PA-TANH (PATIN) TỐT HAY XẤU - Mai Hoạt

 

Patin một môn thể thao đầy hào hứng của giới trẻ. Chỉ cần một đôi "giầy xe" bốn bánh là bà con có thể lạng qua lạng lại, "Pon Pon" trên "tiểu lộ" đầy hứng thú. Lối chơi này có lẽ gần như là lỗi thời ở ngoại quốc hiện nay, và nó cũng đã du nhập vào V. N. từ lâu rồi, song không mấy ai hưởng ứng. Gần đây có lẽ vì tình hình lắng dịu, nó đã trở thành một phong trào và được giới trẻ hưởng ứng nồng nhiệt. Ở thành và các tỉnh đâu đâu cũng có ít nhất năm ba sân trượt Patin rất đông đảo... "khách hàng".

Thấy nó cũng có nhiều điểm là lạ, tôi bèn làm một cuộc "ngao du" tới các sân trượt Patin ở Saigon và Gia Định, đặng mà tìm hiểu "sự tình"!

 

"PON-PON" THÚ QUÁ!

Dĩ nhiên là phải chọn gần để tiện, ngày khởi đầu cuộc "ngao du", tôi tót tới sân trượt Patin "Apollo" ở Trương Minh Ký. Thiệt là may! Đúng lúc khách hàng đông đảo. Nhìn bà con cười toe, lạng qua lạng lại, nắm tay nhau hớn hở "pon-pon" trên "xa lộ", cũng thích mắt gớm, thế nên tôi làm một cuộc xem "Xi-nê" không tiền đã đời rồi mới bắt tay vào việc. Thấy ba cô nàng choai choai vừa "lả lướt" xong đang nghỉ mệt gần đấy, tôi... "hùng dũng" tiến tới gợi chuyện:

- Vui ghê mấy cô nhỉ?

Ba cô nàng ngó tôi một cái rồi cười khì:

- Ừ! Vui đáo để.

Cái mồm tôi lập tức lia láu liền:

- Tôi chưa thử lần nào, nhưng chắc là vui lắm? Không chạy mà cũng như bay các cô nhỉ?

Ba cô nàng phì cười, một cô trề môi:

- Con giai gì mà dở thế? Tụi này đi hoài hà. Vui lắm, cứ như là đằng vân ý.

Tôi tủm tỉm cười:

- Thế à? Thích nhỉ?

Ba cô nàng biểu diễn màn bĩu môi:

- Đừng tưởng bở! Lúc mới tập té lên té xuống, phải nương nhau mới giữ thăng bằng nổi đấy "ông" ơi!

Tôi giả vờ la lên:

- Khó thế sao? Vậy thì hao tiền chết.

Lại một màn bĩu môi:

- Hao gì? Rẻ mạt!

Vẫn giả vờ, tôi lại la lên:

- Rẻ mạt? Trời! Thuê đôi giầy ít nhất cũng vài trăm rồi mà?

Ba tiếng cười khanh khách nổi lên. Một cô ra vẻ rành rõi, giảng giải:

- Có bốn chục một đôi à! Tụi này thường trượt một giờ trả thêm mỗi người bảy chục. Thế là trăm mốt chứ mấy. Đi dông nên được bớt nữa.

Tôi cười nhẹ:

- Hơn một trăm mà là rẻ sao?

- Chứ sao? Trăm thời này ăn thua gì? Ngàn mới đáng kể.

- Thế chắc các cô hay trượt Patin lắm?

- Chứ sao? Đâu có cù lần như ai.

Tôi tủm tỉm cười bỏ đi, khẽ đảo mắt ngó quanh sân trượt, "khách hàng" càng lúc càng đông, những tiếng cười ròn rã xen tiếng bánh xe vi vút nghe vui tai lạ. Đôi khi hoặc vì chưa quen, hoặc vì vấp vào nhau, nhiều cô cậu té bổ chổng đau điếng, những cô cậu đi sau thắng không kịp thế là cũng ngã "ành ạch". Nhưng xem chừng tất cả không biết đau là gì, trái lại còn cười toe ra chiều thích thú. "Pon-Pon" khoái lắm chăng?

PATIN : DẺO GÂN, CỨNG XƯƠNG?

Tiếp đó, là cảnh xảy ra ở sân trượt Patin Đại Bàng ở đại lộ Chi Lăng. Sân trượt này tương đối khá rộng, nghe nói đâu có cả "huấn luyện viên" hướng dẫn dân trượt xe nữa, chả biết phải hay không? Nhưng xem bộ nơi đây cũng đông "khách" lắm. Lần này tôi vào việc luôn với hai anh chàng cũng choai choai gần đó:

- Trượt thú ghê hai anh nhỉ? Chả biết có mắc hông?

Một anh chàng ra chiều hiểu biết:

- Đâu có là bao anh. Bốn chục đôi giầy, tiền trượt năm, sáu chục một giờ à.

Tôi giả vờ vui thích:

- Vậy à? Tôi muốn thử ghê mà sợ té quá.

Hai anh chàng cười khì:

- Nhát dữ dzậy? Chả sao đâu, té riết lúc đầu, rồi sau cũng thạo à.

- Nhưng theo tôi thực ra, trượt Patin tốn tiền mà chả ích gì mấy.

Một người đàn ông gần đó xen vào:

- Sao lại không? Cậu không biết chứ trượt Patin làm cho gân cốt dẻo dai, chân cứng cát lắm. Chính tôi già rồi mà còn khoái trượt nữa là.

Tôi ra vẻ thắc mắc:

- Sao vậy bác?

- Để tôi nói cho mà nghe, khi trượt Patin cần phải giữ thăng bằng mới khỏi té, muốn thế phải vững chân. Như vậy đôi chân được hoạt động và tất nhiên nhờ thế mà được dẻo dai gân cốt.

Tôi khẽ mỉm cười, cám ơn người đàn ông và cám ơn hai anh chàng nọ rồi lẩn đi nơi khác ngắm bàn dân thiên hạ lạng xe. Một cô bé chừng tám, chín tuổi đứng cạnh tôi cũng "ngắm" vào sân với vẻ sốt ruột. Lấy làm lạ tôi cúi xuống hỏi:

- Ủa? Bé đi trượt Patin có một mình hả?

Cô bé chỉ vào trong sân:

- Với ba tui kìa, tui trượt rồi, ba tui cho tui đứng nghỉ mệt, còn ổng chưa nghỉ.

Thấy cô bé này có vẻ "lạ" tôi hỏi tiếp:

- Bé thích trượt Patin lắm à?

- Ừ!

- Bé vẫn đi trượt với ba hoài à?

- Ừ!

- Tại sao bé thích trượt Patin?

Cô bé này lại cũng ra vẻ hiểu biết:

- Trượt vui thấy mồ, còn được cứng gân cứng xương nữa.

Tôi mỉm cười:

- Ai nói với bé vậy?

- Ba tui.

- Thế bé có bị té lần nào chưa?

Cô bé bĩu môi:

- Sức mấy, có ba tui đỡ mà!

Tôi mỉm cười nhủ thầm : Phong trào Patin thật mạnh mẽ lắm vậy!

PATIN MẮC GỚM !

Bằng cách phỏng vấn gián tiếp (gợi chuyện) và trực tiếp (với danh nghĩa "phóng viên") nơi các sân trượt Patin sau đó như : Phi Long (gần cầu Bình Lợi), Diều Hâu, Quốc Tế (ở Võ Tánh), Sư Tử (ở Cách Mạng), Thiên Bàng (ở Phạm Hồng Thái) v.v... Tôi có nhận xét chung:

Hầu hết các sân trượt Patin đều đông đảo "khách hàng", không những là thanh thiếu niên mà còn có cả người lớn và em nhỏ nữa. Giá cả trượt Patin tuy có hơi chênh lệch nhưng đa số đều như nhau : Thuê một đôi giầy bốn chục, mỗi người trượt thêm một giờ thêm sáu, bảy chục. Nếu đi trượt từng nhóm có thể bớt mỗi người năm, mười đồng. Vì thế không hẳn ai cũng đi trượt thường xuyên được cả. Tại sân trượt Patin Sư Tử (ở Cách Mạng), sau khi phỏng vấn về giá cả và sự hứng thú của Patin với một nhóm thiếu niên, tôi hỏi thêm một câu lấy lệ:

- Như vậy, hẳn các anh thường đi trượt Patin lắm nhỉ?

Nhưng mấy anh chàng nọ lắc đầu:

- Không đâu anh ơi!

Tôi mừng mừng hỏi luôn:

- Tại sao vậy anh?

Một anh chàng ra chiều chán ngán:

- Anh tính coi, trượt một giờ ít nhất cũng trăm bạc, mỗi ngày vài giờ mất vài trăm, thì làm sao đi hoài cho nổi. Thích thì có thích nhưng vẫn phải chờ túi tiền quyết định.

Tôi khẽ cười:

- Ngộ nhỡ túi tiền kẹt lâu quá mà thèm trượt chịu không nổi thì sao?

- Cái đó thì phải ráng mà xoay sở, hoặc năn nỉ "ông già, bà già", hoặc mượn tụi bạn v.v... Nhưng như thế cũng khó đủ tiền trượt vài giờ.

Tôi đưa ra một nhận định để dò ý:

- Như vậy e rằng Patin rồi cũng sẽ tàn lụi mau chóng. Bởi chơi hoài, trượt hoài nhiều người túi tiền eo hẹp hẳn sẽ bỏ luôn.

Mấy anh chàng nọ ra vẻ đăm chiêu:

- Cái đó hơi khó, thời buổi này thiếu gì kẻ giàu có. Hơn nữa túi tiền tuổi trẻ đâu phải kẹt hoài. Và như thế Patin vẫn tà tà sống.

Tôi không cãi, chỉ khẽ mỉm cười. Mức yêu chuộng Patin của giới trẻ thật cao vậy!

 

KẾT LUẬN

Patin tuy là một môn "thể thao" hào hứng vui tươi, nhưng rất tốn kém và tai hại. Thời buổi "gạo châu củi quế" này mà bỏ ra vài trăm để lả lướt tìm vui, chỉ tổ tốn ngân quỹ gia đình và khiến cha mẹ cực nhọc thêm mà thôi. Nhiều cô cậu lả lướt hết tiền, thèm quá về năn nỉ cha mẹ xin thêm, hoặc vay mượn bè bạn. Rồi thì tiền lại theo đà lả lướt bay đi hết. Nhiều cô bé, chú bé tí không đi trượt Patin được cũng cố đòi sắm một đôi giày Patin hạng rẻ tiền, để lạng qua lạng lại trong hẻm, trên lề. Nhiều lần té bổ chổng, và cản trở người đi nữa chứ, e có ngày xe hai bánh thắng không kịp thì nguy. Patin thật hại!

Hơn nữa, mê chơi Patin quá, nhiều cô cậu bỏ bê việc học hành, gia đình. Tối ngày chỉ biết lả lướt tìm vui, vì vậy dễ sinh ra phóng đãng và tật xấu khác. Đó là chưa kể những "ắc-xi-đăng" bất ngờ mà cũng dễ xảy ra như lọi cẳng, què tay, rách bàn tọa v.v...

Có khối gì cách giải trí vui tươi thể thao dãn gân cứng cốt? Chỉ cần ca hát vài phút với lũ em là đủ dzui, chỉ cần làm vài động tác thể dục là đủ khỏe! Tội gì lao đầu vào trượt Patin vừa tốn tiền, vừa có ngày... gẫy cổ, gẫy chân chứ chả chơi!

MAI HOẠT      

(7-73)           

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 101, ra ngày 3-8-1973)

Nguồn : https://tuoihoandmore.blogspot.com

MÙA HÈ VỚI HỌC SINH - Mai Hoạt

Từ trước đến nay, hè vẫn là mùa gây cho học sinh nhiều xao động buồn, vui lẫn lộn. Có lẽ trong bốn mùa (xuân, hạ, thu, đông), hè là mùa được giới "mài đũng quần" để ý và có tình cảm hơn hết. Sự kiện này biểu hiệu qua các thơ văn dưới mọi hình thức báo chí từ trước đến giờ.

Tuy nhiên, để tìm hiểu cảm tình của học sinh về mùa hè một cách rõ rệt hơn, thực tế hơn, trong một tuần qua tôi đã xách xe hoặc lội bộ đi nhiều nơi thuộc khu vực Saigon, Gia Định và Biên Hòa, để phỏng vấn giới trẻ thuộc thành phần học sinh về mùa hè. Với danh nghĩa tạm là "phóng viên tuần báo TN". Cuộc phỏng vấn này có kết quả khá tốt đẹp nhờ các học sinh tham dự vui vẻ, nhiệt thành.

NHỮNG PHÚT ĐẦU : MÙA HÈ LÀ THẢNH THƠI

Cuộc phỏng vấn được khởi sự vào chiều thứ ba (10-4) mục tiêu thứ nhất là các trường tư. Vì tôi thấy rằng các trường này đến cuối tháng tư là bãi trường rồi. Trường được tôi "trổ nghề" đầu tiên là trung học Thời Đại ở Nguyễn Huỳnh Đức. Lý do: nhà tôi ở gần đó. Những giây phút đầu tiên của cuộc phỏng vấn có nhiều cái tức cười gần như ngớ ngẩn. Hôm đó, gần 6 giờ chiều, tôi mới rảo bộ đến trường. Đến nơi, đúng lúc trường vừa tan học. Khoái chí tôi cười toe, đứng ở bên này đường chờ đợi. Giây phút, một đám nữ sinh băng qua đường và tiến gần đến phía tôi. Phải cố gắng lắm, tôi mới di nổi đôi chân để chận  đường đi của họ và nở một nụ cười hiền: "Chào các cô". Đám nữ sinh nhìn tôi bỡ ngỡ, rồi quay sang ngó nhau như dò hỏi, song quả không hổ danh là "nữ nhi", chỉ một giây sau họ quay lại chào tôi: "Chào anh". Tôi cười tươi chụp lấy cơ hội lia láu:

- Không giấu gì các cô, tôi muốn làm một cuộc phỏng vấn "chơi" để biết rõ tình cảm của học sinh về mùa hè. Mong các cô vui lòng bỏ chút thời giờ tham dự cuộc phỏng vấn nhỏ này cho vui.

Nói xong một hơi dài, tôi thở phào khoan khoái và hí hửng chờ đợi. Nhưng, ơ kìa đám nữ sinh bỗng dưng quay ra nhìn nhau, mím chặt đôi môi để cố nén tiếng cười khiến mặt họ đỏ rần. Nhưng, có lẽ kẻ đỏ mặt nhất lúc ấy phải là tôi. Thật ngượng chết đi được. Thời may, một cô nàng có vẻ gầy gầy, quay lại gỡ rối cho tôi:

- Xin anh nói rõ hơn, phỏng vấn này để "chơi" hay thực ra có mục đích gì khác?

Tôi thở nhẹ, thầm cám ơn cô nàng và gãi đầu cười:

- Thú thật tôi phỏng vấn đây là để làm một bài phóng sự cho tuần báo TN.

Cô nàng tròn mắt:

- Ý! Thế ra anh là "phóng viên TN"?

Tôi lúng túng:

- Ơ phải... à mà không... ơ thì cứ tạm gọi là thế.

Cô nàng phì cười:

- Có thế tụi này mới trả lời cho anh, nào xin mời...

Tôi thấy tưng tức, song cố làm màn vui vẻ:

- Cám ơn cô, tôi có vài câu hỏi ngắn thôi (tiếp luôn), câu thứ nhất: Xin các cô vui lòng cho biết khi hè tới cảm tưởng của các cô ra sao.

Một cô hộ pháp khẽ nháy mắt với các bạn, rồi cười:

- Ồ! Vui lắm. Bởi sau bao tháng mệt mỏi vì học tập, được dịp nghỉ ai mà hổng khoái.

Tôi ghi vội lên tập giấy câu trả lời đó, và quay sang mấy cô kia:

- Còn các cô thì sao ạ?

- Như bạn tui.

- Vâng! Tôi xin đưa ra câu hỏi thứ nhì: Ngoài những yếu tố vừa nêu, còn những yếu tố nào khiến các cô thích mùa hè?

Các cô quay sang nhau như dọ ý, sau những cái gật nhẹ, cô hộ pháp lại trả lời:

- Tôi xin trả lời cho tôi nói riêng, và các bạn tôi nói chung. Yếu tố sau khiến tụi tôi ưa hè vì chúng tôi được rảnh rỗi, có thể đi pic-nic, xi-nê v.v... tùy ý thích.

Ghi xong câu trả lời, tôi tiếp luôn:

- Vâng, thế qua các cuộc pic-nic hè hay giải trí hè các cô có thấy gì là bổ ích không ạ?

Vẫn người trả lời cũ:

- Bổ ích lắm chứ. Chúng tôi được thoải mái, học thêm được những điều mới lạ...

- Như thế, mỗi khi hè đến các cô thích lắm phải không ạ?

- Phải.

- Vậy chia xa nhau không làm các cô buồn sao?

- Có chứ, nhưng vài ngày sau là hết liền.

Khẽ liếc đồng hồ, tôi vui vẻ:

- Thôi, thế tạm đủ rồi. Cám ơn các cô và xin chào.

Đám nữ sinh chào lại rồi bước đi, nhưng những tiếng cười khúc khích của họ vẫn còn vẳng lại. Phớt tỉnh, tôi nhanh nhẹn tiến đến quán sinh tố gần đó, để phỏng vấn mấy ông học sinh đang giải khát. Sau lời chào xã giao, tôi lại nói phỏng vấn chơi, để lại bị cười vào mũi. Bí quá, tôi đành giới thiệu đại là "phóng viên TN". Họ mới vui vẻ trả lời, kết quả được ghi nhận như sau:

Câu thứ nhất họ trả lời:

- Rất vui. Vì được thảnh thơi qua 1 năm học điên đầu.

Câu thứ hai hơi tếu:

- Yếu tố nữa khiến tụi tôi khoái hè, vì được thảnh thơi chơi giỡn hợp "gu".

- Tuy nhiên, khi hè về phải rời xa thầy bạn, trường, anh vẫn buồn chứ?

- Có, mà ít lắm.

Tôi cất bút vào túi chào nhóm nam sinh và toan quay gót, nhưng một cậu gọi giật lại cười hì hì:

- Tôi xin nói rõ, những câu trả lời vừa rồi chỉ hợp với bạn tui. Còn tui thì khác. 

Tôi móc bút ra, mừng rỡ:

- À! Vậy hả? Vâng xin anh...

Anh chàng ngắt lời tôi:

- Khỏi, tui vẫn còn nhớ những câu hỏi, xin trả lời luôn: hè tới tui vẫn như không, chả vui chả buồn.

Tôi vẫn bình tĩnh:

- Xin cho biết lý do?

- Giản dị lắm "ông phóng viên" ạ! Bởi tôi hổng có mùa hè. Năm nào cũng phải học "cua" lớp hè cả.

Chúng tôi bật cười vui vẻ trước câu trả lời đó. Tôi mỉm cười:

- Anh học lớp hè từ...

Anh chàng cười khì, lại ngắt lời tôi:

- Từ năm Đệ thất lận "ông phóng viên" ơi!

- Tuy nhiên, khi học lớp hè, anh vẫn phải xa cách bạn bè, thày dạy, trường học thân yêu. Và anh phải có...

Anh chàng lại trổ tài ngắt lời, pha trò:

- Nam nhi chi chí như tôi mà "ông phóng viên".

Tôi cười theo, đùa:

- Thế cơ à? Thật là "cổ kim hi hữu". Xin cảm ơn "ông không có mùa hè" và xin chào tất cả.

Chúng tôi đồng nở nụ cười tạm biệt, thân mật...

HÈ CHÁN QUÁ TRỜI

Những ngày kế tiếp, tôi cố mượn xe 1 người chú, lông bông nhiều nơi, phỏng vấn nhiều trường lớn nhỏ như Trưng Vương, Gia Long, Pétrus Ký, Cơ Đốc, Lê Bảo Tịnh v.v... và kết quả cũng chẳng khác gì mấy lần trước nghĩa là đối với phần đông nam sinh: hè là mùa thảnh thơi, vui thú lông bông ; đối với đa số nữ sinh: hè là mùa buồn nhiều hơn vui vì phải xa cách, ít "ngao du" đây đó.

Tuy nhiên, không phải cuộc phỏng vấn được trôi chảy êm đẹp. Nó cũng gặp đôi trở ngại tức cười và không kém phần nguy hiểm ở hai trường Gia Long và Lê Bảo Tịnh Saigon.

Sáng thứ sáu (13-4) Giáo sư hai giờ sau bị đau, lớp chúng tôi được nghỉ. Thay vì về nhà, tôi chạy lên Saigon để tiếp tục cuộc phỏng vấn. Lang bang Saigon một hồi đợi đến 11 giờ trưa, tôi phóng đến trường nữ trung học Gia Long "trổ nghề". Cũng công việc cũ, tôi chận đầu ba nữ sinh, khi ba cô nàng rảo bộ đến gần. Và cũng tự giới thiệu là "phóng viên TN", tưởng cuộc phỏng vấn được vui vẻ chấp thuận. Ai dè ba cô nàng nghiêm sắc mặt thốt lời đầu tiên:

- Xin lỗi "ông" chúng tôi không khoái bị chọc ghẹo.

Rồi vùng vằng, ba cô bỏ đi một nước. Ngớ ngẩn một giây, tôi vội chạy theo phân trần:

- Không phải thế đâu. Nếu các cô không chịu phỏng vấn thì thôi. Nhưng đừng cho tôi là này nọ.

Ba cô nữ sinh vẫn nghiêm nghị:

- Hừ! Có gì là bằng chứng?

Tôi thoáng bối rối, nhưng vụt cười toe lôi "bóp" ra, lấy thẻ GĐTN chìa trước mặt ba cô nàng. Ba cô khẽ liếc qua rồi chợt cười... hiền:

- Ủa? Thế ra "ông" là M.H hả? Tụi tôi cũng là T.N đó.

Tôi thu hồi cái thẻ lại, cười:

- Vâng! Chắc ba cô đã hiểu. Xin chào ba cô.

Tôi toan bước đi, nhưng ba cô nàng gọi lại ngỏ ý "xin lỗi" và xin tôi cứ việc "phỏng vấn" tha hồ. Nhưng phải phỏng vấn lẹ, kẻo người nhà đến đón. Cuộc phỏng vấn có kết quả: Rất buồn khi hè đến, vì không những phải chia tay nhau mà còn phải "cấm cung" học thêm cho giỏi nữa. Cũng vẫn thường làm lưu bút. Suốt mấy tháng hè bị "cấm cung" buồn quá trời.

Chận đầu, phỏng vấn thêm nữ sinh Gia Long khác, tôi có kết quả tương tự như trên, trừ thiểu số là được đi nghỉ hè đó đây, còn đa số... nằm nhà ngủ! Do đó mà "hè buồn quá trời..."

Chiều hôm đó, tôi lông bông tới trường Lê Bảo Tịnh ở Trương Minh Giảng. Lần này phỏng vấn nam sinh trước và được họ cho biết: Hè vừa buồn vừa vui, họ cũng được đi đó đây, nhưng vẫn thấy buồn, chính họ cũng chẳng hiểu tại sao nữa. Họ cũng làm lưu bút nhưng không tặng quà kỷ niệm. Cám ơn những nam sinh xong, tôi xoay qua nữ sinh và được biết: Hè thật buồn với nữ sinh Lê Bảo Tịnh, vì phải xa lìa bè bạn, thày dạy dấu yêu. Họ rất ít đi chơi, chỉ ngồi nhà giúp việc gia đình và "mộng làm văn sĩ". Cũng rất thường làm lưu bút cuối năm.

Phỏng vấn nữ sinh xong, tôi toan leo lên xe ra về. Bốn anh chàng to lớn đợi sẵn từ bao giờ, chận lại. Họ khiêu khích tôi, họ đe dọa tôi không được giở lối "tán tỉnh" ở đây. Mặc dù tôi trình cả giấy bút và mục đích họ cũng gạt đi. Tốt nhịn, tôi lẳng lặng tính bỏ về, nhưng những lời nhục mạ quá mức cứ tiếp diễn. Nổi giận, tôi quay lại to tiếng, thế là hai đàng đều "thủ võ" sửa soạn nghinh chiến. Rất may cho thân còm của tôi, vài người lính qua đường thấy vậy can ra. Bốn "ông to lớn" chửi thêm vài câu rồi bỏ đi. Buồn bực tôi cũng bỏ về mặc những lời xì xào đằng sau. Hôm đó là ngày gì mà thật xui, về đến nhà tôi chợt bật cười trong nỗi tức, nhủ thầm: "Là ngày 13 lại thứ sáu, hừ! Mình không hề tin dị đoan, ắt hẳn mày muốn cho tao biết sự xui xẻo của mày phải không con số 13?"

Đó thật là những... "khó khăn trong nghề" chăng?


HÈ SƯỚNG GHÊ NƠI

Mặc dầu gặp xui, chiều hôm sau, tôi vẫn lên đàng chu toàn... "nhiệm vụ". Kỳ này, tôi xoay chiều cuộc phỏng vấn, nghĩa là đi phỏng vấn học sinh tiểu học. Ngày hôm đó, tôi gặp nhiều vui vẻ. Vì các em tiểu học thật hồn nhiên ngây thơ và dễ thương. Đối diện với các em tôi được tự nhiên và cởi mở hơn, tuy rằng lúc mới chận đường các em đều sợ sệt tôi cho tôi là... "bố mìn". Kết quả qua các trường tiểu học (như: Võ Tánh, Trương Minh Giảng, Tân Phước...) như vầy: Hè đến các em rất vui, vì khỏi phải đi học, được chơi bời theo sở thích như: nhảy dây, lò cò, bắn bi, bắt dế... Dầu vậy những ngày cuối năm các em thật buồn vì phải xa thày, xa bạn, có em đã khóc nức nở vào ngày cuối năm. Dĩ nhiên các em không biết làm lưu bút, nhưng đã biết tặng nhau những bức hình, quà mọn mùa hè để kỷ niệm.

Một pha rất vui vẻ nhưng không kém cảm động. Đó là ở trường tiểu học Trương Minh Giảng (dưới cầu T.M.G một quãng ngắn). Chiều hôm đó, cũng gần 6 giờ. Tôi đứng ngay ở cổng trường để đợi các em tan học. Lúc được "trổ nghề" tôi chận ba em gái khoảng trên dưới 11 tuổi. Lần này, tôi thay đổi chiến thuật với nụ cười thật hiền như... tiên:

- A! May quá. Chào các em.

Ba cô bé ngỡ ngàng nhìn nhau, rồi nhìn tôi, ba cô bỗng nhiên đâm ra sợ sệt quay đi nơi khác. Tôi vội chạy theo ngồi xuống cười nhỏ nhẹ:

- Các em đừng sợ, anh là người của báo T.N tới thăm các em đó mà.

Ba cô bé vụt mừng rỡ, reo lên:

- Ủa? Thế ra anh là "người T.N hả? Tụi em coi báo này hoài à. Báo hay ghê anh ơi.

Tôi mừng húm:

- Ủa? Thế à? Thích nhỉ.

Ba cô bé bỗng nhiên trở nên bạo dạn, hỏi han liên miên về tôi, nói liên miên về tờ báo. Khiến tôi chẳng sao đáp kịp, sau sợ mất thì giờ, tôi buộc lòng chận ngang:

- Ừ! Báo hay ghê. Mà các em cho anh hỏi cái này nha, chịu không?

Ba cô bé rạng ngời ánh mắt, vui vẻ cười:

- Dạ chịu.

Tôi cười nhẹ:

- Anh muốn hỏi các em khi hè tới các em vui hay buồn?

Ba cô bé thích thú cười tươi, nhao nhao:

- Vui lắm anh ơi! Chúng em khỏi phải học nè, được chơi lò cò, nhảy dây đã đời nè. Sướng ghê nơi.

- Thế cơ à? Mà hè các em có đi đâu hông?

- Hông anh ơi! Nhưng vui lắm, được chơi hông à.

Tôi phì cười trước vẻ hồn nhiên, ngây thơ của ba em và toan hỏi thêm, thì người nhà tới đưa ba em về. Tới lúc đó tôi mới biết là ba chị em. Khi lên xe, ba em còn ngoái cổ lại la to:

- Tụi em về nghe anh.

Tôi vẫy tay, nói với theo:

- Ừ! Về vui nha.


TỔNG KẾT

Như vậy mùa hè là mùa được học sinh có cảm tình hơn mọi mùa khác, là mùa gây cho học sinh biết bao xao động buồn, vui, thương, tiếc, hận.

Có người vui vì hè được nghỉ ngơi, du ngoạn, đi chơi thỏa thích. Có người buồn vì phải xa nhau và ít được đi đó đi đây. Có người buồn và vui vì phải chia ly nhưng vẫn được đi chơi hè v.v...

Tuy nhiên, dù sao đi nữa, mùa hè vẫn là mùa gây được nhiều cảm tình trong giới học sinh và gây cho họ nhiều xao động thân tình. Sự kiện này được bày tỏ rõ rệt nhất là đa số học sinh đều làm lưu bút kỷ niệm. Dù đối với phái nam vốn cứng dắn, ưa thích mùa hè đi chăng nữa.

MAI HOẠT   

(Sơ hạ 1973)   

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 90, ra ngày 20-5-1973)

Nguồn : https://tuoihoandmore.blogspot.com

NHỮNG NGÀY ĐI BÁN BÁO THIẾU NHI - Đặng Hoàng

Y hẹn như lúc chia tay tại tòa soạn hồi đầu tuần, chiều hôm đó bác Văn Việt "mò" tới tôi. Lần này bác đến sớm hơn thường lệ nghĩa là đồng hồ vừa chỉ đúng 14g00 giữa lúc tôi còn đang "say sưa trong giấc điệp" bỗng hốt hoảng choàng dậy vì tiếng còi xe Honda Tin... tin... Tin... tin dồn dập ngay ngoài cửa.

Sau vài phút nghỉ ngơi, trà nước, thuốc lá, bác Văn Việt vào đề ngay.

- Vì chủ nhật vừa rồi đã hẹn có chuyện cần gặp anh nên hôm nay tôi tới để bàn với anh về vụ Thiếu Nhi đây.

Vốn dĩ quen ngủ trưa từ lâu dù nhiều lần muốn bỏ nhưng không được, nay phần còn ngái ngủ vì chưa "đã" giấc, phần chẳng hiểu "nếp tẻ" gì cả thành thử tôi ngỡ ngàng:

- Chuyện gì thế anh?

- Chắc anh cũng rõ là hiện nay tờ TN lỗ quá trời. Có lẽ vì bận nên anh ít tới tòa soạn, tôi được anh chị Nhật Tiến cho biết về tình trạng báo Thiếu Nhi : Mỗi kỳ ấn hành tổng số bán được chỉ bằng một phần năm thành thử trung bình hàng tuần tòa soạn lỗ một trăm ngàn đồng.

- Vâng tôi có nghe nói là báo TN không chạy nhưng đâu ngờ lỗ nặng đến thế. Tôi cứ đinh ninh rằng tòa soạn đã gửi thư ngỏ tới Quý vị giáo chức và phụ huynh các em thiếu nhi trên toàn quốc để trình bày rõ mục đích chủ trương đồng thời kêu gọi sự giúp đỡ (bằng cách mua báo) thì hẳn là con số độc giả phải gia tăng chứ sao lại sụt được nhỉ.

- Công việc đó đang xúc tiến nên phải chờ một thời gian lâu mới biết kết quả, hiện tại thì các nhà phát hành thông báo là vì ảnh hưởng thời cuộc nên số báo gửi đi được trả về nhiều hơn trước, nhất là mấy tỉnh vừa gặp chiến nạn.

- Vậy thì tòa soạn đã tìm giải pháp cứu vãn nào chưa?

- Có chứ anh. Nếu tình trạng này kéo dài, chắc chắn TN sẽ phải in bớt số lượng, và trong tương lai có thể trở thành bán nguyệt san hoặc nguyệt san không chừng... cùng lắm mới đành phải đóng cửa.

- Chà! "Kẹt" ghê nhỉ. Đang từ tuần san mà tụt xuống bán nguyệt san hoặc nguyệt san thì tờ báo còn gì để mà đăng nữa đây. Lúc ấy hẳn là T.N sẽ có nhiều thay đổi về hình thức lẫn nội dung mất thôi.

- Chính vì điểm ấy nên tôi bàn với anh thế này. Anh và tôi chịu hy sinh một thời gian thử xem có hy vọng đỡ được phần nào lỗ lã cho TN không. Tôi đề nghị là chúng ta sẽ đích thân đem báo tới quảng cáo tại các trường. Sau này các em học sinh đã quen với tờ TN rồi, lúc đó tôi sẽ tìm cách gửi báo thường xuyên, anh nghĩ sao?

Tôi nêu lên vấn đề cần thiết là phải có người đi giới thiệu từng trường vì ngay tại Saigon này, nhiều em học sinh vẫn chưa đọc tới T.N, vì thế, anh chị Nhật Tiến đã nhờ sự tiếp tay của chúng ta. Đáng lẽ tôi tới gặp anh từ lâu nhưng vì anh mới xuất viện và còn trong thời kỳ dưỡng bệnh nên cứ chần chừ mãi đến bây giờ.

- Có thể là ở giai đoạn này tờ T.N còn mới lạ, nhưng hy vọng rằng trong tương lai, T.N sẽ thu hút được nhiều cảm tình của mọi giới. Dù sao thì với anh, tôi cũng nhận lời đi kiếm thêm độc giả cho T.N, xin anh đừng ngại... Vậy bao giờ chúng ta khởi sự?

- Tùy ở anh, nhưng nếu sớm được ngày nào hay ngày ấy.

- Vậy thì kể từ mai tôi sẽ bắt tay vào việc ngay. Xin anh cho tôi danh sách các trường tôi sẽ phụ trách.

- Tạm thời anh cứ tới các trường gần khu vực này đã, khi nào tiện, chúng ta sẽ đi tới các trường xa xa hơn anh ạ.

Thế là bác Văn Việt mở cặp lấy ra một xấp báo T.N gồm mấy số 60, 61, 62, 63, 64 và 65 đã đóng dấu "kính biếu" kèm theo hai loại "Bức thư ngỏ" kính gửi Quí vị phụ huynh học sinh và quí vị Giáo chức trên toàn quốc.

- Đây, tôi xin gửi anh một ít báo mới nhất để làm phương tiện giới thiệu.

- Anh cứ yên chí, tôi sẽ gặp lại anh sau khi hoàn tất công tác.

ĐI "MÓC NỐI"

Sáng hôm sau, "lên khung bộ đồ đại trào, cà vát cẩn thận" tôi cắp theo một ít báo để đi "móc nối" (1). Tôi cũng cần thưa ngay với quý vị độc giả T.N là công việc "móc nối" này hoàn toàn không có gì là phạm pháp đâu nhé, vì ngoài tờ chứng nhận của tòa soạn, tôi còn bản "phô-tô-cóp-py" giấy giới thiệu của Bộ Quốc Gia Giáo Dục cho phép tòa soạn cử người tới các trường Trung Tiểu học trên toán quốc để quảng cáo đàng hoàng. Hai giấy đó tôi giữ thật cẩn thận và chỉ lấy ra khi cần, xong lại cho vào bao thơ ngay kẻo lỡ mà thất lạc thì hỏng bét. Để bảo đảm hơn nữa, tôi dùng hai, ba cái "át-tát" ghim chặt bao thư vào phía trong bìa cứng, bên ngoài còn chằng thêm mấy "sợi thung" cho chắc ăn, bởi lẽ các cụ nhà ta đã dạy rằng "cẩn tắc vô áy náy" mà lỵ.

Trường được tôi chiếu cố trước nhất là Trung Tiểu học Mai Khôi Chí hòa.

Vừa bước vào văn phòng và may mắn gặp lúc vắng khách, tôi ngỏ ý xin yết kiến bà hiệu trưởng. Một trong mấy nhân viên đang cặm cụi ghi chép liền mời tôi sang phòng bên. Lát sau bà hiệu trưởng tới, tôi trình giấy phép của Bộ Quốc Gia Giáo Dục cùng tờ chứng nhận của tòa soạn rồi nêu rõ mục đích của mình:

- Thưa bà, đại diện cho tuần báo Thiếu Nhi, hôm nay chúng tôi đến đây, trước hết là để xin kính biếu bà mấy số báo mới nhất với ước mong được bà thẩm định giá trị bài vở về phương diện giải trí và giáo dục, sau nữa xin bà vui lòng cho phép chúng tôi gửi bán hàng tuần một số báo tại trường...

Rất vui vẻ, bà hiệu trưởng cho biết:

- Vì hết sức quan tâm tới phần đức dục của các em học sinh nên tôi cũng đã đọc qua một số báo dành cho trẻ em trong đó có tờ T.N của các ông. Chúng tôi nhận thấy tờ báo này khá với nhiều bài vở hữu ích, đã vậy, lại còn in đẹp nữa... Vâng, ông có thể gửi bán ở đây được lắm, tuy nhiên tôi sẽ giới thiệu ông với Dì giám học, người chuyên phụ trách về sách báo thư viện nhà trường, vì chúng tôi đã phân chia nhiệm vụ rõ rệt...

Qua lời giới thiệu của bà hiệu trưởng, Dì Giám học hỏi tôi những chi tiết về giá cả, ngày và cách thức nhận cũng như trả lại báo xong, tôi kiếu từ ra về vì còn phải đi nơi khác.

Liền trong mấy ngày, tôi tới các trường Nhân Văn, Tiến Đức, Nhân chủ, Nam hòa, Văn Đức, Sao Mai, Thánh Tâm (đường Tô Hiến Thành), Thánh Mẫu, Tân Việt học đường, Thượng Hiền, Nguyễn Công Trứ, Tiền Giang v.v... Nơi nào tôi cũng "sao y chánh bản" những lời đã trình bày ở trường Mai Khôi kèm theo một số báo biếu.

Điều làm tôi hứng khởi nhất là chỉ trừ một vài địa điểm từ chối không nhận cho gửi bán TN với lý do thiếu người phụ trách còn ngoài ra tất cả quý vị hiệu trưởng, giám học, tổng giám thị đều vui vẻ chấp thuận cho TN được phép gửi bán thường xuyên tại trường.

Để các em học sinh kịp thời có báo mới đọc, kể từ mỗi tuần lễ sau đó, tôi dành hai buổi chở theo hàng chồng báo TN trên chiếc mô-bi-lét cọc cạch tới từng nơi để "móc nối" để giao rồi thu về số báo chưa bán hết. Tất nhiên, tôi vẫn liên lạc với những trường nào chưa có "ý kiến của vị hiệu trưởng" hầu thu xếp với bác Văn Việt.

ĐI BÁN BÁO

Thấy số báo gửi tới trường trong vài kỳ đầu chưa được "chạy" lắm nghĩa là nhận 50 số chỉ bán được 4, 5 số (có nơi chẳng được số nào), nhiều vị phụ trách đã ngỏ ý tiếc cho chúng tôi "mất công vất vả mà chả có kết quả":

- Nếu có thể được, tòa soạn nên cử người tới giới thiệu tận các lớp thì chắc là "khá" hơn, chứ chỉ để ở văn phòng thế này làm sao các em biết mà mua.

Ý kiến này quả thực rất chính đáng vì hai lý do. Trước hết, một số trường muốn tránh bị hiểu lầm là thiên vị TN trong khi nhiều báo khác cũng gửi bán tại đây lại không được giúp đỡ tận tình. Thứ nữa "sự hiện diện của chính các nhân viên tòa soạn có lẽ sẽ thu được nhiều cảm tình của các em học sinh hơn" (lời của một vị giám học nói với chúng tôi). Vì thế, lần nữa, bác Văn Việt lại đề nghị:

- Đây là dịp thuận tiện để chúng ta tiếp xúc thẳng với các em học sinh thì mới biết được mức hấp dẫn của TN ra sao. Thôi thì anh và tôi chịu khó tới bán thử tại mỗi trường một lần.

Sau nhiều dịp bàn luận, chúng tôi chọn trường Nhân Chủ làm địa điểm thí nghiệm, vì từ cụ Giám học cho tới quý vị giáo sư đều hết lòng giúp đỡ chúng tôi bằng cách mời mấy em đại diện học sinh các lớp sáng và chiều tới để hướng dẫn chúng tôi đến từng lớp một.

Sáng hôm đó, bác Văn Việt và tôi, mỗi người ôm theo năm chục tờ báo Thiếu Nhi số mới nhất, chia nhau vào từng lớp. Đợi em đại diện trình bày với giáo sư rồi giới thiệu với các bạn học xong, tôi mới bước vào chào giáo sư và... "xuất ngôn" liền:

- Chào các em! Chúng tôi đại diện tuần báo TN, hôm nay được quí vị Hiệu trưởng, Giám học và Giáo sư của các em đây cho phép tới tiếp xúc thẳng với các em để giới thiệu tờ báo này (vừa nói, tôi vừa cầm một tờ giơ cao lên cho các em thấy)... Đây là một tờ báo giải trí và giáo dục đã được bộ QGGD chấp nhận cho đem đến các trường Trung, Tiểu học trên toàn quốc để quảng cáo... Ngoài phần trình bày đẹp đẽ, bài vở dồi dào, các em còn có dịp tìm hiểu hàng tuần những để tài về văn chương, khoa học, nghệ thuật, lịch sử, địa lý, vạn vật, danh nhân thê giới v.v... Nếu là các em trai thì đã có trang giải trí Tin Tin (phóng tác) truyện tranh VN (của họa sĩ Nguyễn Tài) và ở mặt bìa sau là truyện Donalt của Walt Disney... Phần dành cho các em gái là trang giữa với các mục thêu thùa, làm bánh, giải đáp thắc mắc v.v... và v.v... Báo này ở ngoài sạp bán 50đ một tờ, nhưng hôm nay, đặc biệt trong buổi sơ ngộ chúng tôi chỉ bán với giá 40đ (2) gọi là để giới thiệu. Mong rằng các em sẽ hết lòng ủng hộ... Em nào muốn mua xin cứ ngồi tại chỗ và giơ tay lên, chúng tôi sẽ đến tận bàn.

Thường thường sau câu mở đầu rất chi là "dài dòng văn tự" ấy, các em nhao nhao lên bàn tán. Có em xin tôi "cho cháu mượn coi thử đã, bác!" tôi cũng chiều ý. Cầm tờ báo trên tay, hai ba em xúm lại cùng xem rồi nhìn nhau dò hỏi. Hầu như ở lớp nào cũng vậy, hễ có một em mua trước thì các em khác mới ùa theo.

- Mua không mầy?

- Mầy có mua thì tao mới mua.

- Ờ... ờ... báo này mua được, mua đi.

- Nhưng tao không đủ tiền, mầy cho tao vay nhé v.v...

Quyết định rồi các em giơ tay:

- Bác bán cho cháu một tờ!

- Cháu, một tờ đi bác!

- Cháu có sẵn tiền lẻ mà, bác!

Thế là tôi phải xê dịch lung tung trong lớp để tới tận bàn các em vừa trao báo vừa thu tiền. Có em đưa cả giấy năm trăm ra để tôi trả lại.

Nhắc đến mục thối tiền này, tôi không nhịn cười khi nghĩ đến biện pháp "làm việc mau lẹ" của bác Văn Việt như sau: Để tranh thủ thời giờ vì tại mỗi lớp chúng tôi chỉ dám làm phiền quí vị giáo sư năm bảy phút là củng, bác Văn Việt đã lo đổi sẵn hơn một ngàn tiền lẻ gồm loại 20đ, 10đ và 5đ đựng trong hai bọc ny lông : bác giữ một còn bọc thứ hai tôi giữ, ấy là chưa kể mỗi người còn thêm một bọc tiền giấy nữa. Nếu bỏ tất cả tiền vào túi quần "nó" phồng lên coi "kỳ" quá thành thử ai nấy hai tay ôm chồng báo còn nắm theo bọc tiền, nên mỗi khi di chuyển âm thanh "lẻng xẻng" phát ra ầm ĩ, chẳng khác gì mấy bà buôn bán ngoài chợ kiếm tiền lẻ trong bịch vải đeo bên mình ra trả cho khách hàng vậy.

Trung bình tại mỗi lớp, chúng tôi cũng bán được hai chục tờ vì tương đối các em có sẵn tiền. Trước khi sang phòng bên, tôi không quên nhắc vài câu:

- Đại diện tuần báo TN, tôi xin cảm ơn các em với ước mong rằng các em sẽ tìm được những trang báo giải trí lành mạnh và trở thành độc giả thường xuyên của chúng tôi... kể từ tuần tới, em nào muốn mua báo TN, xin liên lạc với vị phụ trách X vào giờ ra chơi vì chúng tôi có gửi bán thường xuyên ở đây. Cám ơn các em.

"BÁC CÓ PHẢI LÀ BÁC ĐINH GÔ KHÔNG BÁC?"

Sau lần trắc nghiệm kể trên, số báo gửi bán ở đó tăng lên dần dần. Phấn khởi, bác Văn Việt và tôi tiếp tục giới thiệu TN tại các trường khác như Nghĩa Hòa, Tân Việt, Khuông Việt, Tân Sơn Hòa, Trường Quốc Gia Mỹ Nghệ (Gia Định), Chi Lăng, Phú Mỹ, Hiếu Nghĩa, Lữ Gia, Quốc Toản, Đồng Nai, Cần Tiến, Minh Tâm, Xóm Củi v.v...

Vì đã được nhà trường chấp thuận và thông báo trước nên khi chúng tôi tới, các em đều vui vẻ và chiếu cố TN tận tình. Có lắm bận chúng tôi phải lên xuống hai ba tầng lầu để lấy thêm báo mà vẫn không đủ đến nỗi ngay chiều hôm đó hoặc sáng hôm sau, bác Văn Việt phải "lóp ngóp cái thân già" đưa thêm xuống trường một số báo gửi bán cho các em chưa kịp mua.

Suốt thời gian đi kiếm thêm độc giả cho TN, tôi đã gặp vài ba trường hợp đặc biệt sau đây tại mấy trường khác nhàu (nhưng không nhớ rõ trường nào).

Một em học sinh nhìn tôi ngập ngừng muốn nhờ điều gì rồi lại thôi. Chờ mãi cho tới khi tôi tới gần em mới hỏi:

- Thưa bác bác có bằng lòng bán chịu không bác?

- Em hỏi bán chịu là bán như thế nào?

- Dạ, cháu chỉ có 35đ thiếu mất 5đ. Vậy bác bán chịu cho cháu, mai bác trở lại đây cháu trả nốt, nhé...

Một em khác chạy theo chúng tôi xuống văn phòng, dặn với:

- Tiếc quá, cháu không đủ tiền (vừa nói em vừa xòe bàn tay cho tôi thấy hai đồng 10đ). Mai bác đến đây sớm vào khoảng bảy rưỡi, tám giờ thì cháu mới mua được vì mỗi ngày má cháu chỉ cho hai chục uống nước thôi.

Một em khác nữa không có tiền (hay đã hết tiền rồi cũng nên) nhờ biết địa chỉ của tôi mới yêu cầu:

- Bác bán cho cháu một tờ, chốc nữa tan học cháu sẽ đến tận nhà bác trả tiền.

Với những "ca" đặc biệt này, chúng tôi đều thỏa thuận bán ngay bằng số tiền các em sẵn có, chứ không "chờ đến mai trở lại lấy nốt, vì thấy cần nâng đỡ các em ham học hỏi tìm hiểu qua sách báo lành mạnh, và cũng muốn đo thử mức độ thật thà ngay thẳng của các em học sinh ra sao. Quả nhiên đến tối, em đó đạp xe tới trả tiền đầy đủ khiến tôi hết sức cảm động. (Sau này có dịp gặp lại, em cho biết vẫn mua báo TN đều đặn từ đó đến nay (6-73).

Nhiều lần trong khi bán báo, chúng tôi được các em hỏi những vấn đề liên quan tới bài vở, nhân viên tòa soạn, chẳng hạn:

- Cháu muốn viết bài gửi đăng báo mà chả biết có được đăng không nữa.

- Thì em cứ gửi tới, hễ hay là được đăng liền.

- Ai chọn lựa  bài thế bác?

- Chú Nhật Tiến.

- À, bác ơi, chị Mai Loan, chị Đỗ Phương Khanh và cô Nhật Tiến, ba người ấy là một phải không bác?

- Để khi nào ghé tòa soạn tôi hỏi kỹ lại đã, vì chính tôi cũng không rõ có đúng như vậy không.

- Bác nói dối, bác mà không biết thì còn ai biết.

- Tôi cũng chẳng hiểu là tôi có nói dối không nữa.

Vui nhất là một lần nọ, mấy em cứ nhìn tôi xì xào to nhỏ mãi rồi mới hỏi:

- Bác ơi bác, bác có phải là bác Đinh Gô không bác?

Giật mình đến thót một cái, tôi vừa nực cười vừa tự nhủ: "Chết chửa, mình "đẹp giai" hồi nào đâu mà các em này lại tưởng mình là nhân vật ồn ào, ầm ĩ nhất trong trang Siêu Thị Hoa Hồng nhỉ? Hẳn là còn lâu lắm mình mới "bảnh" bằng Đinh Gô, nhưng nếu bây giờ cứ nhận bừa đi nhỡ bác Đinh Gô thứ thiệt 100% biết được sẽ đưa ra tòa về tội "đạo danh" thì chết, nghĩ thế, tôi phải chối bai bải:

- Ấy... ấy... Tôi không phả là bác Đinh Gô đâu nhé!

- Vậy chú Bách Khoa có phải là bác không?

- Đâu có.

- Hay bác là bác Trường Kỳ?

- Trật nốt.

- Vậy thì nhất định bác phải là bác Vịt Mò, đúng không bác?

Tôi ngó lại tìm bác Văn Việt nhưng bác lại đang bận tiếp chuyện vị giám học ngoài hàng hiên nên tôi phải cải chính:

- Các em đoán sai hết rồi.

- Vậy bác có viết bài trên báo TN không đã?

- Có chứ, nếu em nào nói trúng tôi sẽ tặng một tờ TN ngay.

Lần lượt các em nêu lên tên: Bình Electronic, Vi Vi, Vương Nghiêm, Lê Xuân Nho, Thu An, Trần Ngọc Kính, Trương Phú Thơ, Tế Xuyên, Yếu Phu v.v... đều bị tôi lắc đầu nguầy nguậy. Giữa lúc các em tiếp tục nhắc đến một số tác giả khác và có lẽ sắp sửa đến lượt tôi thì may quá, vị giám học bước vào nhắc nhở các em nên tìm mua các loại sách báo lành mạnh, bổ ích, mà đọc, vì thế các em quên luôn.

Lúc ra về ngang sân trường, tôi nhìn vào kính chiếu hậu chiếc xe của bác Văn Việt xem hôm nay mặt mũi mình có dấu vết đặc biệt nào không, nhưng chẳng thấy gì cả. May ơi là may.

"TĂNG GIÁ MỘT VÀI CHỤC ĂN NHẰM GÌ?

Liên tiếp trong mấy tháng trời, hàng tuần bác Văn Việt và tôi (sau này còn thêm cả bác Văn Trung và Huy Yên nữa) tới các trường để giới thiệu TN rồi gửi bán luôn cho tiện, nhờ đó tòa soạn bớt được một phần nhỏ thiếu hụt (mỗi kỳ chúng tôi bán được vào khoảng 500 cho tới 600 tờ).

Vào dịp hè, các trường đóng cửa, bác Văn Việt và tôi xoay ra bán báo bộ bằng cách gửi tại các hiệu sách như Nguyễn Bá Tòng, Đa Minh, Fatima, Nguyễn Đình Tụng, Ái Thơ, Cứu Thế tùng thư, Xây Dựng, Hưng Thịnh, Đoàn Văn, Duyên Dáng, Xuân Thu, Hội quán Dục Anh v.v...

Phải thành thực nhận rằng báo TN đã được các em học sinh biết đến phần lớn nhờ ở sự ủng hộ nhiệt thành của quý vị Linh mục, Soeur, Hiệu trưởng, Giám đốc, Tổng giám thị cùng Giáo sư đã hướng dẫn các em học sinh lựa chọn sách báo đã đọc.

Chúng tôi từng chứng kiến cô giáo nọ chẳng ngần ngại cho học trò của mình muốn mua báo TN được vay tiền rồi trả lại sau ( vì hôm đó chúng tôi tới bất ngờ lại hơi muộn) kết quả là cô đã phải ứng trước hơn một ngàn trả cho gần bốn chục tờ báo, một con số kỷ lục chưa bao giờ chúng tôi đạt được. Một giáo sư khác vui vẻ mua báo TN và trả tiền ngay (dù chúng tôi có nhã ý biếu vị đó một tờ) với mục đích "để các em thấy là không phải tờ báo này chỉ có các em mới đọc mà ngay người lớn cũng coi nữa". Chính một vị giáo sư khác nữa (xin giấu tên) hàng tuần nhận của chúng tôi một số báo rồi chở xuống tận trường bán vốn lại cho học trò của mình, nghĩa là chúng tôi để cho giáo sư bốn mươi đồng một tờ thì giáo  sư cũng bán lại cho các em giá đó chứ không lấy một xu lời. vì theo lời giáo sư thì ở vùng dưới ấy phương tiện giải trí cho các thiếu nhi hầu như không có.

Nếu TN đã được nhiều vị trong ban Giám đốc và Giáo sư tận tình giúp đỡ, thì ngược lại cũng có vị tỏ ra hết sức thờ ơ, lạnh nhạt gần như hất hủi. Theo các quý vị này thì "nhà trường không phải là chỗ bán báo con nít" và "học sinh có thân thì tự lo lấy chẳng việc gì mà phải tận tâm về sách báo giải trí cho các em cho mệt, vì khuyến khích và hướng dẫn mãi mà các em cứ mua những cuốn truyện tranh bậy bạ bán đầy ngoài hè phố thì cũng đành chịu, nếu gia đình không kiểm soát kỹ" hoặc đòi hỏi chúng tôi phải cho nhà trường hưởng bốn, năm chục phần trăm như sách giáo khoa mới nhận, mặc dù chúng tôi đã dành hai mươi phần trăm tặng quỹ hiệu đoàn theo thông lệ.

Nhưng buồn nhất là phải nghe những ý kiến sau đây: "Nếu muốn bán chạy tờ báo, các ông cần chen vào một vài tiểu thuyết tình tứ, thơ mộng, ướt át một chút hoặc chuyện ma quái khủng khiếp thì mới hấp dẫn chứ chỉ biết giáo dục không thôi là thiếu thực tế." hoặc "Lúc này ai cũng lo sinh kế hơi sức đâu mà nghĩ tới báo với bổ, nhất là tờ báo của các ông bán giá năm chục là quá đắt (!). Các ông cứ in đại khái rồi bán thật rẻ năm mười đồng là sẽ đắt như tôm tươi ngay".

Viết đến đây, tôi lại nhớ tới vị phụ huynh học sinh ở gần nhà tôi. Tuy chỉ là một quân nhân bình thường với đồng lương ít ỏi không đủ chi tiêu trong gia đình, vậy mà hàng tuần ông vẫn mua báo TN bất kể giá cả đã tăng (sáu mươi đồng một số). Ông không nề hà cho biết: "Dù rằng báo TN có tăng lên một hai chục tôi vẫn mua. Ăn nhằm gì chuyện đó miễn là tụi nhỏ nhà tôi có sách báo giải trí bổ ích để đọc".

Saigon ngày 15-7-73

ĐẶNG HOÀNG    

------------------- 

(1) Danh từ của bác Văn Việt dùng chỉ việc đi giới thiệu T.N với các trường.

(2) Giá tiền này có thể là 45đ hay 40đ tùy theo quyết định của ban giám đốc nhà trường.

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 106 và 107, ra ngày 7 và 14-9-1973)

  
Nguồn : https://tuoihoandmore.blogspot.com