xin phép Thu, Bé đi... ăn cơm nhé!

Dì Ba ngạc nhiên:

- Mới 6 giờ chiều mà Bé ăn cơm rồi à?

Bé không "biết trả lời sao" thì tiếng Me khúc khích sau lưng:

- Trưa tới giờ cô ấy cho bao tử "đình công" đấy.

Cả 2 người cùng cười. Bé tức ghê là! Thế rồi... đằng trước... bước! Bé trở về giường ngắm kỹ dung nhan tiều tụy của chai nước lọc đang vơi dần mà ức thầm. Lỗi tại Me cả nhé! Bé có muốn thế đâu! Giữa lúc "hòa bình" đang được "vãn hồi" thì Me lại cố tình "khiêu chiến". Mùi bò kho hâm nóng và mùi lạp xưởng ngào ngạt thoảng vào căn phòng, bụng Bé sôi đùng đùng át cả tiếng pháo nữa đấy, khổ thân Bé, phải "no bụng trong danh dự" mới chịu cơ. Bé lần tay xuống giường tìm quyển sách hình coi đỡ, tình cờ Bé chạm tay vào một bì thơ cưng cứng. Ngạc nhiên, Bé lôi lên xem. Thì ra là quyển "Bông hồng cài áo" mà chị Hạnh đã cho Bé hôm nào. Hôm đọc xong, Bé thương Me ghê là "Nếu anh còn Mẹ, anh sẽ được một hoa mầu hồng trên áo và sẽ tự hào là con Mẹ. Còn nếu anh mất Mẹ, anh sẽ được cài trên áo một bông hoa trắng..." (*) Đó là ý nghĩa của đóa hoa hồng trên áo mà cũng là câu Bé thuộc lòng. Thế thì Bé thử xem tình thương của Me có còn "cảm hóa" được Bé không nào: "Ý niệm về Mẹ thường không thể tách rời ý niệm về tình thương..." (*) Chỉ khi nào Mẹ đến, kéo chăn đắp lại ngực cho ta, đặt bàn tay lên trán nóng ta và than thở: "khổ chưa, con tôi", ta mới cảm thấy đầy đủ, ấm áp, thấm nhuần chất ngọt của tình Mẹ, ngọt thơm như chuối ba hương, dịu như xôi nếp mật và đậm đà lịm cả cổ họng như đường mía lau..." (*) Ôi chao! Bé đọc sao mà nghe thấm thía thế nầy, chiều đến giờ chắc Me phải nhọc lắm để sửa soạn ăn Tết, mứt nầy, trái cây nầy và buổi cơm chiều nữa. Thế mà Bé cứ mãi giận lên giận xuống, chắc Me phiền lắm mà không nói, tội nghiệp Me. Mà cũng tại Me cả, nếu Me không rầy Bé thì đâu đến nỗi... Ừ, mà Me "bảo" thế có gì là nặng đâu, đúng đấy chứ, chắc Me chỉ dọa cho Bé chăm học thôi, chả thế mà cứ mỗi lần đọc bài Bé được đăng trên báo, Me lại tròn mắt khen "Con Me giỏi thế nầy?" Sao Bé lại giận Me được nhỉ? Bé thật có tội!

- Minh ơi, xuống ăn cơm con, ăn cho no nhé!

Chắc khách về rồi và Me sửa soạn ăn cơm chiều. Me kêu cu Minh đấy, sao lại không kêu Bé, Me "bỏ rơi" Bé thật à, hồi chiều chính mắt Bé thấy Me cười thật tươi mà... Thôi, Bé chả cần, Bé không cần Me một khi Me không còn thương Bé. Mắt Bé mờ đi sau màn lệ, bàn tay Bé vơ vội quyển sách: "Chiều nay khi đi học về, hoặc đi làm việc ở sở về, em hãy vào phòng Mẹ với một nụ cười thầm lặng và thực bền. Em sẽ ngồi xuống bên Mẹ. Sẽ bắt Mẹ dừng kim chỉ mà đừng nói năng chi. Rồi em sẽ nhìn Mẹ thật lâu, thật kỹ để trông thấy Mẹ, để biết rằng Mẹ đang sống và ngồi bên em. Cầm tay Mẹ, em sẽ hỏi một câu ngắn làm Mẹ chú ý. Em hỏi: "Mẹ ơi, Mẹ có biết không?" Mẹ sẽ hơi ngạc nhiên và sẽ hỏi em, vừa hỏi vừa cười: "Biết gì?" - Vẫn nhìn vào mặt Mẹ, vẫn giữ nụ cười trầm lặng và bền, em sẽ nói: "Mẹ có biết là con thương Mẹ không?" Câu hỏi không cần được trả lời. Cho dù người lớn ba bốn mươi tuổi, người cũng có thể hỏi Mẹ một câu như thế, bởi vì người là con của Mẹ..." (*) Một sự thúc đẩy lạ lùng bắt Bé bước xuống giường chạy lại Me xin lỗi, nhưng "tự ái" chỉ cho Bé bước chân ra đến ngưỡng cửa rồi dừng lại. Không hiểu là lần thứ mấy, Bé trở lại giường và thở dài.
 
- Minh ơi! Con ủi đồ mới chưa, để sẵn cả đấy, Giao thừa Me với con cùng đi lễ nhé!
 
- Dạ... con đi chơi một chút nha Me!
 
- Mà nhớ về ngủ sớm nghe, còn đón Giao thừa nữa Minh ạ!
 
Trời ơi! Chóng quá, gần đến Giao thừa rồi à? Sao Me không gọi Bé, bảo Bé ủi đồ mới và đón Giao thừa. Bì đỏ tiền lì xì Bé bỏ cho ai? Chắc cu Minh sẽ lấy hết, Bé tủi thân quá! Gió hây hây lùa từ ngoài vào vang vọng những tiếng pháo giật nẩy mình...
 
*

Khi tiếng thở của Me và cu Minh thật đều, Bé se sẽ tìm dép bước xuống giường. Bụng Bé đói cồn cào. "Phải kiếm cái gì ăn mới được!" Bé nhủ thế và lần bước ra tủ lưới sau bếp. vị trí "đóng quân" của thức ăn đấy! Trời thực tối, đêm 30 mà lị! Tìm mãi một lúc Bé mới tìm được nút bấm đèn nhà tắm. Một tiếng tách khẽ vang lên một lượt với luồng ánh sáng dìu dịu hắt ra ngoài. Me sẽ không biết đâu vì đèn nhà bếp không được Bé cho phép cháy. Bi giờ thì thám thính cái tủ nào? Ơ... hay! Sao lạ thế nầy, không có một thức gì cả, hoặc là chúng rủ nhau trơi trò "trốn kiếm" cả rồi, hay là Me không có cất đồ ăn ở đây. Thế thì Me cất đồ ăn đâu nhỉ? Rõ ràng Bé thấy nhiều lắm mà: Mứt hạt sen tròn trịa thơm phức, mứt bí ngọt lịm, mứt mãng cầu đục như sữa và gói giấy kiếng trông phát thèm! Và Bé nhơ nhớ cái mùi bò kho "nồng nàn" hồi chiều ghê là, nhất là cái quả hạt dưa cắn nghe dòn tanh tách. Sự "tiết tâm linh" của Bé lại xuất hiện rồi mà khổ quá đi thôi, nhà bếp chỉ còn mấy đòn bánh tét treo lủng lẳng, to thế ai mà dám ăn! Me ác ghê thế, chắc là ở nhà trên, đi tìm là có chứ gì... Mạnh dạn tắt đèn, Bé dấn bước ra phía trước. Ở đây tương đối sáng hơn tí xíu nhờ ánh nến trên bàn thờ. "Bàn thờ". Ái chà! Bé dáo dác nhìn quanh. Đây rồi, mấy chùm nho đỏ mọng với mấy trái cam, quýt chễm chệ bên bức chân dung của Ba. Sao... Tết mà Me cho Ba ăn trái cây không thế nầy? Thế mà hơn... vì Bé không được ăn gì hết... Tội nghiệp Ba quá! Chắc Ba thèm ăn cơm lắm (như Bé đang thèm vậy), Bé cũng ăn trái cây như Ba đây, vì Me không cho Bé ăn... Ba ơi! Mắt Bé lại hoa lên, Bé với tay rứt một trái nho, chết! Tiếng gì lịch kịch ở dưới thế, dường như cái bàn thờ sắp sửa chuyển động vậy. Bé run lên, không lẽ... có tiếng rít thật lớn dưới bàn thờ, tiếng công cốc gõ vào tủ, mắt Bé nhòe đi, tay Bé chới với bám vào bàn, tim đập thật mạnh, hình Ba to dần trước mắt Bé. Bé chết sững. Bé muốn bước đi mà sao chân Bé cứng đanh thế nầy? Bé ú ớ hét lên một tiếng rồi ngã xuống trong lúc mặt đất dường như đảo lộn đi mấy vòng:

- Ma! Me ơi...

Tiếng chân Me vội vã chạy ra lẫn với tiếng cu Minh ngơ ngác:

- Gì? Gì? Gì thế Me?

Đèn được bật sáng lên. Đang tái, mặt Me hồng dần rồi Me cười ngất:

- Ơ kìa! Bé hay chưa. Ma gì mà ma! Chắc cô Bé giận đã rồi đói và sợ đói suốt năm nên đi kiếm đồ ăn rồi gặp... ma chứ gì?

Sự hãi hùng còn vây quanh, Bé loạng choạng đứng dậy. Me đỡ Bé, vỗ về:

- Chuột đấy! Tội nghiệp con tôi... Thôi xuống đây, Mẹ con mình ăn cơm. Hồi chiều Me cũng chưa ăn. Vắng Bé ăn thế nào được. Ba Mẹ con mình sẽ đón Giao thừa, áo đầm mới của Bé, Me ủi cả rồi đấy, thôi lau nước mắt đi nào, không sợ "nhè" suốt năm sao!

Trời ơi! Me tốt quá... Bé không ngờ... Tiếng cu Minh vang lên khoái trá:

- Ma! Me ơi...

Bé lườm cu Minh một cái, nhưng không còn giận thằng bé ấy nữa, vì Bé đã có Me rồi cơ và vì "Bé đang được cài trên áo một đóa hoa mầu hồng, một mầu hồng diễm tuyệt và vĩnh cửu trong ước mơ của Bé...


XUÂN 69          
Linh Hương        
(Nhóm Thương Linh)  
 _____________
(*) Trích trong quyển Bông hồng cài áo của Nhất Hạnh.


(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa Xuân Kỷ Dậu, 1969)


Chủ Nhật, 1 tháng 2, 2026

MÔI HỒNG - Đỗ thị Hồng Liên

 

và bé có một mùa xuân rất ngọt
giữa vườn xưa chim hót, tiếng bao dung
đến từ mây nũng nịu chiếc khăn hồng
đến từ gió những niềm vui bỗng ngợp

là bóng mát che dùm đôi vai nhỏ
nắng hiền hòa âu yếm dưới gót chân
ngày tháng đó cũng tưởng chừng rất mới
hoa vàng bay quanh bé đẹp vô cùng

mai chim về có mang theo áo mới
mùa xuân đi theo những bước ngập ngừng
tháng giêng ơi, nở hoa theo khắp lối
để bé cười, và mộng rất bâng khuâng

                                         ĐỖ THỊ HỒNG LIÊN

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa Xuân Giáp Dần, 1974)



Thứ Bảy, 31 tháng 1, 2026

TÌNH BẠN - Nguyên Thu

 


Thu là một cô bé ngoan, học giỏi nên mọi người ai cũng thương hết, cô bé thật đa cảm mặc dù đôi lúc Thu cũng nổi nóng lên, khi cô bé nóng lên thì khỏi nói, cô bé làm bất cứ cái gì mà cô bé muốn bất kể phải trái, đó thật là một tính xấu mà ba mẹ cô bé vẫn thường khuyên Thu nên bỏ. Mà Thu biết phục thiện lại can đảm nữa, vì vậy mà tính xấu của cô bé bớt đi được phần nào.
 
- Ê, Thu.
 
Thu đang xem lại bài chợt nghe tiếng bạn, cô bé giật mình ngó lên:
 
- Gì đó, Dung?
 
- Thu thấy con nhỏ mới về không? Nhỏ ấy hách ghê đi.
 
- Đúng rồi, hai tháng nay nhỏ hạng nhất đấy, mặt cứ kênh kênh hoài.
 
- Mà cô bảo nhỏ ấy có hiếu lắm, chả biết hiếu chỗ nào.
 
- Ối, cái thứ làm bộ đó mà!
 
Thu hứng chí nói thêm:
 
- Bữa nào tụi mình kiếm cách phá nó cho bõ ghét.
 
Trong khi Thu và Dung đang nói xấu về Kim thì Kim vẫn đang chăm chú nhìn vào vở, cô bé không hay gì. Năm rồi Kim học ở trường quận, nhưng vì ba cô bé đổi về làm ở đây nên cô bé cũng phải chuyển trường. Kim thấy nhớ bạn cũ ghê đi nhưng hình như cô bé không dám tỏ ý buồn để cha mẹ phiền lòng. Kim lại chăm học và thông minh nên tháng nào cũng đứng nhất, giựt ngôi "vô địch" của Thu, chỉ vì vậy mà Thu và các bạn không mến Kim, thật tội nghiệp cho Kim, cô bé hiền lắm.
 
Cô giáo từ văn phòng về, tay cầm một xấp phiếu điểm, đã 30 tây rồi còn gì. Cô phát cho mỗi toán trưởng để cộng điểm cho toán mình như thường lệ. Thu cũng được cô giáo cho cộng điểm, cô bé là toán trưởng mà.
 
- À, cô bé này hạng nhất nữa.
 
Thu nói khẽ với Dung, hai đứa có vẻ không bằng lòng.
 
- Thu ơi, Dung có cách này hay lắm.
 
Thu nghiêng người về phía Dung.
 
- Này hé... như thế này... đó... được hông?
 
- Được, được lắm, diệu kế...
 
*
 
Hôm nay Kim có vẻ buồn quá, cô bé không biết nói thế nào với ba mẹ đây, cô bé hạng 15 lận. Hồi nãy lúc phát bảng danh dự cho Thu cô giáo nói:
 
- Tháng này Thu lên hạng, mấy em cho Thu tràng pháo tay nhé. 

Rồi cô quay qua Kim:
 
- Kim sụt hạng quá, tháng sau cố gắng lên nhé!
 
Kim cúi đầu, nước mắt cứ chực ứa ra. Kim cũng không hiểu tại sao mình lại sụt hạng, tuần nào cô bé cũng thuộc bài cả mà. Thu chợt nhìn thấy Kim, mắt Kim ướt ướt, bỗng nhiên bao vui mừng chiến thắng tiêu tan đi hết, cô gé hối hận đã lỡ hại bạn, hạng nhất đâu có nghĩa lý gì. Chỉ là gian lận. Thu thầm nghĩ. Cuối cùng một quyết định lóe lên. Thu bước lên bàn cô giữa sự ngạc nhiên của các bạn và cả cô giáo nữa.
 
- Chuyện gì đấy, Thu?
 
- Thưa cô, tha lỗi cho con.
 
- ...
 
- Con cố tình ghi điểm của Kim sai đi.
 
- Sao?
 
- Thưa cô, Kim 10 điểm trong sổ, con chép ra phiếu điểm có 5 điểm hà.
 
- Kỳ vậy Thu?
 
Cô nói với Kim:
 
- Kim về lấy phiếu điểm cho cô xem.
 
- Dạ.
 
...
 
- À, đúng là sai thật rồi. Thu không thành thật với mình, với cô và với bạn đó nhé.
 
- Thưa cô, tại vì Kim hơn con hoài, con ức.
 
- Nếu thế thì cố gắng hơn bạn bằng sức mình, chứ không phải như kiểu gian đó.
 
- Con xin lỗi cô.
 
Cô nghiêm giọng:
 
- Lần đầu cô không phạt điểm hạnh kiểm nhưng Thu phải quì trong góc lớp kia để làm gương.
 
Thu lủi thủi đi, định quì xuốn. Nhưng Dung bỗng rụt rè đứng dậy:
 
- Thưa cô, lỗi đó do con nhiều hơn.
 
Cô tròn mắt:
 
- Sao lại tại Dung?
 
- Dạ, con bày cho Thu làm.
 
- À, cô hiểu rồi, các con còn nhỏ, hiếu thắng, đã ganh tị với bạn mà tìm cách hại bạn, các con làm như vậy là xấu đó. Nhưng thôi, dù sao các con cũng biết nhận lỗi rồi thì cô cũng tha cho cả Thu lẫn Dung đấy. Nhưng mà Thu và Dung phải xin lỗi Kim nhá! Tháng này cô phải làm phiếu điểm lại mới được.
 
Thu ngước mắt nhìn cô, tỏ ý biết ơn, cô bé vui mừng cầm tay Kim:
 
- Kim tha lỗi cho Thu nhá, tụi mình bồ nghe Kim.
 
Dung cũng lí nhí cám ơn cô.
 
Ánh nắng vừa lên rực rỡ như soi sáng tâm hồn của những đứa học trò biết thương nhau. Kim như ngụp lặn trong bể hạnh phúc, cô bé đã có bạn mà lại là những đứa bạn tốt nữa...
 
 
NGUYÊN THU      
 
(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa Tết Ất Mão, 1975)

Thứ Tư, 28 tháng 1, 2026

VŨ KHÚC KHOAI LANG - Võ văn Vinh

 

 CÁC VAI:
 
1) Bé Lan (bé gái 8 tuổi)
2) Má Lan (vui vẻ, hiền lành, thương con)
 
Má Lan : - Lan! Lan ơi... ơ ơ ơ.
 
Lan : Dạ... ạ ạ ạ.
 
Lan dành bỏ dở cuộc chơi đang tiếp diễn với các bạn cùng hàng xóm, chạy về hớt ha hớt hải thở hồng hộc lại gần mẹ chống hai tay lên đầu gối mẹ.
 
Lan : Má bảo con chi?
 
Má Lan : - Bữa nay ngày sinh nhật ba con và cũng là bữa mừng con đứng nhất bảng danh dự về kỳ thi đệ nhất lục cá nguyệt.
 
Rồi bà hạ giọng ôn tồn nói với Lan:
 
Con coi chừng nhà, má ra chợ mua ít thịt cá và mớ khoai lang về làm bánh nghe con.
 
Lan : - Dạ! Mà má mua nhiều ngeh má. Nhất là khoai lang!
 
Bà tát yêu con gái.
 
Má Lan : - Rõ là cái con bé tham ăn, xuống bếp xách cái giỏ mây lên đây cho má!
 
Bà vừa khuất bóng Lan đã reo lên :
 
Lan : - A! Bữa nay nhà mua khoai, sướng quá! Cả năm mình ít khi được hưởng củ khoai lang luộc. Sáng nào ăn lót dạ cũng chỉ xôi, cháo, rồi lại bánh mì ba tê v.v... Chán phát ngấy lên.
 
Lan đi đi lại lại trong phòng khách tay giơ lên nhịp xuống làm ra vẻ bí mật. Đi chán Lan lại tủ sách lôi một cuốn sách mở ra, ê a đọc chưa đầy hai trang thì má đã về. Lan vội gấp sách lại liến thoắng chạy ra, hai tay vồ lấy giỏ mây đày nhóc khoai, miệng láu táu.
 
Lan : - Úi chà! Nhiều khoai quá. Má đưa con xách cho.
 
Má mua khoai chi má? Khoai Đà Lạt hay khoai Mỹ Tho?
 
Má Lan : - Khoai Đà Lạt.
 
Lan : - Khoai Đà Lạt ngon lắm phải hông má. Luộc hay làm bánh má...
 
Má Lan : Làm bánh.
 
Lan : - Làm bánh gì má? Mà bánh chắc ngon lắm hả má...
 
Má Lan (Bực mình) Hỏi gì lắm thế? Có lên nhà không?
 
Lan tiu nghỉu miễn cưỡng phải lên nhà trên nhưng cặp mắt không rời nổi khoai đang sôi ùng ục trong bếp, thỉnh thoảng lại chạy xuống ngó trộm rồi lại chạy lên, như gà mắc đẻ. Xong xuôi, nồi khoai được cất cản thận trong lồng đựng thức ăn. Má lên dặn Lan:
 
Má Lan : - Con canh chừng nhà, má sang bác Hai mượn cái khuôn làm bánh nghe con.
 
Lan : - Dạ! Má đi đi, con coi nhà cho, má đi lâu lâu nghe má, con coi nhà cẩn thận lắm, con đóng cửa lại.
 
Một lát sau Lan mon men xuống bếp đến chỗ cất nồi khoai, mở lồng ra, đôi mắt Lan tròn xoe.
 
Lan : - Trời ơi! Khoai Đà Lạt ruột đỏ như bí ngô chín, chắc ngon lắm. Một, hai, ba, bốn... Nhiều lắm đầy nồi ta "làm" một củ chắc má chả biết!
 
Lan thò tay lựa một củ bự nhất, vì khoai mới luộc nên nóng, Lan chuyền hết tay này sang tay kia, miệng luôn luôn thổi...
 
(Có tiếng gõ cửa) Cốc! Cốc! Cốc... c... ố... c Lan ơi mở cửa cho má!
 
Lan : - (Cuống quít) Khoan khoan nghe má. Con mắc bận chút việc.
 
Má Lan : - Con làm gì mà lâu thế? Mở mau má làm trễ rồi...
 
Cốc! Cốc...
 
Cực chẳng đã Lan vội bỏ củ khoai vào trong áo rồi ra mở cửa.
 
Củ khoai trong vạt áo nóng quá, không biết làm cách nào, Lan nhảy cà tưng cà tưng đi tới đi lui y như vũ điệu tuýt.
 
Má Lan : - Con làm cái gì mà nhảy lên như điên vậy?
 
Lan : (nhanh trí đáp) - Dạ con tập lại vở vũ (múa) cô giáo dạy chiều qua để góp vào chương trình đêm Đại nhạc hội "Tình thương".
 
Má Lan : - Vũ gì mà kỳ vậy? Sao lại ôm mặt và bụng thế kia?
 
(Vì củ khoai cọ vào da bụng làm Lan nóng quá chịu hết nổi phải ôm bụng).
 
Lan : - Dạ cô giáo bảo phải nhăn mặt và ôm bụng làm ra vẻ đau khổ đói rét để đồng bào thương mà giúp đỡ.
 
Đoạn Lan lại nhảy lên, vừa nhảy vừa ôm bụng mỗi lúc một hăng. Mồ hôi chảy ra đầm đìa trông thật tức cười và đáng thương.
 
Má thấy Lan nhảy hoài nghiêm nét mặt bảo.
 
Má Lan : - Thôi con nghỉ đến chiều tập lại kẻo mệt.
 
Nhưng Lan cứ tiếp tục nhảy, lần này quay tít thò lò như con lật đật và giẫy đành đạch như trẻ bị đỉa bám chân. Thấy vậy má quát lớn.
 
Má Lan : - Tao bảo sao mầy không nghe tao hả? Hay con bị gió đau bụng mà ôm bụng hoài vậy. Cái gì ở trong vạt áo nổi lên như bắp ngô kia? Lại đây mau!
 
Lan dùng dằng không dám lại, mặt thộn ra. Bà hiểu ý truyền lệnh.
 
Má Lan : Mày mở vạt áo cho tao xem nào. Cái gì ở trỏng?
 
Biết bị bại lộ Lan ta đành rút vạt áo ra, một củ "khoai lang" tổ chảng rớt xuống đất gãy làm đôi, hơi nóng còn bay lên. Vì sợ mẹ đánh Lan co giò chạy.
 
Tiện cây chổi lông gà cầm ở tay, má Lan vừa rượt vừa nói to.
 
Má Lan : - Này vũ! Thì ra mày vũ kiểu "khoai lang".
 
 
VÕ VĂN VINH       
 
(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 26, ra ngày 25 - 2-1965)


Thứ Ba, 27 tháng 1, 2026

XUÂN MIỀN ĐẤT MỚI - Nhã Uyên


Đón lấy mùa xuân trên đất mới

Tháng Giêng giá lạnh vẫn mùa đông

Xuân chẳng thấy đâu, tháng hai tới

Lặng lẽ giấc mơ kỷ niệm hồng


Ánh nắng mai mờ không đủ ấm

Nghe gió buông lời tiếng thở than

Hoa đã héo tàn khi sương thấm

Mưa nhẹ rơi đều buốt không gian


Người người rủ nhau đi lễ hội

Tiệc đón tân xuân bao khách ngồi

Tiếng nhạc tiếng kèn cho phấn khởi

Xua buồn len lỏi trái tim côi


 Bạn cũ người xưa đều đi vắng

 Mới hiểu xuân này đã đổi thay

 Mùa xuân đất mới vui rất ngắn 

 Rồi chỉ mình ta với tháng ngày...


                           Nhã Uyên

Chủ Nhật, 25 tháng 1, 2026

NHỮNG THỨ BÁM NGOÀI - Minh Quân

 

Liễu Trân, một đại thần của Trung quốc là một người tài trí cao rộng, hiềm nỗi ông có cái vóc dáng mảnh mai, yếu đuối cho nên thường bị các bạn đồng liêu chế diễu, nhất là trong những cuộc đo tài, thử sức nào cần vận dụng đến bắp thịt.
 
Chẳng những thế, họ còn chơi xỏ hơn: tự tiện đổi hai chữ Liễu Trân ra Liễu Mai nghĩa là có ý muốn nói ông ta yếu đuối chẳng khác gì cành liễu cành mai, oằn cong trước luồng gió mạnh. Và họ thích thú kêu lên hai tiếng đó mỗi lần vào triều:
 
- Kính chào Liễu Mai tiểu thơ, người sao mà yêu kiều quá!
 
- Kính chào Liễu Mai, đêm qua gió quá, chẳng hay nàng có cong lưng...?
 
Liễu Trân căm lắm, lập tâm tìm cách trả thù cho hả. Không chỉ trả thù bọn đồng liêu mà trả thù ngay cả nhà vua.
 
Một hôm kia trong lúc lâm triều, nhà vua ngáp dài, kêu:
 
- Buồn quá, chẳng có trò gì tiêu khiển cả.
 
- Tâu bệ hạ, mở cuộc đấu võ chắc vui...
 
- Tâu, hay là thi chạy mau?
 
- Tâu, thần đề nghị...
 
Sân rồng nhao nhao lời phát biểu y như chợ cá... Liễu trân đứng yên, ông thừa biết các bạn và nhà vua đang tìm cách trêu mình. Ông dõng dạc:
 
- Tâu bệ hạ, thần thấy những trò chạy mau, nhảy cao, đấu võ đều nhàm, cũ quá. Thần đề nghị trò mới hơn...
 
Ái chà chà! Đời thuở nhà ai, con người yếu đuối như sên kia mà lại dám giở trò đề nghị nọ kia? Chắc là say hẳn? Lại một dịp chết cười đây. Mọi người chắc mẫm. Vua nghiêm giọng, phán"
 
- Tốt lắm, khanh cứ thử nói xem.
 
- Muôn tâu, trước nay thần mang tiếng là yếu đuối như liễu, như mai, nay thần muốn ra sức cứu vãn cái danh dự Nam nhi lại. Thần đề nghị: ai cõng nổi bệ hạ từ đây ra Ngự viên và cõng trở vào thì...
 
- Tuyệt! Nhưng trước hết người đề nghị phải làm gương, chứ?
 
Một vị quan võ, thường tỏ ra sức lực hơn người và thường chế diễu Liễu Trân nhiều nhất. Mọi người hồi hộp chờ câu trả lời của Liễu Trân, những tưởng phen này họ lại được một trận cười thích thú.
 
Liễu Trân ung dung đáp:
 
- Lẽ dĩ nhiên, kẻ hèn này đã liệu sức rồi.
 
Thằng cha điên. Mọi người cố nén kêu lên như vậy. Liễu Trân bình tĩnh:
 
- Trước hết, thần xin cõng Bệ Hạ chạy - chạy chứ không phải đi - từ sân rồng ra đến ngự viên và trở lại...
 
- Chắc không?
 
- Như đinh đóng cột lim. Nhưng mà, phải có cuộc kia.
 
- Cuộc gì?
 
- 30 lạng vàng ròng. Nếu nửa đường mà thần buông bệ hạ xuống, thần xin trả cho bệ hạ 30 lạng vàng ròng, còn nếu đi về suông, thì bệ hạ phải cho thần 60 lạng.
 
- Tốt lắm. Trẫm nhận cuộc. 

Nhà vua tươi tỉnh nhận lời, vì tin rằng Liễu Trân không thể nào làm một cuộc "hành trình" như vậy được, bộ tướng gió thổi muốn xiêu...
 
- Nhưng còn các bạn? (Liễu Trân hỏi) Có cuộc không? Ít nhất cũng nên tham dự cho cuộc vui sôi nổi chứ? 30 lạng mỗi người, nếu tôi không làm xong thì xin bán nhà trả mỗi người đúng 30 lạng.
 
Ai nấy đều bằng lòng, vì không ai tin rằng Liễu Trân thắng cuộc.
 
Mỗi người đều mang 30 lạng vàng nén để lên khay. Riêng nhà vua thì 60. Phần Liễu Trân, ông ta ký giấy làm tin, vì ông làm gì có đủ một số vàng ròng nhiều thế. Thật là một cuộc đánh cá nhiều hào hứng và phần thắng không ở Liễu trân lấy một ly con.
 
- Đây, trẫm sẳn vàng rồi, Liễu Trân!
 
- Tâu bệ hạ, chưa. Bệ hạ phải cởi áo ra.
 
- Được lắm, đây, ta cởi áo.
 
Nhà vua nói và làm theo lời Liễu Trân. Ông ta lại nói:
 
- Bây giờ, xin bệ hạ cởi giày, bỏ mũ miện ra.
 
Vua hơi phật ý song không cãi lại cười mỉm.
 
- Muôn tâu, chưa đâu, thần cuộc cõng bệ hạ chứ không cõng những thứ bám ngoài bệ hạ , những thứ đó không phải là sức nặng thật của bệ hạ, xin bệ hạ cảm phiền, trút bỏ chúng ra, kẻo các quan sốt ruột.
 
Bất đắc dĩ, nhà vua cởi áo ngắn, áo lót, áo ấm, quần dài, quần vừa, sau rốt, giữa trăm quan, nhà vua chỉ còn có chiếc quần đùi và cái áo mỏng ten.
 
- Nhà ngươi bằng lòng nhé. Thôi, khởi sự đi, trẫm rét thế này này.
 
- Muôn tâu. Không được. Thần chỉ cõng bệ hạ thôi, bệ hạ phải vứt bỏ hết mới xong. Một tí teo thôi, bệ hạ, tiếc làm chi.
 
Và ông ta nhắm mắt lại, cúi đầu chờ vua cởi tuốt.
 
"Ối trời ơi! 600 lạng vàng trẫm cũng không thèm chứ kể gì 60 lạng mà hành hạ thân già của Trẫm".
 
Nhà vua than thầm và kêu lên:
 
- Thôi, Liễu Trân, trẫm chịu thua ngươi!
 
 
MINH QUÂN        
 
(Trích tuần báo Thằng Bờm số 18 (bộ mới), tuần lễ từ 11-12 đến 18-12-1972)
 

Thứ Bảy, 24 tháng 1, 2026

NIỀM VUI TUỔI TRẺ - Nguyễn văn Sơn

 

Nắng ban mai nhẹ nhàng lan dần lên bờ cỏ bên kia hồ, xa hơn nữa, những lưng ngựa nhấp nhô khi ẩn khi hiện trên những ngọn đồi trùng điệp. Trên vườn su cạnh hồ, hai anh em Tuệ và Phương đã ngồi sẵn từ sáng sớm, khi Đàlạt còn vùi mình trong lớp sương mù dày đặc. Vườn của Tuệ là một mảnh đất nhỏ hẹp chỉ có một giàn su và ít cây dâu tây, do anh em Tuệ chăm bón. Chúng rất yêu cây. Không sáng nào là Tuệ, Phương vắng bóng trong khoảnh đất. Sáng nay cũng như mọi khi, Phương xách chiếc gàu con xuống hồ múc nước tưới. Bỗng Phương reo lên:
 
- Anh Tuệ ơi! Một con chim! Con chim bị té này!
 
Tuệ chạy xuống xem trên cành thông, một con chim non đang tập bay chập chững, lượn là là xuống mặt nước rồi lại gượng bay lên. Tuệ bảo em:
 
- Không té đâu. Nó tập bay đấy.
 
Nhưng đột nhiên, có lẽ vì thấy động, chim vụt bay một thôi dài rồi rơi tõm xuống nước ở đằng xa, phía trên đồi thông. Anh em Phương chạy lại nhưng đã quá muộn. Một lũ trẻ đang vây quanh và vớt chim lên. Tuệ lo ngại cho số phận con chim trong tay chúng. Chúng không bao giờ trả lại tự do cho bất cứ một con vật gì và chỉ bằng lòng kết thúc cuộc chơi với sự giết chóc hoặc vô tình, hoặc cố ý. Nghĩ thế nên Tuệ đã quyết định giành lại chim cho bằng được để phóng thích. Tuệ đề nghị với thằng bé bắt được chim - Tuyết này, mày về nhà tao, tao cho mày xem đồ chơi của tao nhiều lắm cơ và nhiều tranh ảnh nữa. Mày thích bức nào, tao sẽ đổi cho mày lấy con chim, chịu không?
 
Tuyết nhe răng cười gật đầu.
 
Thế là lũ trẻ kéo nhau đến xem đồ chơi của Tuệ. Tuệ trình bày bộ máy xe lửa và nhiều thứ khác mà ba chúng đã mua cho hai anh em.
 
- Những cái này thì tao không đổi được vì là của ba tao cho. Nhưng tao có thể đổi những bức vẽ của tao.
 
Tuyết ngắm nghía tất cả họa phẩm của Tuệ, nhưng nó không bằng lòng bức nào cả mà chỉ thích chiếc xe hỏa chạy. Tuệ nói:
 
- Hay là thế này: mày cho tao con chim, tao sẽ vặn xe lửa cho mày xem mười lần, lúc nào tao đi học về nhé.
 
Tuyết có vẻ ưng thuận nhưng còn mặc cả:
 
- Mười lăm lần.
 
- Ừ được.
 
*
 
Con chim không còn trong tay Tuệ nữa, nhưng một niềm vui sướng còn vương vấn trong tâm hồn nó, mỗi lúc nó hình dung ra thấy đôi cánh nhỏ vụt tung ra từ bàn tay nhỏ bé và bay lên đậu trên cành thông xa tít, hót những bài ca tuổi trẻ.
 
 
NGUYỄN VĂN SƠN       
   
(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Xanh số 31, ra ngày 15-11-1966)