HOA NỞ TRONG TIM - Hà Thúc Khánh

  An đẩy cửa thò đầu vào nhà, bên trong tối om. Chỉ có một vệt sáng duy nhất chui qua cánh cửa đang hé mở ngã dài trên nền đất. Gian nhà nóng hầm, nồng nặc mùi rượu lẫn mùi đất ẩm.

Trên tấm phản thấp lè tè đầy vết mọt loang lổ, lão Nhượng nằm co quắp. Mặt lão xây về phía An, nó trông rõ vệt nước dãi chảy dài bên khóe miệng, thấm ướt nhẹp cả vạt áo kaki cũ mèm. Đầu tóc lão rối bù, mặt đẫm cả mồ hôi. Cạnh lão, trên chiếc ghế con, chai "ba xi đế" nằm lăn lóc, chỉ còn trơ cái vỏ. Bóng tối lan tràn trên khắp người lão, nô đùa, nhảy múa!

An lay mạnh vai lão Nhượng, léo nhéo gọi:

- Bác Nhượng ơi! Dậy! Dậy! Nhanh đi bác.

Lão Nhượng ú ớ vài tiếng rồi tiếp tục ngủ, say như chết. An chồm người tới, nó hét vào tai lão:

- Dậy mau! Bác.

Lần này, lão Nhượng tỉnh hẳn, lão hấp háy đôi mắt đầy ghèn. An nom rõ đôi mắt sâu hoắm, đỏ kè những tia máu của người say. Lão Nhượng lè nhè quát, giọng sặc mùi rượu:

- Thằng khốn nào đấy, phá giấc ngủ ông hả? Muốn chết phải không?

- Thưa bác, cháu đây ạ.

Chợt nhận ra thằng An, con lão Bá xích lô, lão Nhượng ngồi bật dậy, đưa tay dụi mắt, hỏi nó:

- Có chuyện gì đấy?

An hấp tấp:

- Cháu tìm ra chỗ thằng Việt đánh bài cùng tụi bạn nó rồi! Bác theo cháu mau.

Lão Nhượng nghe xong giật bắn người, lão tụt xuống phản, hấp tấp xỏ chân vào đôi guốc, xong lão móc túi lấy ra mấy đồng bạc dúi vào tay thằng An, đoạn theo nó đi.

Mấy bữa nay lão Nhượng mất ăn mất ngủ khi nghe tin tụi bạn cùng lớp thằng Việt - con lão - bảo nó bỏ học để theo tụi bạn hư đốn tụ năm, tụ bẩy, đánh bạc, phá phách xóm làng. Lão Nhượng giận tím gan, lão không ngờ thằng con hiền lành ngoan ngoãn thuở nào lại trở thành hư đốn như thế, ôn lại dĩ vãng, từ ngày vợ mất, lão cảm thấy buồn thấm thía, mang nặng một vết thương đau trong lòng, lão đâm ra rượu chè be bét, suốt ngày bầu bạn với rượu. Có khi say khướt, lão lết thết ra ngồi trước cổng nhà chửi bới thiên hạ. Lũ trẻ trong xóm gán cho lão một biệt hiệu là "Lão ma-men". Thấy bóng lão đâu là chúng chạy theo rần rần, để chọc, để cười bằng thích.

Tuy thế, nhưng lão lại thương thằng con hơn hết. Lão chỉ độc có nó. Hai cha con sống hẩm hiu trong gian nhà nhỏ lụp xụp, lão cố gắng nuôi nó ăn học cho xứng với lời trăn trối của vợ lúc lâm chung. Mỗi buổi tối sau một ngày trời cong lưng trên chiếc xích lô đạp vất vả - cơm nước xong lão bắc ghế ra giữa sân ngồi hóng mát, vừa khề khà nhấp rượu, vừa nghe thằng con đọc truyện Tam Quốc. Đó, những giây phút sung sướng mà lão mong sẽ không bao giờ mất, đã mất đi theo thằng con lão. Lão Nhượng giận thằng con ngỗ nghịch, nhưng lão chỉ để trong lòng vì lão chưa tìm ra sự thực, chưa bắt được quả tang. Bữa nào cũng như bữa nào, đến tối mịt nó mới dẫn xác về. Lão có gặng hỏi thì nó đáp là phải ghé nhà thằng bạn để chép bài. Lão Nhượng buồn trong thâm tâm đến mất ăn mất ngủ. Cuối cùng, lão nghĩ ra một biện pháp rất hay là nhờ thằng An - con lão Bá hàng xóm - An học cùng trường với thằng Việt con lão. Lão nhờ nó tìm chỗ mà thằng Việt đánh bạc, lão hứa rằng sẽ cho nó tiền nếu nó tìm được. Và giờ đây lão đã toại nguyện. Một già, một trẻ bước nhanh trên con đường đất băng ra lộ.

*

Đám bạc quây quần dưới mái hiên lớp học. Bọn nhãi hôm nay chơi "catê". Những con bạc nhãi ranh sát phạt nhau ra mặt. Bọn chúng có 6 thằng, tuổi xấp xỉ ngang nhau. Thằng nào, thằng nấy ngồi vắt chân chữ ngũ, miệng phì phèo điếu thuốc lá thơm. Vừa đánh chúng vừa cãi nhau ỏm tỏi.

Một thằng chưng, hai thằng tiêu tùng, ba thằng còn lại hồi hộp đợi thằng chưng chìa con dưới. Thằng nhãi kia kéo lẹ ngón cái để lộ con bài, ba thằng nhãi thất vọng, vất bài, một thằng chắc lưỡi hít hà:

- Ngu quá, giá biết thế tao để 9 cơ ở dưới thì ăn ngon ơ...

- Thằng Việt hôm nay đỏ quá há tụi bây?

Một trong 2 thằng tiêu tùng nuốt nước bọt xuýt xoa:

- Tiền tao bán cuốn sách hôm qua, bữa nay cúng nó hết.

Năm thằng nhãi thèm thuồng nhìn Việt lùa bạc vào túi. Một thằng có lẽ thua đậm sôi tiết dục:

- Ăn chia bài mau lên mày.

Thằng khác nhổ nước bọt dọa:

- Ê chơi không nghỉ nửa chừng như ngày hôm qua nghe mày, chơi gian ông "uýnh" mày chết.

Việt thản nhiên bỏ bạc vào túi, nó cười khẩy:

- Tao muốn nghỉ chơi thì tao nghỉ ai cấm tao. Mày muốn uýnh thì vào đây uýnh ông đi.

Bọn nhãi nén giận, chúng nó sợ thằng Việt nghỉ thật nên không cãi nữa. Một thằng búng mẩu thuốc lá thừa vào góc tưởng, giọng cay cú:

- Chia mau đi mày.

Việt thản nhiên chia bài trước những cặp mắt hậm hực của bạn nó. Ván kế tiếp, Việt lại ăn. Nó vét tiền đầy túi. Có tiếng đồng hồ quả lắc trong văn phòng buông 6 tiếng, Việt buông bài, nó thu bạc lại thành một đống, đoạn nói:

- Sáu giờ rồi, tao phải về, mai tụi mình chơi tiếp.

Cả bọn buông bài, một thằng kéo áo Việt lại:

- Ê, đâu có về được mày, ăn gian hả?

Việt gạt tay thằng nhãi, nó mỉa mai:

- Mày chơi kiểu gì vậy, thua bạc cáu hả?

Nói xong, Việt hốt nhanh tiền nhét túi, thằng nhãi tức giận, nó phóng một trái đấm vào ngực Việt. Việt ngã chúi xuống đất, nó ôm ngực đau đớn. Thằng nhãi tiến tới, Việt lồm cồm dậy, nhưng nó chưa kịp đứng lên thì 1 cú đá thứ 2 tống vào chân nó, Việt lại ngã xuống đất như cũ. Bọn nhãi nhào tới, chúng đè thằng Việt xuống, móc hết tiền trong túi nó. Thằng đánh nó hồi nãy tát Việt hai tát tai nổ đom đóm ; nó cười:

- Còn chơi kiểu này nữa thôi hở con. Lần sau ông lắt mũi mày con ạ!

Việt phẫn uất, nó mím môi không khóc, người nó nóng ran lên, sự uất ức làm mờ mắt nó. Việt chỗi dậy thực nhanh, nó túm lấy ngực thằng nhãi hồi nãy, nghiến răng ken két nó phóng 1 quả đấm vào mặt thằng ấy. Tất cả phẫn uất đều rồn vào quả đấm, thằng nhãi kêu thét ngã ngửa. Nó chỗi dậy, một giòng máu đỏ lòm từ lỗ mũi bò ra nom hệt như 1 con rắn ban đêm rời khỏi hang đi kiếm mồi. Việt xông tới, nó tống một quả thứ hai vào bụng kẻ địch, ông nhãi đo đất lần nữa. Bọn nhãi hầm hè định xông vào chợt chạy tán loạn ra sân sau. Việt ngạc nhiên, nó định chạy khi nó vừa nhận ra bóng người từ ngoài cổng trường chạy vào : Lão Nhượng - ba của nó.

Lão Nhượng túm lấy cổ áo nó lôi xềnh xệch ra cổng, lão giận dữ đến run cả người. Việt co rúm, y như con cừu non bị cạo lông giữa trời đông lạnh. Lão Nhượng rít qua hai hàm răng:

- Mày... mày, về nhà tao giết mày, thằng hư đốn.

Việt sợ hãi, nước mắt nó cơ hồ trào ra, nó lết thết theo cha nó. "Về nhà nó sẽ chết". Nó mong thời gian dài ra, nhưng thời gian sao mà ngắn thế!

Quãng đường từ trường về nhà mọi khi dài lê thê mà bây giờ chỉ thoáng chốc đã bị nó nuốt chửng.

Nhà nó kia rồi...

*

Một cơn gió lạnh thổi xoáy ào ào trong không gian. Những cành cây chụm đầu vào nhau tâm sự.

Việt gục đầu xuống đầu gối, run bần bật, tay chân nó rã rời như không còn biết đến cảm giác nữa. Toàn thân nó đau như dần. Đau đến nỗi muốn khóc nhưng cơ hồ không khóc được. Chỉ 1 cái nhích người cũng đủ làm cho khơi lại cái đau. Việt ngả đầu vào chuồng heo, nó thút thít khóc. Tiếng khóc của nó vang lên nho nhỏ giữa đêm khuya. Lũ heo trong chuồng bị động kêu ụt ịt. Quanh nhà tiếng côn trùng rả rích một điệu nhạc buồn tênh.

Ngoài kia, trăng đã lên cao, rọi ánh sáng hiền dịu chảy chan hòa trên mặt đất. Việt thiếp dần trong tiếng nhạc ru ngủ của côn trùng, người nó rủ xuống như tàu lá héo. Nãy giờ Việt đâu có hay cha nó đang ghé mắt qua tấm ván nhìn nò, lão nhìn đứa con sau trận đòn hồi chiều bị lão bỏ đói ở chuồng heo, lão khẽ thở dài, lòng đau như xé.

*

Việt đã lành hơn ngót tuần nay. Nó điều tra ra thằng chỉ điểm cho ba nó không ai khác hơn là thằng An. Việt giận thằng An quá. Nó quyết đánh cho thằng khốn nạn ấy một trận nhừ tử. Nhưng nó không sao thực hành được, vì thằng An biết thế nên nó lánh mặt Việt. Việt quyết không tha, nó kiên nhẫn đợi cơ hội và cơ hội đã đến. Chiều nay Việt về sớm, nó đứng bên đường đợi thằng An bãi học về.

An không ngờ bữa nay Việt về sớm hơn mọi ngày, nên vừa ra khỏi trường, nó tách hàng ù té về nhà. Việt chận đường, An tái mặt, nó lùi định chạy, nhưng thằng Việt đã đi guốc trong tim nó, nên nhào tới không nói không rằng đấm đá thằng An một trận tơi bời. An khóc thét, đến khi Việt ngưng tay thì nó đã sưng húp mặt mày. Việt phủi áo quần, nó cung tay hăm:

- Tao cảnh cáo lần này, lần sau chừa đi nghe mày. Về mét lại với ba mày tao đánh lọi cẳng. Liệu hồn đấy.

An lượm cặp lên, khóc tức tưởi, nó lủi thủi vào xóm. Còn Việt, nó chưa về nhà, nó định đợi tới tối nếu không có gì xảy ra thì về cũng không muộn. Nhưng Việt không ngờ khi thằng An về đến nhà, lão Bá thấy mặt mũi thằng con sưng húp, tèm nhem đất cát, lão giận quá hỏi:

- Đứa nào đánh mày thế?

An ấp úng chối, nó nói bị ngã. Nhưng ba nó không tin, quát bảo:

- Mày dối tao hả An, đứa nào đánh mày thế? Nói tao nghe!

An sợ hãi, nó thút thít vừa kể cho lão Bá nghe đầu đuôi câu chuyện. Lão Bá nghe xong nghiến răng giận dữ, lão lôi thằng con xềnh xệch sang nhà thằng Việt.

Lão đẩy cửa vào nhà, vào bên trong thấy lão Nhượng đang ôm đầu suy tư trên ghế, lão không cần chào hỏi, lớn tiếng:

- Anh Nhượng, anh nhìn đây này.

Lão Nhượng giật mình ngẩng lên, hai con mắt của lão đỏ kè, vẻ mặt ngơ ngác đáng thương. Hình như lão không nghe lão Bá hàng xóm đã nói gì, nên kêu lên:

- A! Anh! Mới đến hả? Có chuyện gì đây?

- Anh nhìn con tôi hẳn biết.

Lão Nhượng ngạc nhiên đưa mắt nhìn thằng An. Lão hiểu phần nào. Tiếng lão Bá gay gắt:

- Đó, anh thấy chưa, hãy ngắm "tác phẩm" của thằng con anh đi.

Bị lão Bá xổ văn chương ra mỉa mai, nhưng lão Nhượng không cãi. Lão biết lỗi về mình nên nhẫn nhục, giọng thấp xuống:

- Thật tôi không ngờ nó quá quắt như thế. Nó lén đi hồi nào tôi đâu có hay.

- Hừ, anh nên biết nó là thằng...

Lão Bá chợt im bặt ngay câu nói sau khi thấy lão Nhượng hằn học nhìn mình.

- Thôi, tôi mong anh bỏ qua cho. Nó còn con nít mà.

Lão Bá xẵng giọng:

- Hừ, còn nhỏ nhít gì nữa, nhỏ mà biết hút thuốc, biết đánh bạc à.

Lão Nhượng uất cả người, máu nóng dồn lên tận mặt, lão hất hàm:

- Anh nên nhỏ nhẹ một chút, anh thấy tôi nhịn, anh làm tới hả?

- Tôi làm tới gì đâu? Tôi chỉ nói thằng con anh thôi. Nó là một thằng mất dạy.

- Còn anh? Anh cũng là 1 thằng khốn kiếp.

- À, mày chửi tao hả thằng côn đồ.

Lão Bá xắn tay áo nghiến răng hầm hừ.

Lão Nhượng đứng bật dậy, vung tay:

- Ê, đừng làm trời trong nhà này nghe mày.

- Tao không làm trời, tao chỉ hỏi mày rằng con mày đánh con tao như thế mà mày binh nó hả?

- Lão Nhượng cười gằn bướng bỉnh:

- Không bênh con thì bênh ai?

- Mày nói sao?

Lão Nhượng vung tay quát to:

- Tao không có thì giờ để cãi với mày. Cút ra khỏi nhà tao. Cút ra khỏi nhà tao. Cút!

Lão Bá giận xanh mặt, nhưng lão không muốn to tiếng để hàng xóm chú ý, nên kéo thằng An ra khỏi nhà và không quên cung tay hăm dọa:

- Thằng "ma men", ông mà gặp con mày thì ông giết nó.

Lão Nhượng không cãi, lão thẫn thờ gieo người xuống phản. Lão nằm đấy, hai mắt mở thao láo nhìn lên trần nhà. Trong đầu óc lão, hình ảnh thằng Việt hiện ra. Một lúc sau, lão thiếp dần đi trong sự mệt mỏi, tiếng ngáy của lão vang lên đều đều.

*

Việt không trở về nhà, nó đã biết được tin ba nó cãi nhau cùng lão Bá. Nó sợ, sợ về nhà ba nó sẽ giết nó không tha. Nó nghĩ rằng giờ đây chắc ba nó đang tức giận điên cuồng đi tìm nó. Nếu không đi một nơi nào khác để trốn, để ba nó mà vớ được thì... Nó không dám nghĩ đến nữa, nó đi lần theo vỉa hè xuống chợ. Đầu óc nó bây giờ hoang mang không biết đi hướng nào nhất định. Vỉa hè lớn, người vắng. Nó cơ hồ như cánh chim bay lạc vào một vùng hoang vu. Chiều xuống, thành phố đã lên đèn.

*

Việt bỏ nhà đi hơn tuần lễ. Trong thời gian ấy nó theo nghề bán báo để sống. Suốt ngày ôm xấp báo nặng chình chịch chạy rong khắp vỉa hè dưới bầu trời nắng như thiêu như đốt.

Tối đến, nó ngủ dưới gầm cầu hoặc dưới mái hiên các nhà bên hè phố. Nó vẫn chưa dám trở về nhà, vẫn còn sợ ba nó. Sợ ngọn roi to tướng của ba nó mỗi lần quất vào mông. Tất cả hình ảnh đó vẫn còn ám ảnh trong đầu óc Việt. Nhưng nó biết đâu giờ này ba nó đang dài cổ đợi nó về. Việt chỉ chịu đựng có hạn và đến bây giờ thì nó hết chịu nổi nỗi nhớ nhà. Nó nhớ ba nó, nhớ trường học, nhớ bạn bè. Nhớ tất cả. Nó tự mắng nó rằng khi được sung sướng ở bên cha, được ngồi trên ghế nhà trường sung sướng học tập, sao nó lại bỏ theo lũ bạn hư đốn để rong chơi hoang đàng làm gì nhỉ? Giờ đây Việt quyết định trở về nhà, quì dưới chân ba nó để nói lên niềm hoán cải đang sôi động trong lòng. Việt thực hành liền ý định, chiều hôm ấy, bán xong xấp báo nó ba chân, bốn cẳng chạy một mạch về nhà.

*

Việt hồi hộp đẩy cửa bước vào nhà. Trời đã tối tự bao giờ. Tiếng ve sầu mùa hạ rỉ rả đều đều. Việt cảm thấy lòng dạ nó nao nao. Bên trong nhà vắng lặng và im như tờ. Việt đứng yên một chỗ, nó nghe rõ tiếng muỗi vo ve trong xó tối.

Nó nhủ thầm:

- Chắc ba ở sau vườn, mình ra tìm xem.

Việt lần xuống nhà bếp, nó đẩy cửa bước ra vườn. Tim Việt đập mạnh, hồi hộp khi nó nhác trông thấy cái bóng gầy gầy của ba nó đang lúi húi tưới mấy luống rau. Việt sợ hãi thật sự, chân nó ríu lại, nó mất hết can đảm để bước tới, trong lòng nó, một niềm cảm xúc mãnh liệt dâng trào, nó thương ba nó, thương cuộc đời vất vả cơ cực của ba.

Lão Nhượng ngẩng lên khi nghe tiếng cửa rít lên kẽo kẹt. Lão sững sờ khi nhìn rõ cái bóng nhỏ nhắn của thằng con đứng sững nơi ngưỡng cửa bếp. Lão buông rơi cái gáo nước bước lại phía thằng Việt như một kẻ mất hồn. Lão không ngờ thằng con yêu của lão lại có thể trở về, lão cảm động muốn trào nước mắt nhưng nước mắt của lão không trào ra được vì hình như nó đã cạn từ lâu. Lão run run hỏi nó:

- Mày về đó hả? Mày về làm gì nữa, sao không chết dấp ở đâu cho rồi?

Câu hỏi tuy nghiêm khắc, nhưng nó bao hàm một tình thương bao la. Tuy hỏi thế nhưng trong thâm tâm, lão chỉ muốn ôm nó vào lòng để nói cho nó những nỗi niềm thương nhớ của lão trong thòi gian nó bỏ nhà đi.

Thằng Việt sà vào lòng lão, hai bàn tay non nớt của nó ôm choàng lấy cổ lão, giọng nó nức nở khàn khàn nhưng lão nghe thương mến làm sao:

- Ba... ba tha lỗi cho con. Con xin hứa với ba từ nay con sẽ vâng theo lời chỉ bảo của ba. Con muốn đi học lại.

Lão Nhượng cũng không ngăn được cảm xúc, lão ôm choàng lấy nó, giọng lão trầm trầm hiền dịu:

- Ba sẵn lòng tha lỗi cho con, ngày mai, ba sẽ dẫn con tới trường xin thầy giáo cho con vào học lại. Ba rất mừng khi thấy con trở về.

Việt gục đầu vào lòng cha sung sướng, tình phụ tử dâng trào trong huyết quản. Chợt nhớ ra điều gì, nó thọc tay vào túi, lấy ra một xấp bạc lên khoe:

- Ba ơi, con có tiền nè ba.

Lão Nhượng nhìn xấp bạc trên tay thằng con, mặt lão thoáng buồn, lão hỏi:

- Tiền đâu con có? Con đã đánh bạc?

- Dạ không. Tiền này con kiếm bằng mồ hôi nước mắt. Con kiếm nó bằng cách con đi bán báo đó.

Lão Nhượng sung sướng vuốt tóc con, Việt tiếp:

- Con đi mua đồ nhậu cho ba nhá!

Lão Nhượng xua tay:

- Thôi con, ba đã quyết bỏ rượu chè rồi. Tiền này để dành cho con mua sách vở.

Việt sung sướng, nước mắt nó trào ra. Trong đầu óc nó hiện lên một hình ảnh đẹp tuyệt vời:

Ngày mai... ngày mai bằng một ngày trong tất cả ngày khác. Đó là một ngày vàng trong cuộc đời thơ ấu của thằng Việt.

HÀ THÚC KHÁNH      

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 42, ra ngày 1-4-1966)

Nguồn : https://tuoihoandmore.blogspot.com

SĂN NGƯỜI - Hà Thúc Khánh

Họ quây quần bên đống lửa, ca hát nhảy múa từ sâm sẩm tối cho đến bây giờ. Theo tục lệ, cứ đến cuối năm, họ lại hội họp nhau lại vui chơi để mừng năm mới. Quanh đống lửa hồng, già trẻ lớn bé ngồi đan thành một vòng tròn thật rộng, họ vừa quay thú vừa uống rượu cần, cười nói vui vẻ. Cho đến quá khuya, khi sương núi đã xuống thấm ướt lá cây rừng thì cuộc vui sắp kết thúc bằng một màn đấu sức giữa hai thanh niên khỏe mạnh trong "buôn". Đó là một thông lệ, mà năm nào họ cũng tổ chức để tìm một người vô địch.

Cả "buôn" im lặng khi hai đấu thủ cởi áo bước ra. Họ đứng trong một cái vòng tròn đã vạch sẵn, chốc nữa, họ sẽ dùng sức để đẩy nhau, người nào bị đẩy bật ra khỏi vòng tròn là thua. Lửa reo tí tách, chập chờn hắt lên thân hình lực lưỡng của hai người. Bên ngoài, có một giọng khê đặc cất lên:

- Gắng lên Ksor! Đừng để nó đánh bại.

Ksor, một thanh niên có nước da đen cháy, đang làm vài động tác cho máu lưu thông điều hòa ; nghe có kẻ ủng hộ anh mỉm cười gật đầu. Năm rồi, anh đã giật giải quán quân về sức mạnh, năm nay Ksor tự bảo thầm nhất định không để lọt vào tay ai. Đối thủ của anh là Rot, một thanh niên trạc tuổi Ksor. Nước da Rot ngăm ngăm, người vạm vỡ. Rot ở cách xa mọi người, tận mãi trong thung lũng. Ông cha của Rot đời đời vẫn ở đó, nên Rot không muốn dọn đi.

Hai đấu thủ từ chiều tới giờ không dám uống nhiều rượu, họ dành sức để dồn vào trận đấu này. Phần đông, người ta ủng hộ Ksor vì dầu sao anh cũng là kẻ từng chung đụng với họ nhiều hơn.

Hai đấu thủ tiến lại gần nhau, người này đưa hai tay bắt vào vai người kia. Cánh tay họ nổi bắp thịt cuồn cuộn, họ xuống tấn thật chắc, bao nhiêu sức lực đều dồn về đôi tay. Sau một tiếng "hự" cùng nổi lên, Ksor và Rot nghiến răng ra sức đẩy nhau. Bên ngoài, người ta nín thở theo dõi, cái đai người ấy bỗng yên lặng hẳn, chỉ còn nghe tiếng lửa reo và tiếng thở phì phì của hai đấu thủ. Chưa ai đẩy dịch được ai, người họ ngã về phía trước, hai chiếc đầu chụm lại, thớ thịt vai u lên, từng cục. Bỗng nhiên, Ksor bị đẩy lùi lại, anh cắn răng, mắt long lên, "hự" một tiếng cố đẩy ngược lại. Rot bị lùi trở lại vị trí cũ. Bên ngoài, người ta cổ võ Ksor:

- Gắng lên! Gắng lên!

- Thêm tí nữa!

Quả nhiên, Ksor không phụ lòng họ, anh đẩy Rot mỗi lúc một lùi, hắn vận sức lên đôi tay chống đỡ, đột nhiên hắn ghìm được Ksor lại, rồi với một sức khỏe kinh hồn, hắn dồn Ksor lùi dần và sau một tiếng thét, hắn đẩy Ksor ngã luôn trên đất phía ngoài vòng. Mọi người sau một chút ngạc nhiên rồi reo ầm lên tán thưởng. Họ kéo Rot ngồi xuống bên họ, ép hắn uống rượu. Rot không từ chối hũ rượu cần nào, hắn vừa uống vừa cười, đưa cả hàm răng vàng khè dính đầy chất ngô. Ksor lặng lẽ ngồi riêng ra một góc, chẳng có ai tới an ủi anh, họ đang bu cả lại bên Rot. Ksor xấu hổ lẫn tức tối, thời oanh liệt của anh đã qua, bây giờ anh mới thấm thía nỗi buồn của kẻ bại trận...

Mãi đến khuya, lúc trăng đã lặn sau dãy núi phía xa thì cuộc vui cũng tàn. Mọi người giải tán, đống lửa được dập tắt trả lại màu đen ngòm cho đêm tối. Rot lên ngựa, từ giã mọi người, thúc ngựa phi ra khỏi bìa rừng. Trước mặt Rot, thung lũng rộng lớn trải mình bát ngát, bốn bề là núi non, những dãy núi cao ngất tiếp giáp với nền trời cắt thành từng vệt lồi lõm đen ngòm. Vó ngựa sãi trên mặt đất vang lên mồn một trong cảnh tĩnh mịch của đêm khuya. Gió trong thung lũng hú lên từng cơn qua các khe núi, cái lạnh làm Rot tỉnh rượu dần, bây giờ hắn thấy khắp người khoan khoái. Một mình một ngựa trong đồng trống, Rot cảm thấy tâm hồn bâng khuâng. Ngôi nhà Rot đã hiện trước mắt, chênh vênh bên sườn đồi. Xa hơn một chút, là ngôi tháp Chàm sừng sững quen thuộc mà ngày nào Rot cũng đi ngang. Bỗng nhiên, vừa qua khỏi khe núi, con ngựa của Rot chợt vấp một sợi dây ngã quỵ xuống, quăng Rot nhào trên đất. Còn đang đau điếng người chưa ngồi dậy được, thì một đám người phục sẵn chợt đổ ra. Họ quấn sợi dây lại, xốc cổ Rot dậy. Trong bóng tối mập mờ, Rot nhận diện được khuôn mặt của những người kinh. Một kẻ hỏi:

- Mày nhớ tụi tao chứ?

Rot gật đầu:

- Các anh là người của ông Chánh?

Họ gật đầu. Rot hỏi:

- Các anh bắt tôi làm chi?

- Để hỏi mày cái vụ đất đai hôm trước đó.

Rot khổ sở:

- Tôi đã nói nhiều lần, đất này của ông cha tôi, không bao giờ tôi bán cả.

- Nhất định chứ?

- Các anh hiểu cho. Tội nghiệp tôi!

Lập tức, hai người trong bọn giữ chặt đôi tay Rot lại, và một cú đấm làm Rot gập người xuống. Tiếp theo, một cú lên gối khiến Rot bật lên, choáng váng. Người đánh Rot vuốt tóc, hỏi:

- Mày vẫn nhất định?

Rot rền rĩ:

- Tội nghiệp tôi...

Một trận mưa đòn lại giáng khắp thân thể Rot, hắn kêu rú lên:

- Đau quá!... Trời ơi!...

Họ bịt miệng hắn lại, tiếp tục đánh. Khi thả ra, Rot mềm nhũn như con rắn, gục xuống. Một người kéo cổ Rot lên, vừa thở vừa hỏi Rot:

- Mày đã bằng lòng chưa?

Rồi chưa đợi Rot trả lời, y đã tung một cú đá vào mặt hắn. Mũi giày nhọn làm ứa máu mũi Rot, hắn gục xuống, bất tỉnh. Họ đứng chờ đợi, người đã đánh Rot bình thản châm một điếu thuốc, chờ đợi. Trong đêm vắng, tiếng côn trùng rỉ rả đều đều rất triền miên. Tiếng "ọp ọp" của loài nai ăn đêm vọng từ phía xa lại thoáng lên rồi lại mất. Chẳng bao lâu, Rot tỉnh dậy, tiếng rên của hắn khiến họ cúi xuống nhìn. Người ta kéo cổ hắn lên, gằn giọng:

- Chịu chưa?

Rot đau đớn gật đầu. Một người rút trong túi ra một mảnh giấy, một cây bút, họ kê trên một phiến đá, bật đèn bấm lên. Rot bị đẩy ngồi trước phiến đá, một người dục:

- Ký tên vào phía dưới, mau đi!

Rót sợ hãi, ký lẹ vào tờ văn tự bán đất. Sau đó, người ta lấy dấu tay của Rot bên cạnh chữ ký rồi tắt đèn bấm rút lui. Rót nghĩ tới ngày mai, ngôi nhà và mảnh đất do ông cha để lại sẽ lọt vào tay kẻ khác, hắn khóc òa lên. Cái buổi gặp gỡ với ông Chánh – một khảo cổ gia – vẫn còn in đậm trong trí nhớ của Rot. Ông Chánh ngỏ ý với Rot là muốn mua miếng đất ấy để khảo cứu. Vì ông biết khu đất Rot ở có nhiều di tích của người Chiêm Thành xưa để lại. Ông đề nghị trả mười ngàn đồng để mua miếng đất đó. Rot đã từ chối, vì mồ mả ông cha Rot đều được chôn nơi đây. Không mua được đất, ông Chánh giận lắm, và vì ông nổi giận nên Rot mới bị sự việc xẩy ra như tối nay. Người Rot đau nhừ, hắn thu hết sức nhẩy lên yên ngựa, con tuấn mã mang Rot lọc cọc phi vào sân.

*

Thằng bé con của Ksor chờ bố ngủ rồi, nó bèn chạy ra bãi nương. Nó nhìn lên trời, chưa có bóng chim nào xuất hiện, thằng bé liền ra tay. Nó tiến ra một rẫy ngô, đặt cái thúng trên tay xuống. Sau khi dùng một sợi dây cột ngang một khúc cây, nó chống khúc cây cho cái thúng đứng lên. Làm thành cái bẫy chim xong xuôi, nó bẻ một trái ngô, lột mớ lá xung quanh, đoạn gỡ ra từng hột nhỏ rải bên trong thúng một nắm rồi rắc thành hàng một phía ngoài. Thằng bé cầm sợi dây chạy về sau một bụi rậm, chờ đợi. Mùa xuân, chim chóc ở rừng kéo về từng đàn, tai hại nhất là lũ chim quái ác cứ sà các nương bãi để tàn phá những khoai ngô mới mọc. Ngày nào, ngoài rẫy cũng nghe tiếng ríu rít của chúng rộn cả lên. Đó là một điều mà Ksor hằng lo ngại, anh chưa tìm được cách nào để diệt trừ bọn chim đó. Nhưng thằng con anh thì biết cách trị lũ chim quái quỷ này, nó định sẽ làm cho bố ngạc nhiên về tài bẫy chim của mình. Thằng bé hồi hộp lắm, bàn tay cầm sợi dây cứ run cả lên. Trái hẳn với ngày thường, bây giờ nó mong lũ chim đến vô cùng. Chẳng bao lâu, những tiếng ríu rít từ xa vẳng lại, rồi một đàn chim ào ào bay đến. Chúng đáp xuống trên những nương bãi, mổ tới tấp vào những củ khoai mới chớm mọc. Thằng bé tức lộn ruột, vì chẳng có con nào bén mảng đến bên cái thúng. Nó vẫn kiên nhẫn ngồi đợi, lũ chim sau khi phá phách một hồi, liền nhẩy bước một đến bên cái bẫy. Thằng bé nín thở, sẵn sàng... Lũ chim thi nhau mổ những hạt ngô phía bên ngoài, chẳng có con nào nhẩy vào phía bên trong.

Sau khi mổ hết những hạt ngô, chúng lại sục sạo vào các rẫy ngô khác. Thằng bé sôi gan, không dằn được nó rời chỗ nấp chạy ra quát tháo ầm ĩ. Lũ chim thấy động hoảng hốt bay ào lên. Thằng bé chạy tới bên những luống ngô khoai xem thiệt hại, nhưng nó chợt kêu rú lên một tiếng ngã sấp xuống. Từ bàn chân thằng bé, một cây gai dài non nửa tấc đâm ngập vào, máu ra đỏ ối. Thằng bé lăn lộn kêu khóc ầm ĩ. Tiếng kêu khiến Ksor vụt thức giấc, chạy xuống. Trông thấy con bàn chân máu ra đỏ hoét, anh hoảng hốt chạy lại. Thấy cây gai cắm vào bàn chân thằng bé, anh rùng mình. Ksor bứt một nắm lá khoai nhai nát dắp vào vết thương của con. Vừa làm, anh vừa hậm hực:

- Mày xuống đây làm gì mà ra thế này?

- Con đuổi chim.

- Còn nhức không?

Thằng bé ràn rụa nước mắt:

- Nhức quá!

Ksor lại bứt thêm lá, nhai nhỏ đắp phèm phẹp vào vết thương, màu xanh của lá hòa với màu đỏ của máu thành một màu nâu sẫm. Ksor chưa dám rút mũi gai ra, anh bế xốc con lên:

- Chiều nay tao phải đem mày xuống tỉnh cho bác sĩ xem mới được.

*

Họ đến thung lũng từ sáng sớm, vì đường dốc gồ ghề nên họ sử dụng toàn ngựa. Đoàn nhân mã đổ từ sườn núi xuống, bên dưới là một dải đất rộng lớn, cỏ xanh mơn mởn. Chung quanh là núi bao bọc, nên trông như một cái lòng chảo. Họ ăn mặc theo lối người kinh, áo sơ mi cụt tay, quần chẽn, giày ống. Đến trước nhà Rot, họ ghìm ngựa lại...

Bấy giờ, trời mới rạng đông, giữa khoảng núi rừng hùng vĩ, mặt trời từ một chóp núi cao vút tít xa mới nhú lên. Màu đỏ ối của vừng thái dương làm rực sáng nền trời. Gió sớm thổi mát rượi da thịt, mùi thơm của cỏ non xông lên ngan ngát.

Hai người cưỡi ngựa đi đầu, có khuôn mặt trạc độ ngũ tuần. Một người trán hói, đeo mắt kính cận, người kia trán cao, mắt sáng, hơi gầy. Người gầy hỏi người trán hói:

- Gọi nó chứ, anh Chánh?

Ông Chánh, nhà khảo cổ, quay lại vẫy đám người phía sau:

- Vào gọi nó ra đây cho tôi.

Toán người theo sau là những kẻ đêm rồi đã ép Rót bán đất, họ xuống ngựa tiến lên sườn đồi. Một người gõ cửa:

- Rot! Rot!

Không thấy trả lời, hắn ta gõ mạnh hơn:

- Rot, ra nói chuyện! Mày không ra tao đốt nhà đừng trách.

Bên trong có tiếng tru tréo của Rot:

- Tôi không đi đâu cả, các người ép tôi, tôi không đi...

Lập tức họ phá cửa xông vào. Rot la lớn:

- Trời ơi! Các người ức hiếp tôi!...

Họ xốc hắn ra khỏi nhà, vừa đi họ vừa gằn giọng:

- Mày phải nói với ông Chánh là tụi tao trả mày mười ngàn rồi nghe chưa!

Rót ngạc nhiên:

- Các người trả tôi hồi nào? Hồi tối, các người đánh tôi còn thương tích đây nè.

Một người nghiến răng, đe:

- Mày phải nói thế, nếu không tụi tao giết mày.

Rót dãy dụa:

- Buông tôi ra! Các người giết tôi còn hơn!

Họ dẫn Rot đến trước mặt ông Chánh. Ông Chánh hất hàm:

- Anh nhận tiền rồi thì giao đất đai lại cho chúng tôi chứ. Sao anh ở lì ở trong mãi thế?

Rót tức tối:

- Các người đưa tiền tôi lúc nào đâu?

Ông Chánh trợn mắt:

- A! Anh định lấy tiền rồi giở mặt hả?

Rot gân cổ:

- Các người trắng trợn lắm. Các người ép tôi bán đất, đã đánh tôi rồi còn không thí cho một đồng ; rồi bây giờ lại vu khống như thế được sao?

Cơn tức tối nghẹn cả cổ Rot khiến hắn run người lên.

Một tên đứng bên cạnh Rot tống một quả đấm vào bụng hắn, Rot đau đớn gào lên:

- Các người bịt miệng tôi, các người tàn ác lắm!

Một cái tát làm Rot ngã ngửa. Ông Chánh can:

- Thôi đủ rồi. Dẫn ngựa của hắn ra, giao cho hắn.

Rot lồm cốm bò dậy, phẫn uất:

- Tôi không đi đâu cả, có giết tôi, tôi cũng không đi.

Mặc Rot gào thét, họ tiến vào nhà hắn đem đồ đạc ra vứt ngổn ngang. Một cái tượng thần Hời lăn lông lốc bên chân Rot, hắn nhìn bức tượng của tổ tiên, chợt nghĩ miếng đất của cha ông mình bị người ta tước đoạt trắng trợn, hắn vùng chạy đến bên ông Chánh, gầm lên:

- Đồ khốn! Chính ông chủ mưu vụ này... ông không đáng làm người, hiểu chưa?

Ông Chánh tím mặt, đạp hắn ngã xuống đất:

- Quân xảo trá!

Mắt Rot rực lên ánh lửa căm hờn, hắn vùng chạy đến bên con ngựa, rút phắt chiếc nỏ ra. Một người chồm đến toan giật thì bị Rot tống một đạp ngã chúi xuống, hắn thót lên ngựa tra một mũi tên vào. Mặt Rot lạnh như tiền, mắt hắn quắc lên dữ chưa từng thấy:

- Các người phải chết!

Hắn đưa chiếc nỏ lên, nhắm vào ông Chánh. Ông ta cuống cuồng giật cương ngựa định chạy, nhưng nhanh hơn, Rot đã bấm cò. Một tiếng "tách" vang lên, nhà khảo cổ ngã nhào xuống ngựa, sau một tiếng kêu ngắn. Mọi người thét lên:

- Bắt nó!

- Đồ sát nhân!

Nhưng không ai dám đuổi theo, vì trong tay Rot vẫn còn thủ cây nỏ. Hắn sãi ngựa tẩu thoát, ngang ngôi tháp Chàm, rêu phong cổ kính, Rot rưng rưng khấn:

- Xin thần linh phù hộ cho con cháu của người...

Đàng sau lưng Rot, mọi người ùa lại xúm xít quanh ông Chánh. Người gầy hồi nãy khóc lóc:

- Nó giết anh tôi rồi! Trời ơi!

Một người lên tiếng:

- Bác sĩ đừng khóc nữa, chúng ta nên đem ông về tỉnh săn sóc.

Bác sĩ Mân quệt nước mắt, nhìn ông Chánh, lòng quặn lên từng cơn. Ông xốc anh lên, lại khóc như mưa gió. Mũi tên có lẽ trúng vào ruột non, nên nạn nhân còn hấp hối, thỉnh thoảng lại rãy lên...

*

Nhà ông Mân ở dưới tỉnh, cách thung lũng của người Chàm cư ngụ khá xa. Ông là vị bác sĩ độc nhất trong tỉnh lỵ nhỏ hẹp, lại có tiếng mát tay nên bao nhiêu con bệnh đều tìm đến nhà ông. Khi Ksor cõng con đến thì ông Mân gặp chuyện buồn. Ông chánh – anh ông – qua một vụ mua đất đã bị giết chết. Lúc Ksor đến thì trời đã chiều, nhà nhà hai bên đường phố vẫn còn mở cửa, trước mỗi nhà đều có vài chậu hoa mai vàng chóe. Hương vị ngày Tết vẫn còn đậm đà ở những tiếng pháo nổ tạch đùng và người người đi lại tấp nập.

Ksor tiến vào nhà ông Mân. Nhà ông là một ngôi nhà xây theo kiểu xưa, vách bằng gỗ nâu, mái cong cong cổ kính. Nhà có ba gian và hai chái. Hai chái hai đầu dùng làm phòng khám bệnh và nhà bếp. Trước nhà có hòn non bộ, với những chiếc cầu đá, những ông tiên đánh cờ, những đạo sĩ cỡi lừa thong dong.

Một gia nhân cản Ksor lại, hỏi:

- Anh tìm ai?

Ksor chỉ vào đứa con:

- Tôi cần gặp bác sĩ để chữa bệnh cho con tôi.

- Bác sĩ gặp chuyện buồn, không có thì giờ chữa bệnh. Đợi hôm khác đi.

Ksor thất vọng, định quay về. Chợt từ trong nhà, bác sĩ Mân đang tiễn một ông khách tới phúng điếu ra. Ksor hy vọng, nên chần chừ dừng lại. Ông Mân khăn tang quấn trên đầu, mặt mày ủ rũ. Tiễn khách về rồi, ông định quay vào thì gặp Ksor. Cái dáng của người Chàm, giống nòi của Rot khiến ông chú ý. Ông hỏi:

- Anh chữa bệnh?

Ksor vội vàng:

- Không. Thằng con tôi bị đạp gai...

Ông Mân ngắt lời:

- Rất tiếc, tôi phải lo ma chay cho anh tôi. Anh là người Chàm?

- Phải.

Một ý nghĩ lóe sáng trong đầu bác sĩ Mân:

- Anh biết thằng Rot không?

- Biết.

- Anh tôi chết vì tay nó.

Ksor mở to mắt:

- Rot giết anh ông?

- Nó bán đất cho anh tôi, rồi nó không chịu đi, anh tôi cãi vã với nó rồi bị nó bắn chết.

Nhìn tầm vóc lực lưỡng của Ksor, bác sĩ Mân hỏi:

- Con anh bị thương ở đâu?

Ksor vội vàng cầm chân thằng bé đưa lên, nó khẽ rên rỉ. Ông Mân gật gù:

- Tôi sẽ chữa cho con anh...

Ksor mừng rỡ:

- Tôi cám ơn bác sĩ lắm!

- Nhưng với điều kiện...

- ...?

- Anh bắt Rot về đây.

Ksor lập lại:

- Bắt Rot?

Hận thù đã làm bác sĩ tàn nhẫn với nghề nghiệp, ông lạnh lùng gật đầu. Ksor suy nghĩ rất nhanh. Rot chẳng thân với anh gì lắm, hơn nữa trong hội mừng năm mới vừa rồi, hắn đã hạ nhục anh. Nghĩ tới bệnh tình của thằng con, anh bất chợt gật đầu:

- Tôi sẽ đi bắt Rot.

Bác sĩ Mân không lộ sắc mặt:

- Tôi giao hẹn: nội chiều nay, giờ này anh phải đem Rot về đây. Trong khi chờ đợi, anh hãy đem con anh về.

Ksor hấp tấp cõng con lên vai, bóng dáng vạm vỡ của anh mất hút ở cuối phố. Bác sĩ Mân nhìn buổi chiều đang xuống, một buổi chiều đầu năm. Ông chợt nhớ những năm qua, giờ này có lẽ ông cùng ông Chánh và các người bạn đang quây quần bên bộ bài Tây để sát phạt nhau. Kỷ niệm khiến ông ứa nước mắt, ông nhìn cành hoa đào nở rộ thoáng rung trong gió, ngỡ là hương hồn của anh thoảng qua...

Ngay tối hôm đó, Ksor trở về nhà. Sau khi căn dặn con vài điều anh gói theo vài củ khoai rồi khoác chiếc nỏ lên vai vội vã đi. Với kinh nghiệm đã từng lăn lóc chốn rừng núi, anh đoán chắc Rot còn lẩn quẩn đâu đây, nếu không ở các "buôn" Mọi trên dãy núi đàng kia thì cũng trong những khu rừng gần đây.

Bóng tối đổ ập xuống chốn núi rừng. Côn trùng bắt đầu trổi bản trường ca triền miên. Ksor bắt hướng từ nhà Rot để làm cái mốc khởi điểm. Anh đứng trên một tảng đá cao, đôi mắt sáng quắc nhìn tứ phía. Dãy núi trước mắt anh cắt thành một vệt đen khổng lồ hệt như bức trường thành. Nơi đó, là chốn cư ngụ của những "buôn" Mọi, có thể Rot lẩn quẩn ở đó. Ksor dự tính gần sáng mình sẽ đến đó nếu đi nhanh, không nghỉ. Khi Ksor vừa nhảy xuống đất, chợt anh thấy tim mình đập mạnh, vì từ trong ngôi tháp Chàm sừng sững trong đêm, anh vừa trông thấy một bóng người thoát ra. Hắn ta nhảy lên lưng con ngựa trước cửa tháp, sãi về phía ngọn núi trước mặt. Ksor mừng rỡ nhủ thầm:

- Đúng là Rot rồi:

Dự đoán của anh đúng như anh nghĩ. Rot phi về ngọn núi phía trước, tức là hắn ẩn trốn nơi các "buôn" Mọi. Ksor xốc lại cây nỏ trên vai, khởi hành. Trăng chớm mọc trên đầu ngọn núi, giải đất lòng chảo trông như tráng vàng, mơ hồ tiếng dã thú gầm thét phía xa. Ksor nghĩ đến đứa con bị thương, có thể đêm nay nó làm mình làm mẩy vì đau nhức lắm. Ksor lo bấn cả người. Thoạt đầu anh còn đi chậm để dưỡng sức, sau cùng anh chạy. Qua những khe núi hiểm trở, Ksor ra khỏi khu lòng chảo. Anh bắt đầu tiến vào một khu rừng rậm. Ksor đi chậm lại, anh cột chặt đôi giày đi rừng của người sơn cước, đoạn vạch lá tiến lên. Càng vào sâu, tiếng sơn cầm gào thét nghe càng rõ. Trăng núi chiếu ánh sáng xanh biếc trên cành lá, sương xuống nhiều hơn, ướt đẫm vai Ksor... Tảng sáng, anh đến chân núi, nơi mà Rot ẩn trốn. Lờ mờ trong màn sương trắng, từng ngôi nhà sàn lêu khêu vươn lên nền trời. Ksor đi lần dưới chân các nhà sàn... Ngang một ngôi nhà cuối cùng, dưới chân núi, Ksor điếng người mừng rỡ: trong chuồng nuôi súc vật, lẫn lộn trong đám heo đen thui là con ngựa của Rot. Ksor mặc dầu đôi chân đã mỏi nhừ, vẫn thấy sung sướng, anh rút chiếc nỏ xuống, tra tên vào...

Chung quanh bếp lửa của ngôi nhà sàn, một bọn bốn người ngồi quây quần. Họ gồm ba Thượng, một Chàm. Người Chàm là Rot.

Trong những hôm gần đây, Rot đã đến nương tựa ở ngôi nhà của đám dân Thượng này. Hắn bày tỏ hoàn cảnh của mình cho họ nghe, và họ bằng lòng cho hắn ngụ tạm. Rot thường chờ những đêm khuya, để trở về ngôi tháp Chàm, khẩn cầu thần linh phò trợ. Những khi nghĩ đến miếng đất, nơi chôn cất mồ mả của ông cha, Rot chỉ muốn khóc.

Hơi ấm từ bếp lửa tỏa ra, khiến bốn người cảm thấy dễ chịu. Những sáng mùa xuân, trời thường trở lạnh, nhất là về tảng sáng, hơi núi bốc lên làm rét hơn. Một người lấy ra một trái ngô, anh ta bóc từng hột thảy vào lửa. Những tiếng "bụp bụp" vang lên đều đặn, ngô bắn tung trở ra, họ lượm lấy phủi lớp tro dính, rồi ăn ngon lành. Có một người Thượng hỏi Rot, giọng kinh lơ lớ:

- Anh có muốn ở đây lập nghiệp với chúng tôi không?

Rot lượm một hạt ngô nóng vừa phủi tro vừa đáp:

- Tôi sẽ tính lại sau. Nếu không thể trở về được nữa, tôi sẽ ở lại đây.

Họ lại im lặng, tiếng "chép chép" vang lên đều đều. Bên ngoài, sương núi đặc trắng xóa cả rừng núi, trời chỉ mới sáng tửng mửng. Chợt một tiếng ngựa hí vang dưới chuồng. Rot dáo dác. Hắn chụp lấy cây nỏ trên vách, tra tên vào, đẩy cửa bước xuống thang. Xuống hết bậc thang cuối cùng, hắn cúi nhìn vào chuồng ngựa thì nghe một tiếng sau lưng vang lên:

- Rot, bỏ nỏ xuống.

Rót rụng rời, vất cây nỏ xuống đất, quay lưng lại. Chưa bao giờ Rot sững sờ bằng lúc này. Hắn lắp bắp:

- Ksor, Ksor...

Ksor đứng cạnh bậc thang, lăm lăm cây nỏ trên tay:

- Tao đây! Mày trốn giỏi quá hả.

Rot hỏi:

- Anh định làm gì tôi?

- Bắt mày vì mày là kẻ giết người.

Rot nuốt nước bọt, khổ sở:

- Ksor, anh bắt tôi thật sao?

- Theo tao.

Ksor vừa bước tới ra lệnh, chợt vấp chân thang ngã chúi xuống. Nhanh như chớp, Rot vọt chạy. Ksor chụp cây nỏ vùng dậy ngay. Anh rượt theo, quát lớn:

- Đứng lại! Rot, đứng lại!

Rot vẫn cắm đầu chạy miết. Khi ba người Thượng từ ngôi nhà sàn mở cửa nhìn ra thì hai người đã mất dạng ở khu rừng trước mặt...

Ksor nhắm hướng Rot đã đào tẩu rượt nà theo. Chạy được một quãng, anh dừng lại dáo dác nghe ngóng. Xung quanh anh hoàn toàn im lặng. Ksor tức uất người lên, anh tiếp tục xục xạo tìm kiếm, cây nỏ lăm lăm sẵn sàng bấm cò. Rot vẫn biệt tăm. Ksor cuống cả người lên, chạy lồng lộn như một con ngựa nổi chứng. Thời gian qua thật lẹ, mới đó, sương đã tan dần trên các ngọn cây, khu rừng sáng hơn trước. Chim chóc ríu rít trên khắp các cây rộn rã. Ksor đi sâu vào rừng, bây giờ đang độ đầu Xuân, cây cối đâm chồi nẩy lộc thật nhiều. Có những cây đơm bông trắng xóa, theo gió gởi hương thơm ngào ngạt. Ksor sục sạo cả buổi. Ngang một con suối, anh mệt nhọc dừng lại. Đặt cây nỏ xuống đất, Ksor cúi xuống vốc nước suối rửa mặt. Chợt một tiếng động khả nghi vang lên đàng sau lưng anh. Ksor chưa kịp quay lại thì đã bị xô ùm xuống nước. Anh lồm cồm bò dậy thì trước mặt anh Rot hiện ra, trên tay lăm lăm cây nỏ cướp được. Hắn khẽ nhếch miệng cười đắc thắng, hất hàm ra lệnh bảo Ksor lên khỏi suối. Ksor thất vọng lẫn uất ức, lặng lẽ bước lên. Rot vẫy tay có ý bảo anh đi trước. Hai người lầm lì đi ngược lại, tiến về "buôn" Mọi. Một đỗi, Rot chợt lên tiếng:

- Tôi với anh có thù gì nhau, sao anh định bắt tôi?

Ksor đáp gọn lỏn:

- Tại mày giết người.

Rot thật thà kể lại câu chuyện, hắn chỉ những vết bầm tím trên người cho Ksor xem, rền rĩ:

- Tôi chỉ là kẻ bị ép vào đường cùng...

Ksor im lặng. Rot tiếp:

- Tôi buồn bã vì không một ai hiểu tôi cả, ai cũng ăn hiếp tôi.

Ksor lầm lì không nói một tiếng. Anh đang nghĩ tới vết thương nguy kịch của đứa con, chưa bao giờ Ksor thấy thời gian qua mau như thế này. Gần đến "buôn" Mọi, bỗng nhiên Rot tiến tới trao lại cây nỏ cho Ksor:

- Anh hiểu tôi nhé, tôi không phải là kẻ sát nhân, tôi chỉ muốn sống yên lành.

Rot nở một nụ cười thân thiện, nhưng nụ cười ấy tắt ngay khi Ksor thụt lùi một bước, cây nỏ chĩa vào bụng hắn:

- Quay vào rừng, mau lên!

Rot sững sờ. Một giây sau đó, hắn làm theo lệnh của Ksor. Họ lại lầm lũi đi. Ksor không dừng lại nghỉ một giây phút nào, bởi vì anh đang chạy đua với thời khắc. Rot không dai sức bằng Ksor, gần trưa, hắn đuối sức, ngã ập trên đất, mặt đập vào một viên đá, đổ máu mũi dầm dề. Ksor lạnh lùng:

- Đứng dậy!

Rot nén đau, chỗi ngay dậy. Hắn quệt máu mũi, gắng gượng đi. Xế trưa, Ksor móc trong túi vải ra mấy củ khoai, thảy cho Rot một củ, rồi vừa ăn vừa đi. Rot nhiều lần ngã quị trên đất nhưng lại bò dậy, Ksor cũng nhừ cả đôi chân nhưng vẫn gắng nuốt quãng đường còn lại. Nắng quái trên các chòm cây đã nhạt đi. Chiều đến, họ ra khỏi khu rừng. Đứng trên một mô đất cao, nhìn xuống bên dưới là khu lòng chảo, với núi non hùng vĩ. Rot nhìn mặt trời đẫm máu xuống đầu núi, hắn biết số phận của mình đã đến. Hắn ngó xuống tháp Chàm, đau đớn:

- Thần linh đã không giúp tôi!...

Ksor thúc cây nỏ vào lưng hắn, ra lệnh tiến bước. Bóng hai người đổ xuống mặt đất, tiến dần xuống khu lòng chảo. Ngang tháp Chàm, có những tảng đá chồng chất rêu phong, Rot cầu khẩn:

- Cho tôi vào đây một chút.

Ksor ban cho tù nhân ân huệ cuối cùng. Rot tiến vào ngôi tháp. Lòng hắn lắng dịu xuống, thanh thản. Rot quì xuống dưới chân một tượng thần bằng đá đã lở nhiều chỗ, nói:

- Thần đã không giúp tôi thì tôi đành chịu. Nhưng tôi đau đớn một điều là chúng tôi đã vong quốc mà dân tộc còn lại của chúng tôi vẫn tự giết nhau. Tôi chỉ xin ngài một điều, hãy phù hộ cho họ tồn tại...

Có tiếng Ksor dục bên ngoài. Rot lặng lẽ đi ra. Một trận cuồng phong lùa qua khe núi hú lên, cây cỏ trong thung lũng rạp hẳn xuống. Ra khỏi khu lòng chảo, Rot quay lại quê hương của mình lần cuối. Nhà hắn cùng ngôi tháp Chàm vẫn còn sừng sững ngạo nghễ trong buổi hoàng hôn.

Hà Thúc Khánh    

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa Xuân Mậu Thân, 1968)

Nguồn : https://tuoihoandmore.blogspot.com

CHÚ GÀ Ô - Hà Thúc Khánh

Mụ gà mái đứng trên các ổ rơm của vựa lúa. Trong lòng mụ, lũ gà con lúc nhúc kêu inh ỏi. Mụ sung sướng nhìn cái công trình của mình sau một tháng trường ra công ấp.

Lũ gà con trông mới xinh và ngộ làm sao! Chúng tròn như củ khoai và vàng óng như tơ. Chúng ngước mắt nhìn mụ kêu chim chíp. Những cái mỏ há ra trông xinh xinh là!

Kẻ đầu tiên trông thấy đàn con của mụ là anh gà trống tơ. Anh nhảy lên một thanh củi gần đấy và trố mắt nhìn đàn gà con mũm mĩm dễ thương của mụ gà. Anh rướn cái cổ lại gần ngắm kỹ lũ gà rồi hỏi:

- Cục tác, a! Chị định chừng nào cho chúng ra khỏi ổ vậy?

Mụ gà nghiêng nghiêng cái đầu suy nghĩ một chốc rồi đáp:

- Cục tác! Chúng còn yếu lắm, tôi chờ cho chúng mạnh rồi mới dẫn đi.

- Cục. cục, trông chúng dễ thương quá, giá tôi được một đứa con như thế này.

Anh gà trống lại nghệch mặt ra nhìn lũ gà con. Nhìn thật lâu, chợt nhớ ra điều gì anh kêu lên:

- Úy! Suýt nữa tôi quên mất. Để tôi đi báo tin cho mấy cô bác láng giềng đến thăm chị.

Rồi chẳng đợi phản ứng của mụ gà mái, anh ta nhảy xuống đất, vỗ cánh chạy biến ra sân trước.

Và chỉ một lúc sau, cái tin đàn con của mụ gà mái ra đời, đã được cái miệng anh gà trống loan đi khắp sân, bọn gia súc liền tề tựu, lục tục kéo nhau đến vựa lúa. Đi đầu là anh trống, rồi đến bác vịt, chú ngỗng, chú vịt xiêm, anh gà tre và cả ông gà bông kẻ cầm đầu lũ gia súc trong sân và theo sau rốt có cả bác chó Ki nữa. Lũ gia súc bu quanh cái ổ của mụ gà mái tíu tít chúc mừng. Vài chị gà mái thấy lũ gà con xinh quá đòi ẵm tí, nhưng mụ gà mái cự tuyệt. Mụ vừa tiếp chuyện với các bạn vừa âu yếm ủ các con trong lòng.

Chú vịt xiêm nhìn lũ gà con rồi đếm:

- Một này, hai, ba... bảy, tám. Tất cả 8 chú. Chị xem lại còn sót chú nào còn ở trong trứng chưa ra nữa không?

Mụ gà mái đáp:

- Không còn đâu, coọc coọc hết rồi mà!

Tuy nói vậy, nhưng mụ cũng dùng mỏ bươi đống vỏ trứng lẫn lộn ra. Chợt bác vịt "cạp" một tiếng kêu lên:

- Coi kìa, còn những hai cái trứng.

Ông gà bông hấp tấp:

- Dùng mỏ mổ cho chúng ra đi, tôi nghe chúng nó kêu chim chíp ở trong kìa.

Mụ gà mái vội mổ nhẹ lên hai cái trứng, trứng vỡ, hai chú gà con chui ra kêu chim chíp.

Lũ gia súc xuýt xoa kêu lên và mụ gà mái cũng cau mặt hổ thẹn trong lòng.

- Trời! Con ta đâu lại xấu xí như thế này – mụ nhủ thầm.

Quả thật, hai chú gà con ra muộn đứng ngơ ngác trên đống vỏ trứng: Một chú là gà ô với bộ lông đen, lấm tấm như tro, nom như đất bẩn. Con kia nhỏ hơn, trông gầy ốm, đứng còn run rẩy chưa vững. Ông ngỗng kêu lên:

- Cò hoét! Ra một chú gà bông.

Tuy là gà bông nhưng lông nó không trắng mà lại xơ xác và lem nhem như tro. Hai con gà ấy đứng nép bên nhau ngơ ngác. Mụ gà mái cũng chẳng buồn nhìn và kéo chúng vào lòng. Tự dưng, mụ thấy ghét chúng thậm tệ.

Lũ gà con đã ra khỏi ổ non 3, 4 ngày. Chúng chạy, nhảy, hô hấp khí trời thiên nhiên nên dần dần mạnh khỏe và cứng cáp. Mụ gà mái đi đâu, chúng lục tục chạy theo chân mẹ. Hai con gà ô và gà bông cũng ở trong lũ gà con. Nhưng mụ gà mái chẳng màng đến chúng. Mỗi lần kiếm được hạt gạo, hạt ngô là mụ "tục tục" gọi đàn con lại chia phần, họa hoằn còn dư lại hạt nào mụ mới cho chúng. Lũ gà con thấy thế bèn hùa nhau hiếp đáp, đánh đập 2 con gà đáng thương ấy ngày ngày.

Gà ô rất thương em, nó tự túc kiếm mồi nuôi em nó. Dần dần nó bị bỏ rơi ra khỏi đoàn. Nó không dám chạy theo chân mẹ nữa, nó ghê sợ những cú đá, cái mổ tàn nhẫn của người mẹ đối với con chẳng khác gì dì ghẻ con chồng.

Gà ô dắt em đơn độc đi kiếm mồi. Sự vất vả đã khiến tâm hồn nó trưởng thành trong cương quyết.

Chúng nó sống thui thủi, biệt lập ở cuối vườn. Biết thân phận mình, nên không khi nào chúng nó dám bén mảng ra sân trước. Gà ô đã có lần nom thấy cảnh tượng náo nhiệt, ồn áo của sân trước vào lúc buổi sáng. Nó thấy mình bé lại trước mảnh sân rộng lớn thênh thang. Nó nhìn những chú gà trống lông cánh sặc sỡ oai vệ giữ trật tự trong sân. Những ông ngỗng lông trắng toát lù khù ăn bắp.

Rồi từng gia đình, giòng họ gà, vịt, ngan, mỗi nhóm một chỗ. Từng đàn gà con, vịt con đông đảo kêu inh ỏi. Những hạt gao, ngô, thóc vung đầy sân. Mấy chú bồ câu bay sà sà trên mặt đất và những cô bồ câu đài các đứng ăn ngô trên chuồng và ngay giữa sân, ông gà bông oai vệ đứng ăn riêng một phần của mình.

Những âm thanh ồn ào, inh ỏi xoáy mạnh vào tâm não của con gà khốn nạn, tự nhiên gà ô gục đầu tủi cho thân phận mình. Nó căm thù bọn gia súc, nó nghĩ rằng mình cũng như họ sao lại bị đồng loại hắt hủi và cánh cửa của gia đình sao nhẫn tâm khép kín không cho anh em nó vào. Và gà ô không dám đứng lâu để thèm thuồng nhìn cái cảnh ấy nữa vì một anh gà trống khệnh khạng đi tới, vỗ cánh phành phạch ra oai và hách dịch bảo:

- Này con gà hôi hám, mày ở đâu mà vào trong sân này?

Gà ô run sợ, nó lắp bắp không trả lời. Bỗng từ xa, một ông ngỗng lạch bạch chạy tới hét vang:

- Con gà gớm ghiếc. Hãy cút ra khỏi sân này.

Anh gà trống mổ cho nó một cái đau điếng và bọn gà con khinh bỉ nhìn nó cười chế nhạo.

Nó nghe một anh vịt bảo bác gà tre:

- Con chị gà mái đấy.

Anh gà tre đang rỉa lông nghe thế cười vang vác:

- Không phải đâu! Nhìn lũ con của chị ấy thì biết ngay, chúng nó đẹp xinh chứ đâu có gớm ghiếc như thằng quỉ nầy.

Và mụ gà mái mẹ nó khi nghe như thế cong cớn:

- Ý trời! Anh vịt bảo nó là con tôi sao? Xí, cái đồ gớm ghiếc như thế ai nhìn cũng khiếp. Con tôi này, anh xem chúng nó dễ thương như thế chứ đâu lại xấu xí như thứ đồ đó.

Gà ô nghe thế bàng hoàng, nó không ngờ mẹ nó lại mạt sát thậm tệ nó như thế.

Nó nghĩ tới lúc mình xấu hổ bỏ chạy khi thấy mấy ông gà, vịt nựng nịu mấy chú gà con, anh em với nó, và lũ gà con nhìn nó cười rúc rích.

Tất cả đều thù ghét nó, chỉ riêng có bác Ki già và em nó là thương nó thôi, và trong khối óc non nớt của gà ô, nó đã hiểu rằng trên đời này không hẳn toàn là người xấu hết. Những lúc buồn rầu nó thường được bác Ki an ủi và khuyên nó hãy bền chí vượt mọi khó khăn, sẽ có ngày phá tan mọi thù ghét của họ hàng.

Gà ô biết em nó thèm muốn và ao ước được đặt chân vào cái thiên đường mà nó đã kể cho em nó. Đó là khoảng sân trước nhà. Biết thế, nó cấm thằng em không được bén mảng ra đấy.

Nó đã bị sỉ nhục rồi, nó không muốn em nó bị như nó nữa. Nó muốn tránh mặt bọn gia súc khốn kiếp, tránh những cái cười nham nhở khinh bỉ của những kẻ đã xem họ hàng như một đống rác bẩn.

Gà ô thức giấc khi trời vừa hừng sáng. Nó nghe những tiếng gà gáy từ cuối xóm và trong sân nhà. Trời đã sáng, những tia nắng sớm ngã dài từng vệt trên các tàng cây còn đọng sương và len lỏi qua các kẽ lá rơi xuống đất thành những đóa hoa màu trắng nom như hoa cam. Gà ô quạt cánh phành phạch, nó tự nhủ:

- Hôm nay mình dậy muộn quá. Trời sáng tự hồi nào mà không biết.

Nó chợt giật mình nhìn chung quanh, em nó đâu rồi nhỉ? Nó lắng tai nghe, từ phía trước nhà vẳng lại tiếng quạt cánh, tiếng gáy, tiếng kêu của bọn gia súc đang ăn sáng.

Gà ô nhìn khắp vườn. Chẳng thấy bóng em nó đâu, nó cất tiếng gọi:

- Bông ơi! Bông đâu rồi?

Gọi mãi chằng nghe tiếng đáp, nó chợt giật mình, một ý nghĩ thoáng nhanh trong đầu:

- Chết mất. Chắc nó mò ra sân trước rồi.

Đoạn nó hộc tốc chạy biến người ra sân trước tìm em. Chạy miết đến cây cam, gà ô dừng lại thở hổn hển. Nó ngóng chân dáo dác nhìn khắp sân, chợt nó rụng rời. Nơi mé sân, một bọn gà choai choai đang xúm lại đánh một con gà nhỏ. Đúng là em nó rồi. Gà ô quên cả sợ, tình thương em khiến nó băng mình vào sân. Nó nom rõ thằng em đã ngã quị dưới đất nhưng vẫn cố vùng vẫy trước những cái mổ, cú đá của bọn gà khốn kiếp. Nó sôi máu xông vào, cặp chân ốm như hai que tăm nhưng cứng cơ hồ hai thanh sắt của nó tung vào bọn gà đang đánh em nó bằng lối "hội chợ". Gà ô hăng máu xù lông cánh cắn, mổ trông dữ tợn vô cùng. Bọn gà con dạt hẳn ra vì khiếp.

Nãy giờ bọn gia súc vừa ăn vừa xem trận đòn "hội chợ" của bọn cháu mình với một con gà lạ hoắc một cách thích thú. Chúng xem đấy như một trò tiêu khiển. Chợt bây giờ chúng nó thấy thêm một con khác nhảy vào đánh con cháu mình. Một anh gà chọi bèn chạy lại định xách đầu gà ô ra nện một trận.

Chợt ngay khi ấy, từ trong nhà bác Ki phóng ra như một cơn lốc. Chỉ thấy anh gà chọi kêu "oác" một tiếng và lộn mèo một vòng. Bọn gia súc thấy thế sợ hãi nhìn nhau lấm lét. Bác Ki sau khi trừng phạt anh chàng gà chọi xong đủng đỉnh đi lại phía hai anh em gà ô và ôm chúng vỗ về:

- Hai cháu dắt nhau về sau vườn đi. Bác đã bảo đừng có bén mảng ra đây sao hai cháu không nghe? Nếu bác không thấy thì suýt nữa nó đánh hai anh em nhừ tử rồi. Đừng chơi với chúng nó. Bọn chúng là những đứa không tim, không tình thương, chúng chỉ biết lấy sức mạnh để đè nén kẻ yếu. Chúng thấy hai anh em cháu xấu xí nên chúng khinh bỉ, nhưng chúng không biết rằng tâm hồn, tính tình các cháu còn đẹp gấp trăm ngàn lần chúng. Thôi, hai anh em dắt nhau về đi, nhớ nghe lời bác đừng bao giờ ra đấy nữa nghe?

Gà ô gật đầu, nó nhìn bác Ki bằng đôi mắt chứa chan tình thương yêu, đoạn lau dòng nước mắt hận thù rồi nó dắt em lủi thủi trở về giàn bầu, vừa đi nó vừa mắng:

- Mầy thấy chưa? Thấy cái hậu quả cãi lời của anh mầy chưa? Thấy cái thiên đàng mà mầy hằng ao ước chưa? Tao đã bảo mầy nghìn lần là đừng bén mảng tới cái chỗ bẩn thỉu đó. Chúng đâu có thương gì mầy. Mầy có biết anh em mình sinh ra trót mang cái hình hài xấu xí nầy để cho chúng lấy đó làm trò cười không? Mầy còn cãi lời nữa thôi? Cái ngu dốt, bướng bỉnh của mầy có ngày làm cho mầy toi mạng đấy bông ạ!

Gà bông gục đầu sợ hãi. Nước mắt nó chảy dài xuống.

Gà ô thôi mắng em. Nó nhìn thân hình xơ xác, đầy vết trầy trụa của thằng em, tự dưng nước mắt nó trào ra. Nó ôm lấy thằng em, truyền tình thương cho nó.

Tuy còn nhỏ, nhưng những vết thương của cuộc đời đã chém lên mình hai anh em nó những vết ngang dọc, khiến tâm hồn của chúng cằn cỗi như mảnh đất nứt nẻ giữa mùa hạn hán.

Nó ôm em vào lòng. Thằng em mệt mỏi ngủ thiếp đi.

*

Lão diều hâu lảo đảo mấy vòng trên không. Lão nhìn thấy rõ những con gà chạy tíu tít trong sân.

Khi ấy, dưới gốc dừa, gà ô đang đào bới đất cát để tìm mồi. Chợt nó nghe tiếng kêu "oang oác" hốt hoảng của mấy mụ gà mái trước sân:

- Chạy theo mẹ nấp đi các con. Diều hâu nó đến kìa.

Tiếp theo là tiếng kêu thét hốt hoảng của lũ gà con và tiếng vỗ cánh, tiếng chân chạy của mấy chàng gà trống. Tất cả âm thanh hỗn loạn xao xác ấy đập mạnh vào thính giác của gà ô. Nó hốt hoảng ngừng đào bới, cuống quít gọi em khi ấy đang thơ thẩn dưới gốc mận.

- Bông! Chạy tới đây nấp nhanh lên. Diều hâu nó sẽ thấy mầy đấy.

Gà bông hoảng hốt chạy đến bên anh. Gà ô dắt em nấp dưới giàn bầu. Xong đâu đấy nó mới yên tâm nhìn lên trời. Lão diều hâu vẫn lượn vòng trên không. Cảnh vật bỗng trở nên im phăng phắc. Gà ô thụt đầu vào, nó bảo em:

- Đừng chạy ra nghe không? Diều hâu bắt được, nó xé xác đấy.

Hai anh em nấp dưới giàn bầu một hồi lâu. Trên kia, lão diều hâu vẫn đảo vòng chưa chịu đi.

Gà bông gợi chuyện:

- Hồi nãy anh có đào được thức ăn nào không?

Gà ô đáp:

- Có, đào được mấy hạt thóc thì lão ác điểu ấy xuất hiện, để chờ lão đi rồi anh dẫn ra ăn.

Gà bông kêu lên:

- Em đói bụng quá, ra bây giờ đi anh.

- Không được, ra chết đấy.

Gà bông thập thò dưới giàn bầu, nó hau háu nhìn đám đất mà anh nó vừa đào xới bằng cặp mắt thèm thuồng. Nó hình dung những hạt thóc thuôn dài, thơm phưng phức, bụng nó sôi cào thêm. Nó nhủ thầm:

- Diều hâu làm sao trông thấy ta. Ta chạy ra xem nó làm gì được ta nào.

Nó bỗng vụt chạy ra nơi mà những hạt thóc vừa bị đào bật lên. Gà ô trông thấy, nó điếng cả người:

- Bông! Trở lại mau. Diều hâu nó sẽ bắt mầy.

Nhưng mặc, thằng em bướng bỉnh vẫn chạy...

Nó đã đến chỗ đám đất, và đang sung sướng mổ những hạt thóc ngon lành. Gà ô gào to lên:

- Trở lại mau bông ơi!

Nhưng đã muộn. Từ trên cao, lão diều hâu lao xuống với một tốc độ kinh hồn. Gà ô kinh hoàng tối mắt. Nó chỉ nghe tiếng "oác" của thằng em và ngã nhào bất tỉnh.

*

Nhờ bác Ki hết lòng khuyên giải, gà ô mới vơi được sầu. Tuy nhiên, nó không khỏi khóc thầm mỗi khi nhớ tới thằng em. Hình ảnh ngày nọ vẫn không sao xóa nhòa trong ký ức nó được. Nó mường tượng thân hình đẫm máu của thằng em. Từ đây nó đã mất vĩnh viễn một nguồn thương yêu độc nhất.

*

Tháng tư đã qua. Giờ đây gà ô đã lớn. Nó đã thay đổi bộ mã của mình. Bộ lông đen đủi lấm lem ngày trước, giờ đã được thay bằng một bộ áo lông màu sặc sỡ khắp người nó, những sợi lông vũ màu đỏ xen lẫn trong màu đen láng mướt. Con gà ô bé tí thuở nào đã trở thành một chú gà vũ dũng.

Trong thời gian ấy, ông gà bông, vua của bầy gia súc đã qua đời hay nói đúng hơn là bị chủ bắt làm thịt. Bọn gia súc bèn tổ chức một cuộc đấu giữa các thú trong vườn để chọn một ông vua mới. Điều lệ rất giản dị: tất cả những gia súc lớn, bé, già, trẻ đều có quyền tham dự. Thật là một dịp may hiếm có, bác Ki liền tìm đến gà ô và bảo:

- Đây là một dịp để cháu tiến thân. Cháu hãy đem tài năng để thi thố trong dịp nầy. Với tài của cháu, bác chắc cháu sẽ thành công dễ dàng.

Gà ô suy nghĩ và cuối cùng chú bằng lòng.

*

Mới hừng sáng, tất cả gia súc đều tụ họp giữa sân.

Ban giám khảo gồm có bác Ki, ông ngỗng và một ông vịt già.

Trận đấu tranh giành địa vị được diễn ra vô cùng hào hứng và sôi nổi. Hết con nầy đến con khác, mỗi con đều đem sở trường của mình để đàn áp con kia. Lần lượt từng con bị hạ dần.

Đấu đến xế trưa thì chỉ còn lại hai con vô vòng chung kết.

Đó là chú gà ô và một anh gà trống cồ.

Bọn gia súc nín thở theo dõi trận đấu. Hai chú gà so cựa rồi xáp vào cắn, mổ, đá nhau.

Những cú đá hiểm độc được tung ra, những cái mổ nhanh như chớp giật. Hai chú gà say máu đá nhau kịch liệt. Bọn thú say sưa theo dõi trận đấu đã đến hồi quyết liệt. Một vài con kêu khẽ:

- Nguy mất! Chàng gà ô bị áp đảo lùi rồi.

- Anh gà trống cồ coi mòi thắng thế đa.

Khi ấy, giữa sân, chú gà ô đang bị anh gà trống hùng hổ tấn công nên phải lùi lại, lùi lại mãi... Chợt anh trống cồ bay tới, xòe cánh mổ ngay đầu gà ô một phát chớp nhoáng. Nhưng nhanh nhẹn làm sao! Chú gà ô đã lách đầu tránh khỏi và mổ ngay cái mồng của anh gà trống ghìm chặt xuống. Anh gà cồ vùng vẫy kịch liệt, nhưng càng vùng vẫy càng đau, cuối cùng kiệt sức ngã sóng soài xuống đất. Bọn gia súc vui mừng reo hò tở mở. Chúng ùa lại để chiêm ngưỡng vị anh hùng của chúng. Ngay khi ấy bác Ki tuyên bố:

- Gà ô đã thắng. Vậy từ nay gà ô sẽ chăm coi các bạn trong sân trại nầy.

Gà ô sướng run người, chú liên tưởng đến hình ảnh hai con gà khốn nạn sống nhục, sống nhã côi cút sau vườn. Chú đâu ngờ đời chú lại có một ngày vinh quang như thế. Chú bay lên đậu trên một cành cây cao cất tiếng gáy dài sảng khoái:

- Các bạn yêu mến! Tôi rất sung sướng và hãnh diện khi được các bạn nồng nhiệt dành cảm tình cho tôi. Tôi muốn rằng từ nay chúng ta cùng sống trong tình thương yêu tương thân tương ái. Chúng ta hãy dùng tình yêu thương và bác ái để gây thiện cảm và giúp đỡ các bạn chúng ta. Tôi muốn rằng đừng có bạn nào dùng sức mạnh để đè nén áp bức đồng loại mình. Tôi không bao giờ muốn thấy cảnh đó và cũng đừng bạn nào phải để tôi thẳng tay trừng trị.

*

Và từ đó, ga ô nghiễm nhiên làm vua bọn gà vịt. Ngày ngày chú vẫn ở dưới giàn bầu để giữ trọn vẹn kỷ niệm ngày xưa của mình.

HÀ THÚC KHÁNH  

(Trích từ tạp chí Tuổi Hoa số 50, ra ngày 1-8-1966)

Nguồn : https://tuoihoandmore.blogspot.com