KHÓM HOA BÊN ĐƯỜNG - Phương Cương

  

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

Xin làm hoa mắc cỡ

Âm thầm trong đêm thanh.

Đất buồn lên hơi thở,

Trên cành sương long lanh...

Tơ trời về vương ngõ

Cho chiều thêm hư không,

Cho lòng hoa bé nhỏ

Mà ôm tình mênh mông

Hoa hờn hoa khép nép

Mưa về ươm ý thơ

Mơ màng hoa rung động,

Êm đềm như cơn mơ...

Trong lòng chiều mờ tím,

Mây nào ru hơi sương

Nắng nào hong cành úa

Mưa nào mang đau thương

Đất buồn lên hơi thở

Âm thầm trong đêm thanh

Cho ngàn đời sau nữa,

Xin làm hoa vô danh...

                      PHƯƠNG CƯƠNG

                                     (MC)

(Trích từ bán nguyệt san Ngàn Thông số 18, ra ngày 20-1-1972)

Nguồn : https://tuoihoandmore.blogspot.com

NGHĨ TỚI BA MÁ - Đỗ Phương Khanh

 

Thư của em B.M.T, Cao Nguyên... Trong gia đình em chỉ có mẹ là người hiểu và thương em mà thôi. Còn ba, ba chẳng thương em mà lâu lâu lại đổ quạu la mắng rầy rà, vả lại cái tánh của ông í khó ghê. Nên em không thương ba mấy, như bằng mẹ em. Mẹ thì dễ hiểu dễ tánh và thông cảm cho con cái ; nên em thương mẹ hơn nhiều. Mà trong gia đình em, các em của em cũng thương mẹ nhiều hơn ba à! Lúc nào mẹ có chuyện gì buồn thì em và các em cũng buồn theo còn lúc nào mẹ vui thì các em cũng vui theo mẹ. Bởi vậy có nhiều lúc em chẳng hiểu sao mà, hễ mẹ em ngồi lại một chỗ như may vá vậy đó, không biết có chuyện gì vui không nữa, mà mẹ em cứ ngồi cười, mẹ em cười thầm hoài à! Chị ơi, lúc đó thì em phải làm sao hả chị?

Trả lời: Chị mừng với em rằng em còn cả cha mẹ. Trong thời buổi chiến tranh này, những em nào còn cả cha mẹ đều là được Thượng Đế ưu đãi, xin cảm tạ Ngài. Điều mừng thứ hai là gia đình em đúng là một gia đình theo truyền thống Á Đông trọng Nho Giáo. Trong những gia đình đó, người cha thường nghiêm và mẹ thường hiền (nghiêm đường nghĩa là cha, từ mẫu nghĩa là mẹ). Trong thâm tâm, tình cha và mẹ đối với con đều nặng như nhau. Nhưng người xưa có câu: "Dưỡng bất giáo, phụ chi quá" nghĩa là: "nuôi mà không dậy, thì lỗi ở người cha". Cho nên, vì tinh thần trách nhiệm, và vì muốn cho con nên người, cha đã phải che giấu tình cảm, tự tạo một thái độ cứng rắn chừng mực để dậy dỗ ngõ hầu con cái không lờn mặt, thì mới kính sợ và vâng lời. Như thế là người cha đã bị thiệt thòi. Phải tự cô lập, trong khi đã là người thì ai cũng muốn được vui đùa cho đời sống bớt hiu quạnh. Chúng ta sau này nên người, phần lớn là đã được hấp thụ một nền giáo dục tốt, mà khổ thay, khi ta biết cảm ơn thì người đã quá già hoặc có khi người đã khuất rồi. Em lại có cái may mắn nữa là có mẹ thông cảm và thương yêu các em. Nhưng cũng đừng thấy mẹ dễ mà đòi hỏi quá đáng, nếu mẹ mà quá dễ tới nỗi cái gì cũng chiều các em, bất kể phải trái thì lại là tai họa cho các em sau này đấy em ạ. Nếu em tin chị, chị xin quả quyết với em rằng ba không khó đâu. Chỉ vì mẹ chiều em quá nên em có cảm tưởng là ba khó. Sự nghiêm nghị đó cần thiết. Là kỷ luật và trật tự. Chị mong em nhận xét kỹ và em sẽ thương ba. Đọc thư em, chị rất lưu ý danh từ "ông í" mà em dùng để chỉ ba. Suy một điều ấy, chị biết em có nhiều thái độ bất kính khác đối với ba dù là vắng mặt. Đó là điều rất đáng tiếc cho em sau này. 

Em ơi! Ba và mẹ đều có trái tim thương yêu con cái như nhau. Mẹ được ưu đãi hơn, được ở vị trí ban phát và bộc lộ tình thương, được con cái đền bồi lại trong suốt cuộc đời. Ba vì bổn phận, phải che giấu tình cảm, phải dậy dỗ, phải đóng vai trò lạnh lùng nghiêm khắc nên con cái sợ và xa cách, trong khi trái tim ba cũng nồng nhiệt thương yêu con cái như mẹ, thật đáng tội nghiệp xiết bao! Em hãy ôm lấy mẹ mà cười, mà chiều chuộng, đùa giỡn khi mẹ ngồi cười một mình, đồng thời hỏi han săn sóc ba khi ba mệt mỏi, khi ba đi, về, khi ba đau ốm, khi ba buồn, vui, vì em ơi, chị tin chắc chắn rằng ba cần những sự đó hơn là bất cứ thành công nào của ba ngoài xã hội em ạ.

Chị ĐỖ PHƯƠNG KHANH     

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 73, ra ngày 14-1-1973)

Nguồn : https://tuoihoandmore.blogspot.com

LÃO RÙA GIÀ - Thế Linh

 

Các chú rùa con bắt đầu đùa giỡn. Chúng nhào lộn, phá phách làm náo loạn cả một vùng, khiến cho các chú cá nhỏ phải giật mình, vội vã tránh ra xa. Đang chơi đùa thỏa thích, chợt cả bọn đồng im lặng dạt ra. Từ trong gộp đá, một lão rùa già khệnh khang bơi ra. lão nhướng cặp mắt lèm kèm nhìn quanh. Thấy lũ rùa nhỏ, lão lè nhè bảo:

- Này, chúng bây đừng phá nữa, yên lặng một chút để ta ngủ chứ.

Nói xong gã lạch bạch bơi đến một phiến đá phẳng và ngả lưng xuống ngáy pho pho. Cả bọn rùa chăm chú nhìn lão già rùa. Một chú bé nhất hỏi:

- Ê! Tụi bây, lão nào mà hách thế?

- Suỵt! Nói nhỏ thôi. Thế ra mày cũng chưa biết tí gì về lão cả à?

- Chưa - Chú rùa nhỏ đáp.

- Thảo nào! Có thế thằng rùa cồ mới gọi mày là "tí nheo" chứ.

- Hừ! Thế tụi bây có biết gì về lão không? - Chú rùa bé hỏi.

- Sao lại không biết. Ai mà lạ gì cái lão ba ria ấy, lão đã sống lâu năm lắm rồi. Lão rất kinh nghiệm về chuyện đời và có nhiều truyện cổ rất hay. Nhưng lão rất dữ và ghét cay ghét đắng trẻ con.

- Mày nói sao? - Chú rùa con chồm dậy - Bộ lão có nhiều truyện cổ hay lắm hả? Thế thì tao phải đến hỏi chuyện lão mới được.

- Ấy chết! Mày chớ nên làm chuyện điên rồ ấy, lão không tha kẻ nào đụng đến lão đâu.

- Nhưng tao chỉ đến hỏi chuyện lão thôi, chớ có làm gì lão đâu! - Chú rùa con nói.

- Mày đến hỏi chuyện lão tức là mày phá giấc ngủ của lão, lão sẽ bóp chết mày như bóp một cục đất.

- Nhưng... Tao đã quyết rồi tụi bây đừng cản tao nữa.

Nói xong chú rùa con bơi vụt đi. Chú thong thả bơi đến một phiến đá cạnh lão. Lũ rùa thấy thế sợ hãi vội vã tản mác đi hết.

Lão rùa già vẫn nhắm nghiền đôi mắt ngáy phì phò. Chú rùa con khoan thai ngồi xuống bên cạnh lão. Không một chút lo sợ, chú lấy tay lay vai lão rùa kêu nhỏ:

- Ông Ba ria! Ông Ba ria!

- Đứa nào thế?  

Lão rùa hét lên và nhỏm dậy. Nhìn thấy chú rùa con lão kêu lên:

- Mày vừa đánh thức tao dậy?

- Dạ! - Chú rùa con khe khẽ gật đầu.

Lão rùa trợn mắt hỏi:

- Đứa nào sai mày đến đây phá giấc ngủ của tao?

- Thưa chính cháu ạ!

- Chính mày? - Lão rùa ngạc nhiên la lên - Thế mày không sợ tao sao? Mày là kẻ đầu tiên dám trêu đến ta đó con ạ.

- Cháu không sợ ông - chú rùa đáp - ông có làm gì đâu mà cháu phải sợ mới được chứ.

- Mày thật là một đứa trẻ lớn mật, gan góc nhất mới dám nói câu đó với ta.

Lão rùa nhìn thjẳng vào mặt chú rùa con gằn giọng, tiếp:

- Nhưng ta tha cho mày đấy. Nào muốn gì?

- Theo người ta đồn thì ông rất giầu kinh nghiệm và có nhiều truyện cổ hay lắm - Chú rùa con vui vẻ nói - vì thế cháu...

Lão rùa ngắt lời:

- Thôi ta biết rồi, có phải mày đến đây có ý để muốn nghe ta kể truyện phải không?

Chú rùa con khe khẽ gật đầu.

- Đối với đứa trẻ can đảm như mày, thì ta rất sẵn sàng. Lâu nay ta vẫn có mặc cảm xấu với lũ trẻ con như mày, nhưng giờ đây, gặp mày bỗng dưng ta lại thấy cảm mến lạ lùng - Lão rùa dịu giọng - chắc con có kiếp số với ta. À! Con muốn nghe truyện gì ta sẵn sàng kể cho.

Chú rùa con ngập ngừng đáp:

- Cái đó thì... thì tùy ý ông.

- Được rồi, ta sẽ dạy cho con một kinh nghiệm trong đời của ta. Nhưng trước khi vào đề, ta có một câu muốn hỏi con, con hãy suy nghĩ kỹ càng trước khi trả lời.

Lão rùa ngừng lại một lát rồi cất tiếng hỏi:

- Này nhé, giả sử rằng có một hôm  con đang dạo chơi bên các ghềnh đá, bất chợt một con cua to lớn từ một hốc đá bơi ra, nó giương cặp càng nhọn hoắc tiến về phía con chực quắp lấy con, khi ấy con sẽ làm gì để tránh thoát khỏi nanh vuốt của nó?

- Cháu sẽ chống cự lại - Chú rùa nhanh nhẩu đáp.

- Không được đâu con ơi, sức con mỏng manh thế kia làm sao có thể chịu đựng được với những nanh càng sắc bén của nó, chỉ cần một cái bóp nhẹ nó cũng đủ làm cho con chết. Như vậy làm sao con có thể chống lại nó được?

- Con sẽ cố sức chạy thoát.

- Cũng không thể được con ạ. Chân con mềm yếu thế kia làm sao vượt khỏi những vây cẳng cứng cáp của nó.

- Vậy thì phải làm sao để thoát khỏi ngay, không lẽ lại đành chịu chết dưới vuốt càng của nó một cách dễ dàng như thế được.

- Thế mà ta vẫn có cách, ta vẫn bảo con là phải suy nghĩ kỹ càng kia mà.

Chú rùa nhăn mặt nói:

- Cầu cứu? Không thể được. Thật khó quá, cháu xin chịu thua vậy, nhờ ông giải giùm.

- Đừng chán nản - lão rùa bảo - nhưng thôi ta cũng sẵn sàng bảo cho con rõ vì ta biết con không thể nào tìm được phương pháp thoát nguy.

Lão rùa già chỉ lên lưng chú rùa bảo:

- Giờ đây con hãy nhìn lên chiếc vỏ trên lưng con, đó là tấm mộc vững vàng để cho con ẩn trốn, khi gặp hiểm nguy con cứ việc rút đầu, co chân vào đó thì khỏi con vật nào có thể hại con được. Nào con thử làm xem.

- Ông tài quá, thật cháu phải phục ông sát đất - Chú rùa vừa rút đầu vào vỏ vừa bảo thế.

Lão rùa cười xòa:

- Có gì mà tài, đó chỉ là một kinh nghiệm trong đời, rồi lớn lên con sẽ biết nhiều kinh nghiệm hơn thế nữa.

Chú rùa con mỉm cười yên lặng, chú đưa mắt nhìn giòng nước trong xanh mơ màng với bóng cá bạc thấp thoáng, những ghềnh đá chập chờn trong ánh nước, thỉnh thoảng một cánh bèo trắng nõn trôi lờ đờ theo giòng nước buông từng sợi rêu xanh mướt. Chợt chú rùa nhỏm dậy, rồi như chợt nhớ ra điều gì chú nắm chặt lấy tay lão rùa hỏi rằng:

- Này ông rùa, có những lúc trồi lên mặt nước cháu thường thấy những con vật khổng lồ, chúng đi bằng hai chân và kêu lên những tiếng lớn dị kỳ. Chúng là những con vật gì mà lại có những cử chỉ quái dị vậy?

- "Con người" đấy! - Lão rùa la lên - con chớ đụng chạm đến chúng, nguy hiểm lắm.

- "Con người"! Con người! Cái tên nghe sao lạ - Chú rùa lẩm bẩm - Ta chỉ nghe tiếng những tên "Cua", "Tôm", "Cá", "Tép"... chứ có bao giờ ta nghe thấy tên "con người" đâu! Con người! Thật là một tên mới lạ...

Chú rùa con hỏi:

- "Con người"! Chúng lợi hại đến dường nào mà ông lại tỏ vẻ khiếp sợ thế?

- Con chớ nên khinh nhờn chúng, chúng không bao giờ để con sống khi con lọt vào tay chúng.

- Bất quá thí cũng như con "Cua", "Tôm", chứ gì. Khi bị chúng bắt được, ta cứ thu đầu vào vỏ, chúng chẳng có thể làm gì được.

- Con ơi! Con ngây thơ lắm, thủ hỏi lưng con có thể chịu đựng nổi với những phiến đá lớn do tay chúng đập xuống không?

- Chúng nguy hiểm thật, nhưng ta cứ ở dưới nước thế này làm sao chúng có thể bắt được.

- Ta đã nói là chúng khôn lanh lắm, chúng bắt ta bằng cách dùng mồi nhử, những kẻ nhẹ dạ sẽ bị mắc dây và sẽ bị chúng tóm cách dễ dàng.

Chú rùa cúi đầu yên lặng.

- Vì thế con nên cẩn thận - Lão già rùa nói - Khi gặp mồi trước mắt con chớ hấp tấp mà hại vào thân.

- Lão rùa dừng lại một lát rồi ngáp dài bảo:

- Thôi ta buồn ngủ lắm rồi, con về đi để ta nghỉ ngơi, ngày mai chúng ta sẽ tiếp tục câu chuyện.

Chú rùa con từ giã lão rùa già bơi đi, chú tung tăng bơi lượn, trong lòng sung sướng vô ngần vì đã học được một bài học đáng giá. Chú rùa vừa bơi vừa lẩm bẩm:

- Ta thấy lòng phấn khởi lạ.

Chú vuôn vai thở dài khoan khoái.

Thấy bụng cồn cào đói, chú vội lần đến những đám bèo ở chân đá để kiếm thức ăn. Đang thong thả lượn bơi chú bỗng giật thó mình vì thấy trong một khe đá một mụ tôm to lớn từ từ bơi ra, mụ giương cặp mắt đỏ ngầu và vung càng chực cắp lấy chú rùa con. Chú dợm bước định chạy nhưng sực nhớ đến lời dạy của lão rùa, chú vội vã nép vào một mô đá và thu mình vào vỏ.  Không làm gì được mụ tôm chỉ biết giương cặp mắt đỏ khé nhìn chú rùa và sau một lúc quanh quẩn bên con mồi mụ ta đành bỏ đi và không quên buông tiếng nguyền rủa tức giận. Đợi mụ tôm đi xa một đỗi, chú rùa mới nhòm dậy, chú suýt soa lẩm bẩm:

- May thất! May thật! Ta mà chậm một chút nữa thì chắc đã mất mạng rồi.

Chú rùa đứng im một lát để lấy lại bình tĩnh đoạn nhẹ nhàng bơi đi. Lần này chú bước chậm, cẩn thận, không còn hấp tấp như trước nữa. Chú rùa lần theo nhũng ghềnh đá lởm chởm. Dôi lúc chú dừng lại xem xét những đám bèo rồi lại bơi.

Bấy giờ chú rùa con đói lắm rồi. Bụng chú đã bắt đầu quằn quặn đau, nhưng chú rùa vẫn chưa kiếm được một thức ăn nào để lót dạ cả. Chú rùa lẩm bẩm:

- Lúc trước ở đây nhiều thức ăn lắm mà, sao ta kiếm không thấy.

Rồi chú gật gù nói:

- Có lẽ đàn cá con đã tàn phá hết. Thật quái ác!

Chú rùa con nhẹ nhàng bơi đến một đám bèo. Chợt chú reo lên:

- Ô một con trùn, ta có thức ăn rồi.

 

Trước mặt chú rùa, một con trùn đang ngoe nguẩy bơi lại. Chú rùa con lần đến, chú nhún mình lên định táp lấy con mồi, nhưng chú vội dừng lại, ngần ngừ nói:

- Một con trùn bơi được dưới nước? Không có lẽ! Hay... là một cạm bẫy của "con người" chi đây. Ta phải nghe lời ông Ba ria, phải cẩn thận mới được.

Sau một lát suy nghĩ chú rùa bơi đi. Nhưng bơi được một đỗi, không biết nghĩ sao chú lại quay lại. Nhìn thấy con trùn ngo ngoe trước mắt, chú rùa liếm mép thèm thuồng rồi thầm bảo:

- Nhưng ta đói lắm rồi, không lẽ... hay là ta cứ...

Chú rùa con bơi đến gần con mồi. Trong lúc đói, chú rùa không còn biết suy xét gì nữa, chú chồm đến há miệng táp lấy con trùn định nuốt, nhưng chú rùa chợt thấy nghèn nghẹn ở cổ rồi thân mình chú bị nhấc lên cao khỏi mặt nước và bị tung lên mặt đất. Sự việc xẩy ra trong chớp mắt khiến chú rùa còn ngỡ ngàng và đâm ra hoảng sợ, chú vội giật nhanh chiếc dây ra khỏi cổ định nhào xuống nước thì một bàn tay đã chụp lấy lưng chú. Chú vội vã rút đầu vào vỏ nằm im thin thít. Rồi chú nghe một giọng trong trẻo vang lên:

- Ô, một chú rùa con, xinh nhỉ! Tao thật phục tài mày.

- Đó chỉ là sự thường - Một giọng khác đáp lại.

- Mới khen một chút đã phổng cả mũi, bắt quốc hóa gà, bắt cá hóa rùa thế mà tài cái nỗi gì.

Có tiếng cười xòa. Chú rùa thò đầu ra len lén nhìn lên, chú nhận thấy có hai con vật khổng lồ đang giương cặp mắt hau háu nhìn chú. Và chú kêu lên hốt hoảng khi chợt nhớ đến lời của lão rùa "Ồ! Con người". Nhưng chúng thì nhỏ và trẻ hơn những "con người" mà chú thường thấy. Có lẽ chúng cũng là những đứa trẻ con như chú.

Chú rùa con không chú ý đến điều đó cho lắm, vì chú đang lo nghĩ đến mạng sống của chú rồi sẽ ra sao dưới tay của "con người"? Chú rùa thét lên hãi hùng khi chú nghĩ rằng sẽ phải xa cách cha mẹ, anh em, vĩnh viễn.

- A, một con rùa biết kêu - Một trong hai đứa trẻ reo lên.

- Tao nghĩ rằng đó không phải là tiếng kêu. Một tiếng rít đau đớn thì đúng hơn.

- À, mày định làm gì với con rùa này. Ta nướng ăn chứ? Trông da thịt mềm thế kia chắc ngon lắm.

- Nhưng tao lại không thích thịt rùa.

- Thế thì thôi ta mang về nuôi vậy.

- Nhưng không có chỗ nào để nuôi nó cả. Hay là ta thả nó đi, tội nghiệp! Có lẽ cha mẹ nó đang trông chờ nó ở nhà.

- Ừ! Thôi ta cũng làm phước cho nó vậy.

Chú rùa con được đặt nhẹ xuống mặt nước. Như vừa tránh qua một giấc mộng hãi hùng, chú rùa vội vã chui nhanh xuống và lẩn mình trong làn nước xanh biếc. Rồi đi ngang gộp đá nơi lão rùa ngủ chú rùa con lại vào thuật lại đầu đuôi câu chuyện. Nghe xong lão rùa già bảo:

- Hai đứa trẻ "con người" ấy tốt thực, nếu gặp kẻ khác thì con đã chết mất xác rồi, còn đâu để mà trở về đây thuật chuyện với ta.

Rồi lão kết luận:

- Thôi lần sau nên nhớ lời ta dặn, chớ thèm mồi mà mất mạng đấy.

THẾ LINH      

(Trích từ tuyển tập truyện ngắn Tuổi Hoa "Cô Bé Can Đảm)

Nguồn : https://tuoihoandmore.blogspot.com

GỬI LẠI BÉ - Mộng Du

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Mai mốt bé về học trường xưa

Với tà áo trắng mộng ngây thơ

Có đi ngang cổng trường xanh lá

Có nhớ chị vừa xa tuổi mơ.

 

Cho chị thăm ngôi trường rêu phong

Những tháng ngày xưa ướt nắng hồng

Vài con chim nhỏ trên cành gạo

Ríu rít giọng hiền mắt ngóng trông

 

Bé nhớ đi qua dãy hành lang

Ngày nào chị vẫn bước song hàng

Với cô bạn nhỏ cùng áo trắng

Nhìn qua sân cỏ ngập nắng vàng

 

Chị gửi lời thăm với thầy cô

Đôi lời dấu ái của học trò

Ngày mai trên đường đời vạn nẻo

Còn ai khuyên bảo như thuở xưa.

 

Gửi bé thân yêu một thiên đường

Chị đã giã từ ôi! vấn vương

Bao nhiêu nuối tiếc - hồn ngơ ngẩn

Như chim bay khỏi vùng yêu thương

MỘNG DU

(cho những ai sắp  và đang 

giã từ mái trường Trung Học)

 

(Trích tuần báo Thiếu Nhi số 116, ra ngày 7-12-1973)

Nguồn : https://tuoihoandmore.blogspot.com

 

ĐẸP QUÊ HƯƠNG - Phạm Lê Duyên

  

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

  

 

 

Con rạch phù sa nước cuộn dòng

Đẹp bờ sông Hậu lúa đơm bông

Thốt Nốt thanh bình khơi ý sống

Hồn nhiên trời biếc áng mây trong

Cây trái oằn sai vị đậm đà

Chim trời bay rợp cánh đồng xa

Tịch mịch hồn quê đêm thanh vắng

Giọng đàn "tài tử" với lời ca

Thốt Nốt tháng ngày còn mở hội

Áo trắng giáo đường lộng tiếng chuông

Vàm Cống sớt chia tình Lộ Tẻ

Xa vắng miền Tây cũng thấy buồn

Đất tưới mồ hôi vàng ngọn lúa

Mùa rẫy nương theo luống đất cày

Đêm ngủ nhà quê hay bỏ cửa

Nghe tiếng gà khuya đón tiếp ngay

Ôi từng mảnh đất từng huyết mạch

Gắn liền cơ thể tạo quê hương

Chi chít rạch ngòi khơi da thịt

Nối từng cơ thể của yêu thương.

Người Việt là linh hồn nước Việt

Là đất là sông nhịp giao hòa

Hiện hữu rồi ngàn sau nối tiếp

Tình đất - tình người mãi thiết tha

                               PHẠM LÊ DUYÊN

                       (Trung học Thốt Nốt An giang)

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 144, ra ngày 1-1-1971)

Nguồn : https://tuoihoandmore.blogspot.com

CÂY CHƯA LỚN - Nguyễn thị Mỹ Thanh

 

Ngày bé Thảo gieo những hột "ti-gôn” xuống đất là hôm chủ nhật. Và năm ngày rồi, không ngày nào bé Thảo không ra thăm chừng. Nhưng bé đợi hoài uổng công, chưa có một mầm non nào nhô lên khỏi mặt đất. Bé mang điều này hỏi chị Hạnh, chị cười bé hoài thôi. Chị bảo, với cái chậu bé con con này, với một tí đất khô khan như thế, làm sao mà cây mọc được? Chính chị đã toan vất những hột ti-gôn của người bạn cho đi, vì chị nghĩ nhà không có một khu đất ít nhất cũng có thể giúp cho cái hột nẩy mầm. Nhưng bé Thảo đã xin, để rồi gieo xuống chậu đất bé tí, để rồi mong đợi. Chỉ vì bé muốn được tận mắt nhìn thấy những cây non do chính bé trồng lấy.

Nghe chị Hạnh chê đất trong chậu khô khan, bé Thảo nhất định tưới nước lên để cho đất mềm và tươi, thì thế nào hột cũng sẽ cho cây mọc lên. Thế là bé nhẹ nhàng múc một gáo nước rảy từ từ lên đất. Bé nghe lòng rộn ràng khi thấy những hạt nước thấm mau vào chậu đất, rồi chậu đất của bé trở nên mềm mại thật dễ thương chứ không khô cằn như mấy hôm trước. Thế nào cây của bé cũng mọc lên!

Đến ngày thứ mười, khi vừa đi học về, bé Thảo vội chạy ra thăm chừng như thường lệ. Bé vui mừng làm sao! Có hai cây non đã nhú. Ở mỗi cây, có hai chiếc lá đầu tiên xanh ơi là xanh. Bé nghĩ có lẽ trong đêm hôm qua, chúng nó đã phải tranh đấu với đất cứng thật khó khăn đối với chúng để cho hai lá xanh nhô lên khỏi đất. Mà có lẽ chúng nó không cùng lên một lần, phải có đứa trước đứa sau, bằng chứng là bé thấy một cây hơi cao và cây kia hơi thấp hơn một tí xíu. Bé thán phục chúng nó quá! Mới ra đời mà chúng nó đã đứng trông vững vàng ghê! Chẳng bù với bé, lúc mới sanh cứ nằm trong nôi và bắt má bồng mãi, đến gần hai tuổi mới biết đi, lại phải có ba có má có anh chị tập cho nói, và bây giờ lại phải có cô giáo dạy cho mới biết đánh vần từng chữ và đọc được vần ca dao. Từ đó, bé có thêm một ý kiến là con người thua cây cỏ rất nhiều, ít ra là thua hai cây ti-gôn sơ sinh của bé.

Má cũng mừng như bé. Má ngồi yên nghe bé kể lể “công trình” của bé từ mười hôm nay, nào là gieo hột, nào là tưới nước, nào là thăm nom và đợi chờ, nào là nỗi vui sướng khi tận mắt thấy mầm non mọc lên.. Nhưng má cười xòa khi nghe bé “vẽ” ra cảnh hoa ti-gôn nở đầy sân, leo chằng chịt trên khung cửa rào có những ô hình thoi của nhà mình. Hình như má muốn nói một điều gì đó, nhưng má không nói. Má giục bé đi ăn cơm. Nhưng bé không muốn ăn tí nào, bé mừng quên cả đói.

*

Chỉ còn lại một cây ti-gôn. Cây kia không lớn nổi, gần như sắp khô héo. Bé Thảo thấy hơi buồn buồn rồi. Nhưng bé vẫn tin là cây còn lại sẽ lớn dần. Mỗi ngày bé vẫn tưới vào chậu một gáo nước, bé vẫn nâng niu từng chiếc lá mỏng manh. Cứ ba ngày là có một lá lớn lên, lá mới mọc trên cuống lá cũ. Những chiếc lá bé nhỏ hình giống như trái tim xinh ghê, nhưng có lẽ nó chỉ lớn đến cỡ bằng viên kẹo chanh là hết, chứ không to bằng những lá ti-gôn mà bé thấy trên hàng rào của những ngôi nhà to lớn dọc đường. Như thế thì làm sao ra hoa nổi? Cây của bé ốm yếu quá! Mà có lẽ nó cô đơn nữa, vì cả đám hột gieo xuống chỉ có mỗi mình nó là còn sống và lớn lên đấy thôi. Bé thấy thương nó vô cùng. Rồi đây khi nó cao lớn lên, chậu đất làm sao đủ chỗ cho nó len lỏi những rễ cây trong một khoảng chật chội như thế? Và những thức ăn, bé không biết phải cho nó những “thức ăn” nào, vì nó phải “ăn” mới lớn chứ! – giống như bé vậy.

Bé không dám hỏi ai hết, vì sợ bị chế nhạo là lẩm cẩm. Nhưng bé nhớ ra rồi, một hôm bé thấy chị Hạnh học trong quyển sách gì đó có vẽ những hình cây cối đẹp lắm. Bé lén chị Hạnh giở sách ra coi. Bé rán sức đọc từ đầu quyển sách, một cố gắng quá độ của bé vì bé mới học lớp một thôi, bé chỉ quen đọc vần ca dao và những truyện cổ tích. Nhưng rồi bé mừng như bắt được vàng, bé đã đọc đến chỗ “Những thức ăn của cây”.

*

Bé Thảo khóc sụt sùi bên chậu cây. Trên cây que cà-rem bé cắm xuống làm “giàn leo”, cây ti-gôn đã chết khô. Những chiếc lá hình tim xanh mướt bây giờ rũ xuống như sắp rã rời.

Má đỡ bé dậy, bảo bé thôi buồn, vì má biết trước là với mảnh đất nhỏ khô khan này làm sao cây sống được? Nhưng bé kể lể, rằng bé đã cho cây “ăn” những món cần thiết mà bé đọc lóm trong sách của chị Hạnh rồi mà! Đáng lẽ nó được ăn nhiều, thì nó phải cao lớn lên, mọc nhiều lá thêm, rồi phải nở hoa, phải leo kín hàng rào có những ô hình thoi của bé chứ! Sao nó lại chết? Má ngạc nhiên vô cùng. Má hỏi bé cho cây “ăn” thế nào. Bé sụt sịt nói, rằng bé đã pha… năm muỗng muối vào trong gáo nước tưới lên chậu đất, để giúp cây ăn nhiều mau lớn (!)

Má vỗ về an ủi bé – Thôi con, chừng nào yên ổn, má cho con về nhà cũ của ngoại, nơi đó đất nhiều, mưa gió ôn hòa, cây trái dễ sống. Con muốn trồng hoa, con chỉ cần gieo hột, cây sẽ mọc nhiều, mau lớn và nở hoa rợp cả vườn nhà, nhờ đất mầu và nhờ mưa của trời đất. Con khỏi phải pha muối vào trong nước tưới lên đất. Con khỏi phải đợi chờ…

Nguyễn Thị Mỹ Thanh     

(Trích từ bán nguyệt san Tuổi Hoa số 168,  ngày 1-1-1972)

Nguồn : https://tuoihoandmore.blogspot.com

CHIẾC LỒNG TRE - Vũ Linh

 

Lan dừng chân trước cửa hàng bán chim, đứng ngắm mãi chiếc lồng treo lủng lẳng ở bên ngoài.

Chiếc lồng thật đẹp, đan bằng tre vót nhẵn uốn theo hình tròn. Nóc có móc sẵn một chiếc vòng để treo.

Ngắm chiếc lồng Lan ao ước muốn mua. Cô bé lẩm bẩm:

- Đẹp quá! Giá mình có chiếc lồng nầy nhỉ!

Ước muốn ấy ám ảnh Lan mãi. Em chạy về nhà, lục ngăn bàn lấy chiếc túi đựng số tiền để dành được rồi hấp tấp chạy đi. Tới chỗ bán chim, Lan ngập ngừng chỉ chiếc lồng:

- Tôi muốn mua chiếc lồng kia.

Người bán hàng hạ chiếc lồng xuống đưa cho Lan xem:

- Chiếc lồng nầy đẹp lắm. Nếu em muốn mua, tôi để lại cho em 50 đồng thôi!

Số tiền ấy là cả vốn liếng của Lan. Em để dành từ Tết đến giờ.

Bây giờ vì thích mua chiếc lồng ấy nên Lan mới dám bỏ tiền ra mua.

Trả tiền xong, Lan hớn hở xách chiếc lồng về nhà, thầm nghĩ:

- Mình sẽ xin ba mua cho mấy con bạch yến. Chắc chúng sẽ sung sướng được ở trong chiếc lồng đẹp như thế nầy. Ta sẽ treo chúng ở cửa sổ để ngắm chúng nhảy nhót, ríu rít cả ngày.

Ý nghĩ ấy làm Lan vui sướng, không để ý đến hai anh đang nháy nhau tỏ vẻ chế riễu:

- Ô, Lan mày đem chiếc lồng to "tổ bố" ấy về làm gì thế?

- Chắc có bao nhiêu tiền cô ả đem mua lồng hết sạch rồi!

Lan cứ thản nhiên như không nghe các anh châm chọc, đi thẳng lại chỗ ba ngồi. Em giơ chiếc lồng ra khoe, thì thầm xin ba mua cho mấy con bạch yến. Ba Lan mỉm cười gật đầu, và quay lại mắng hai con trai đang che miệng cười.

- Chúng mày đừng có chế em vội. Chiếc lồng của Lan đẹp đấy. Rồi nó nuôi chim các cậu đừng có đòi chơi chung!

Nghe ba nói Khôi và Việt có vẻ hơi tiếc, lặng im không nói gì. Lan đem chiếc lồng về buồng, treo ở cửa sổ. Chiếc lồng hơi lớn đối với căn buồng nhỏ của Lan. Kể cũng vướng thật. Nhưng mấy con chim yến ba lan mua cho ngày hôm sau nhởn nhơ bay nhảy trong lồng nhìn thực vui mắt. Các anh của Lan tò mò vào xem, mới đầu còn thích thú sau cho rằng tiếng hót nghe "chói tai" quá nên bỏ đi chơi chỗ khác.

Lan không bằng lòng, ra đứng tựa vào thành cửa sổ, hậm hực nói:

- Chiếc lồng này đâu có lớn gì? Mà chim của mình đẹp như thế này, sao có thể nói là chói tai được? Không, nhất định các anh ấy tức nên làm bộ chê như thế đấy thôi!

Giữa lúc Lan đứng lẩm bẩm một mình em chợt nghe có tiếng nói chuyện bên nhà hàng xóm vọng sang. Sát cạnh nhà Lan có gia đình một nhà văn ở. Lan nghe rõ bà vợ ông ta phàn nàn:

- Chim chóc kêu vang suốt ngày như thế này làm sao mình có thể tĩnh tâm viết lách cho được. Cuốn sách của mình đang viết dở biết bao giờ mới xong.

Tiếng người chồng ôn tồn đáp:

- Ồ, không sao đâu. Tuy tiếng chim hót nghe có hơi rộn tai một chút nhưng ít ngày có lẽ sẽ quen đi. Tôi biết những con chim ấy là của bé Lan ở nhà bên cạnh. Con bé ngoan lắm mình chẳng nên phiền hà nó làm gì...

Đứng bên lồng chim, Lan thấy ngượng đỏ mặt. Thực tình, Lan không nghĩ đến điều ấy. Có thể những con chim yến của Lan khi hót vang lên đã làm phiền cho ông hàng xóm thật. Ông ta là một giáo sư già, nay nghỉ dạy học ở nhà viết sách. Hình như ông đang soạn một pho sách công phu lắm thì phải. Vợ chồng ông lại nghèo, sống thanh đạm nhờ vào sách vở của ông viết. Thế mà phải làm việc giữa những tiếng ríu rít vang lừng của lũ chim yến thì còn tâm trí nào mà viết sách được nữa!...

Lan ngại ngùng nói với ba:

- Chim yến hót nhiều quá ba ạ!

- Nuôi chim, con không thích chúng hót sao?

- Có, nhưng bên cạnh nhà ta có ông giáo cần yên tĩnh để viết sách.

Ba Lan trầm ngâm bảo:

- Ừ, hay thôi con đừng nuôi chúng nữa. Để ba bảo các anh con liệu bán hộ cho.

Khôi bàn:

- Để chúng con đem lên chợ cũ bán lại. Được bao nhiêu tiền chúng con chia nhau!

Việt cười tiếp:

- Còn chiếc lồng của con Lan thì đem về để nó chơi không vậy!

Ba Lan mỉm cười bảo:

- Bán chim yến đi, vì sợ đôi khi chúng có thể làm phiền hàng xóm. Nhưng được tiền rồi thì các con phải mua thế vào đó cho em đôi chim câu. Chim câu không làm ồn, và chiếc lồng của Lan khỏi để trống.

*

Khôi và Việt đem về cho Lan đôi chim câu trắng. Chúng hiền lành rủ rỉ ở trong lồng. Lan ngắm chúng không chán mắt. Các anh Lan cũng bảo đôi chim câu rất hợp với chiếc lồng tre.

- Nhưng trông chúng buồn tẻ chán ngắt!

Lời phê bình trêu chọc của hai anh làm Lan phụng phịu không thèm nói lại. Cô bé thích có chim nuôi trong chiếc lồng của mình.

Cô rất hãnh diện khoe với các bạn rằng mình có một lồng chim câu rất dẹp. Lan thường khoe:

- Khi thấy Lan đi học về, chúng nó vỗ cánh, nghiêng nghé nhìn Lan như chào đón. Lan yêu chúng nó lắm!

Một hôm Lan nghe cô giáo cho biết Tuyết Nhung, một bạn học cùng lớp với Lan đau nặng, và khi khỏi bệnh đôi chân của Tuyết Nhung đâm ra tê liệt còn phải chữa lâu mới đi được. Lan đến thăm Tuyết Nhung, thấy bạn ngồi buồn một chỗ nhìn ra cửa sổ, ái ngại hỏi:

- Phải ngồi một chỗ như thế này, Nhung có buồn không?

- Buồn lắm! Nhung chẳng biết làm gì cho vui cả!

- Nhung còn phải ngồi như thế bao lâu nữa?

- Chắc còn lâu, bác sĩ bảo thế, mà má Nhung lại nghèo mới khổ chứ! Nhung chẳng giúp má được việc gì...

Lan trở về nhà, bần thần nghĩ đến hoàn cảnh của bạn. Lan thương bạn đã nghèo lại mắc bệnh ngồi buồn một chỗ.

- Giá Tuyết Nhung có đôi chim như của mình mà chơi nhỉ!

Lan chạy vào phòng. Đôi chim câu đang gáy rù rì trong chiếc lồng tre. Lan nhìn đôi chim thở dài rồi hạ lồng xuống đem đến nhà Tuyết Nhung.

- Lan cho Nhung đôi chim câu này để Nhung chơi với chúng cho đỡ buồn, Nhung bằng lòng không?

- Ồ, cám ơn Lan lắm!

Vẻ vui mừng của bạn làm Lan sung sướng.

Mấy hôm sau, Khôi và Việt vào phòng Lan không thấy lồng chim đâu ngạc nhiên hỏi:

- Đôi chim câu đâu rồi Lan?

- Em cho đi rồi!

- Hả? Sao lại cho đi? Ba biết thì mày chết!

Nhưng ba Lan sau khi hiểu chuyện đã không quở trách Lan còn nhẹ nhàng vuốt tóc con gái bảo:

- Con ba ngoan lắm. Rồi ba cho con một lồng chim khác đẹp hơn!

VŨ LINH        

(Trích từ tuyển tập truyện ngắn Tuổi Hoa "Chiếc Áo Màu Thiên Thanh")

Nguồn : https://tuoihoandmore.blogspot.com